Quảng Trị là địa phương đầu tiên của cả nước được Chính phủ cho phép hợp tác với các tổ chức quốc tế thực hiện các dự án rà phá bom mìn.
Với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, tỉnh Quảng Trị đã hoàn thành làm sạch thêm hàng nghìn ha đất bị ô nhiễm bom mìn, mang lại sự toàn cho người dân và phát triển sinh kế.
Lực lượng của Dự án NPA/RENEW rà phá bom mìn tại tỉnh Quảng Trị. Ảnh tư liệu: TTXVN phát
Theo Trung tâm Hành động bom mìn tỉnh Quảng Trị, đến đầu tháng 9/2026, Trung tâm đã chủ trì bàn giao 83 hiện trường với 4.082 ha đất được rà sạch bom mìn, vật nổ cho chính quyền địa phương. Quỹ đất an toàn này giúp người dân địa phương yên tâm lao động sản xuất, phát triển kinh tế, góp phần ổn định đời sống.
Ông Nguyễn Văn Sinh, người dân xã Triệu Phong cho biết, mỗi vật nổ được xử lý là bớt đi một mối nguy hiểm tiềm ẩn dưới lòng đất. Mỗi mét đất được làm sạch bom mìn mở ra cơ hội để các gia đình phát triển sinh kế, xây nhà và cho con em đến trường.
Kết quả này có được nhờ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Ban Chỉ đạo Khắc phục hậu quả bom mìn tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Sở Ngoại vụ, cùng sự phối hợp hiệu quả của UBND các xã liên quan.
Cây hòa bình Việt Nam (PTVN) của Hoa Kỳ là tổ chức đầu tiên được cấp phép triển khai khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh. Sau 30 năm, đến nay có hàng chục tổ chức phi chính phủ nước ngoài tài trợ cho tỉnh Quảng Trị thực hiện rà phá, phòng tránh bom mìn như NPA (Tổ chức Viện trợ Nhân dân Na Uy tại Việt Nam), MAG (Nhóm Cố vấn bom mìn tại Việt Nam)…
Tháng 8/2026, Tổ chức Viện trợ Nhân dân Na Uy triển khai nhiệm vụ rà phá hiện trường số 100 tại thôn Gio An Tây, xã Cồn Tiên. Bốn đội đa nhiệm của NPA cùng làm việc tại hiện trường, trên phần đất trong chiến tranh có tuyến hàng rào điện tử McNamara cắt ngang. Nhiệm vụ số 100 của NPA có quy mô trên 695.000m2 gồm ruộng lúa, cao su và rừng tràm non. Khi nhiệm vụ rà phá số 100 của NPA hoàn tất, sẽ mang lại diện tích đất an toàn cho 496 người đang canh tác và hơn 2.200 người khác ở vùng lân cận.
Trước cột mốc nhiệm vụ số 100, các đội NPA/RENEW (Chương trình hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh giữa chính quyền tỉnh Quảng Trị và các tổ chức phi chính phủ quốc tế) đã phá hủy an toàn 24.692 vật nổ, trong đó 9.699 là bom chùm; trả lại gần 58 km² đất sạch cho các gia đình là chủ của những phần đất đó.
Ngoài NPA, các tổ chức phi Chính phủ như PTVN, MAG… cũng đã hoàn thành rà phá và bàn giao đất sạch cho chính quyền các xã Vĩnh Hoàng, Cửa Tùng, Gio Linh, Nam Cửa Việt và Cồn Tiên.
Sau chiến tranh, tỉnh Quảng Trị là địa bàn bị ô nhiễm bom mìn, vật nổ rất nặng nề với phạm vi rộng, mức độ phức tạp cao, tác động trực tiếp đến an toàn cộng đồng, sản xuất nông lâm nghiệp, giảm nghèo và phát triển kinh tế - xã hội với khoảng 620.000 ha bị ô nhiễm. Trong đó, khu vực phía Nam Quảng Trị (tỉnh Quảng Trị cũ) có khoảng 390.000 ha bị ô nhiễm bom mìn, chiếm trên 81% diện tích toàn tỉnh; khu vực phía Bắc Quảng Trị (tỉnh Quảng Bình cũ) còn khoảng 230.000 ha bị ô nhiễm bom mìn, chiếm trên 25% diện tích toàn tỉnh.
Năm 1996, Quảng Trị được phép hợp tác với các tổ chức quốc tế thực hiện các dự án rà phá bom mìn. Đến đầu năm 2026, toàn tỉnh Quảng Trị có gần 60.000 ha đất được giải phóng khỏi ô nhiễm bom mìn, vật nổ sau khi rà phá; 925.764 bom mìn, vật nổ được phát hiện và hủy nổ an toàn; 894.296 lượt người tham gia các hoạt động giáo dục phòng tránh rủi ro bom mìn.
Thực hiện Chương trình Hành động khắc phục hậu quả bom mìn giai đoạn 2026-2035, tỉnh Quảng Trị tập trung vào các giải pháp gồm: Nâng cao năng lực toàn diện cho Trung tâm Hành động bom mìn tỉnh Quảng Trị theo hướng trở thành đầu mối điều phối thống nhất, chuyên nghiệp; đẩy mạnh công tác vận động, hợp tác với các Chính phủ nước ngoài, tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ quốc tế và các đối tác trong nước nhằm huy động hiệu quả các nguồn lực tài chính, kỹ thuật; ứng dụng các công nghệ tiên tiến trong hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn; tăng cường chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, góp phần xây dựng Quảng Trị trở thành mô hình tiêu biểu về khắc phục hậu quả bom mìn.