Theo mạng tin "Al Monitor" ngày 6/1, quyết định của Saudi Arabia trao gói viện trợ trị giá 3 tỷ USD cho quân đội Liban để mua vũ khí và đạn dược của Pháp đã gây bất ngờ cho cả những người ủng hộ và phản đối quyết định này. Đây là số tiền viện trợ cao nhất từ trước tới nay cho quân đội Liban, nhưng khía cạnh đáng chú ý nhất của sáng kiến không chỉ ở số tiền được viện trợ bởi vì thực tế cho thấy quân đội Liban hiếm khi nhận được bất kỳ khoản viện trợ nào.


Thay vào đó, khía cạnh gây ngạc nhiên hơn là mối quan hệ đối tác mới nổi lên giữa Pháp và Saudi Arabia được cho là sẽ tạo nên một bước ngoặt ở Trung Đông. Với việc vai trò của Mỹ đang giảm dần trong khu vực, một khoảng trống quyền lực đang được tạo ra, mở ra cơ hội cho các lực lượng trong khu vực và các tổ chức khủng bố từ khắp mọi nơi đổ xô tới nhằm lấp đầy khoảng trống đó.

Tổng thống Liban Michel Suleiman đã thông báo về khoản viện trợ của Saudi Arabia trong một thông điệp gửi tới người dân nước này. Hành động đó cho thấy cả Pháp, Saudi Arabia và Liban đã bàn thảo về vấn đề này và các nền tảng của một mạng lưới an ninh quốc tế đang được xây dựng để bảo vệ đất nước nhỏ bé vốn đang lung lay bên bờ vực thẳm.

Một mặt, bóng ma của xung đột sắc tộc đã tràn qua từ phía Syria, ẩn nấp ở khu vực biên giới và thỉnh thoảng bùng nổ trên các ngả đường và thành phố của Liban. Mặt khác, một khoảng trống quyền lực đang đe dọa toàn bộ đất nước Liban nếu như không đảm bảo được sự tiếp nối quyền lực khi nhiệm kỳ của ông Suleiman kết thúc vào tháng 5/2014. Việc thành lập một chính phủ bao gồm tất cả các phe phái ở Liban là không thể khi mà tất cả các thể chế của đất nước này đang bị rối loạn.

Hiện nay, Tổng thống Suleiman chỉ có một giải pháp, đó là thành lập một chính phủ nhưng ông Suleiman cũng biết rõ là điều này sẽ không có được sự chấp thuận của tất cả các đảng phái. Hezbollah chắc chắn sẽ phản đối và đã đưa ra những lời đe dọa. Một quyết định như vậy cần phải có sự ủng hộ của quốc tế và sáng kiến chung của Pháp và Saudi Arabia có thể là bước đi đầu tiên theo hướng đó.

Tuy nhiên, cái bắt tay giữa Pháp và Saudi Arabia cũng có một số hàm ý đối với khu vực. Pháp đang cố quay trở lại khu vực này sau khi bị buộc phải ra đi như một lực lượng chiếm đóng. Điều này đã từng xảy ra, đặc biệt là sau hai cuộc chiến tranh thế giới khi mà người dân Syria thực hiện một cuộc cách mạng và thánh chiến dân tộc với danh nghĩa bảo vệ Hồi giáo và chủ nghĩa Arập. Nghịch lý thay, Pháp đang quay trở lại khu vực thông qua cánh cửa Syria và việc bắt tay với Saudi Arabia. Mối quan hệ gần gũi giữa Pháp và Liban đã đạt đến đỉnh cao dưới thời cựu Thủ tướng Rafik Hariri - một nhân vật có tầm ảnh hưởng trong thế giới Arập cũng như ở Saudi Arabia và có mối quan hệ chặt chẽ với cựu Tổng thống Pháp Jacques Chirac.

Có thể nói lợi ích của Pháp và Saudi Arabia luôn tìm được tiếng nói chung đối với những vấn đề của Liban khi mà hai nước cùng chia sẻ quan điểm về việc ủng hộ tính hợp pháp của Liban dựa trên Hiệp định Taif. Mối quan hệ giữa Paris và Riyadh thậm chí còn phát triển mạnh mẽ hơn sau vụ ám sát ông Hariri năm 2005 khi mà cả hai đều lên tiếng ủng hộ phong trào ngày 14/3 và quyết định thành lập một tòa án đặc biệt về Liban. Hai bước đi này được cho là nhằm khôi phục sự cân bằng cho Liban vốn đang bị tác động mạnh mẽ bởi ảnh hưởng của Iran và Syria. Mặc dù quan hệ đối tác giữa hai bên đã có bước thụt lùi với việc Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy lên cầm quyền và sự xuất hiện của trục quan hệ Qatar-Pháp, nhưng mọi thứ đã sớm quay trở lại quỹ đạo vốn có của nó sau sự kiện cuộc cách mạng Mùa xuân Arập và leo thang xung đột với Iran.

Quyết định viện trợ cho quân đội Liban không phải là khoản viện trợ đầu tiên của Saudi Arabia dành cho nước này. Saudi Arabia đã bằng nhiều cách khác nhau đóng một vai trò quan trọng trong việc ủng hộ Liban cả về mặt chính trị và kinh tế. Nhưng đây là lần đầu tiên mà Riyadh thể hiện sự ủng hộ thông qua việc bắt tay với Pháp. Cả hai nước đều nhiệt tình ủng hộ cuộc nổi dậy ở Syria để phản đối ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Iran ở khu vực Levant, đặc biệt là sau sự "tan băng" trong mối quan hệ giữa Washington và Tehran. Việc mối quan hệ giữa Iran và Mỹ có chiều hướng nồng ấm hơn đã buộc các nước có tiếng nói trong khu vực, bao gồm cả Saudi Arabia, tìm kiếm những đối tác mới thay vì chỉ dựa vào Mỹ nhằm đối phó với ảnh hưởng ngày càng tăng của Tehran.

Có thể nói với việc cung cấp viện trợ cho quân đội Liban, quan hệ đối tác giữa Pháp và Saudi Arabia đã phá vỡ vòng luẩn quẩn trong chính sách đối với Liban. Trong khi đó, Mỹ - quốc gia vốn lâu nay ủng hộ Liban và cung cấp thiết bị và huấn luyện cho quân đội nước này - lại chần chừ trong việc cung cấp những vũ khí hiện đại cho Liban vì e ngại rằng số vũ khí này có thể lọt vào tay Hezbollah và gây ra mối đe dọa đối với an ninh của Israel


TTXVN/Tin Tức