Đảng dân tộc chủ nghĩa cực hữu của Đức, Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD), được cho là đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử cấp bang đầu tiên của mình, dự báo có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng đối với Ukraine.
Biểu tình phản đối quan điểm của đảng cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) tại thành phố Munich ngày 21/1/2024. Ảnh: AFP/TTXVN (Không được phép sử dụng, chia sẻ bởi bên thứ ba)
Hãng thông tấn Kyodo của Nhật Bản ngày 6/9 cho biết AfD lần đầu tiên trở thành đảng lớn nhất trong cuộc bầu cử nghị viện bang vào năm 2024 tại bang Thuringen ở miền Đông nước Đức, và vượt lên trở thành đảng lớn thứ hai trong cuộc bầu cử liên bang vào tháng 2 năm ngoái.
Năm nay, trong cuộc bầu cử cấp bang ngày 6/9, AfD được cho là đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử cấp bang đầu tiên của mình.
Theo báo The Kyiv Independent tối 6/9, chiến thắng cùng ngày của AfD tại bang Sachsen-Anhalt đánh dấu lần đầu tiên kể từ Chiến tranh Thế giới thứ hai, một chính quyền cấp bang cực hữu có thể được thành lập tại Đức. Điều này cũng có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng đối với Ukraine.
Các dự báo mới nhất cho thấy AfD đang dẫn đầu tại bang này với khoảng 44% số phiếu ủng hộ, tăng hơn gấp đôi kết quả mà đảng này đạt được trong cuộc bầu cử trước.
Đây là một kết quả có thể giúp AfD giành đa số tuyệt đối trong nghị viện bang gồm 83 ghế, đồng thời cũng có thể đưa lãnh đạo AfD tại địa phương, ông Ulrich Siegmund, trở thành Thủ hiến bang Sachsen-Anhalt.
Mặc dù kết quả chính thức vẫn chưa được công bố và tổng số phiếu cuối cùng vẫn chưa rõ, nhưng AfD rõ ràng đang ở vị thế giành được tỷ lệ phiếu lớn nhất, qua đó trao cho đảng quyền thành lập chính quyền khu vực và giúp ông Siegmund có một ghế trong Bundesrat, tức Hội đồng Liên bang, cơ quan đại diện các bang ở cấp liên bang của Đức.
Việc ông Siegmund được bầu sẽ đánh dấu lần đầu tiên AfD có đại diện trong Bundesrat, mở ra khả năng đảng này trì hoãn các đạo luật và thúc đẩy các chính sách chống Ukraine trên phạm vi toàn quốc.
Lãnh đạo AfD đã cam kết cắt giảm hỗ trợ dành cho người tị nạn Ukraine và khôi phục các mối quan hệ giáo dục với Liên bang Nga.
Bang Sachsen-Anhalt có 39.000 người Ukraine, trong đó có 31.000 người tị nạn, trong khi đó, ông Siegmund đã kêu gọi cắt mạnh nguồn tài trợ và các dịch vụ dành cho họ, tước quy chế tị nạn của những người di cư và buộc họ rời khỏi Đức.
Việc AfD kiểm soát bang miền Đông này cũng làm dấy lên lo ngại rằng các tuyến tiếp vận tới Ukraine có thể bị gián đoạn.
Theo báo Anh The Telegraph, Thủ tướng Đức Friedrich Merz được cho là đang xây dựng các tuyến vận chuyển thay thế về phía Đông dành cho trang thiết bị quân sự và thậm chí cả lực lượng NATO trong trường hợp Liên bang Nga tiến hành một cuộc tấn công.
Việc AfD dẫn đầu tại bang Sachsen-Anhalt cũng sẽ thử thách quyết tâm mà các đảng địa phương khác đã tuyên bố về việc không hợp tác với phe cực hữu.
AfD phần lớn bị loại khỏi các cuộc đàm phán thành lập liên minh do cái gọi là “bức tường lửa” (firewall) - một thỏa thuận giữa các đảng khác của Đức về việc không hợp tác với phe cực hữu, một cách tiếp cận bắt nguồn từ kinh nghiệm lịch sử của nước này với chủ nghĩa Quốc xã.
Nếu giành được một đa số áp đảo, AfD sẽ hoàn toàn vượt qua trở ngại này. Ngay cả khi không đạt đa số tuyệt đối, AfD vẫn có thể đặt “bức tường lửa” trước một phép thử bằng cách tìm cách thuyết phục các thành viên thuộc phe cực tả có thiện cảm với Liên bang Nga (BSW) hoặc những người bảo thủ thiên hữu (đảng Dân chủ Cơ đốc giáo, CDU) phá vỡ lập trường chung và hợp tác với họ.
Mặc dù bang Sachsen-Anhalt chỉ có khoảng 1,7 triệu cử tri trong tổng dân số 2,1 triệu người, so với dân số khoảng 82 triệu người của cả nước Đức, nhưng tham vọng của AfD vượt xa phạm vi bang này.
Theo Kyodo, vào tháng 5 năm ngoái, cơ quan tình báo Đức đã xếp loại AfD là một “phong trào cực đoan cánh hữu đã được xác nhận” với mục tiêu lâu dài là lật đổ Thủ tướng Merz và định hình lại nền chính trị Đức.
Đảng dân tộc chủ nghĩa này cũng đang hướng tới những bước tiến trong các cuộc bầu cử những tuần tới, hy vọng giành chiến thắng tại bang Mecklenburg-Vorpommern ở Đông Bắc nước Đức và về thứ hai tại Berlin vào ngày 20/9.
Ngay cả khi AfD không đạt được các mục tiêu tại những bang này, thành công của đảng tại bang Sachsen-Anhalt cho thấy chủ nghĩa dân tộc cánh hữu cũng như những quan điểm có thiện cảm với Liên bang Nga đang ngày càng trở nên bình thường hóa trong đời sống chính trị Đức.
Ngày 6/9/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng hình ảnh về kết quả dự báo bầu cử tại bang Sachsen-Anhalt lên mạng xã hội Thuth Social. Ảnh chụp màn hình
Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như cũng nhận thấy tầm quan trọng của cuộc bầu cử khi đăng lên tài khoản Truth Social của mình một hình ảnh về kết quả dự báo tại bang Sachsen-Anhalt mà không kèm theo lời bình luận nào.
Phát biểu với các nhà báo ngày 6/9, đồng Chủ tịch AfD Alice Weidel nói: “Chúng tôi muốn có quan hệ tốt với các nước láng giềng, với Mỹ và cả với Liên bang Nga, bởi chính trị chỉ có thể vận hành thông qua sự thỏa hiệp”.
Bà Weidel cũng dự đoán kết quả yếu kém của đảng CDU của Thủ tướng Merz tại Sachsen-Anhalt sẽ chuyển thành những tổn thất đáng kể cho CDU trong các cuộc bầu cử toàn quốc trong tương lai.
“Đó là nơi (sự ủng hộ dành cho) CDU ở cấp liên bang sẽ sớm rơi xuống, dưới mức 20%”, bà Weidel nói, đồng thời cho biết bà tin rằng ông Merz sẽ bị thay thế trên cương vị thủ tướng.
Theo báo The Kyiv Independent tối 6/9, Berlin được cho là đồng minh quan trọng nhất của Ukraine tại châu Âu, cung cấp phần lớn nhất trong viện trợ quân sự và tiếp nhận khoảng 1,3 triệu người tị nạn Ukraine, con số lớn nhất trong Liên minh châu Âu (EU).
Kết quả các cuộc thăm dò dư luận cho thấy người Đức đang có xu hướng ủng hộ việc cắt giảm một số khoản trợ cấp tài chính dành cho người Ukraine, và ngay cả chính phủ hiện tại cũng đang áp dụng cách tiếp cận cứng rắn hơn đối với những nam giới Ukraine trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự đang sinh sống tại Đức.