Theo truyền thông Mỹ ngày 8/7, phát biểu trên được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump nhắc lại rằng ông muốn Mỹ kiểm soát Greenland, cho rằng vùng lãnh thổ này có ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với an ninh của Mỹ.

Phản ứng về tuyên bố của ông Trump, bà Frederiksen nói: “Lập trường của Mỹ về vấn đề này hiện rất rõ ràng và lập trường của chúng tôi cũng rõ ràng như từ trước đến nay. Greenland dĩ nhiên không phải để bán”.

Nhà lãnh đạo Đan Mạch nhắc đến Điều 5, nguyên tắc cốt lõi của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), theo đó tấn công nhằm vào một quốc gia thành viên được xem là tấn công nhằm vào toàn bộ NATO. Bà nhấn mạnh: “Nếu điều gì xảy ra với một trong chúng ta, thì tất cả mọi người đều phải đứng lên bảo vệ lẫn nhau. Chúng tôi sẵn sàng bảo vệ từng tấc đất của NATO, bao gồm cả lãnh thổ của chính mình”.

Trong khi đó, Thủ tướng Iceland Kristrún Mjöll Frostadóttir nói rằng người dân Greenland không muốn trở thành một phần của Mỹ. Phát biểu với truyền thông trước khi các hoạt động chính của hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra tại thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ, bà Frostadóttir cho biết những phát biểu của ông Trump không gây bất ngờ vì đó vốn là chủ đề xuyên suốt trong các tuyên bố của Tổng thống Mỹ.

Bà nói: “Tuy nhiên, tôi vẫn hy vọng vì tôi biết các cuộc trao đổi đang diễn ra. Họ đang thảo luận trong nhóm công tác chính thức và chúng ta cần dành thời gian để quá trình đó chín muồi. Chúng tôi đã thể hiện rất rõ ràng về điều này... Greenland thuộc về người dân Greenland”.

Trước đó, ngày 7/7, phát biểu với báo giới, ông Trump cho rằng Greenland có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh của Mỹ và không mang lại nhiều lợi ích cho Đan Mạch, trong khi Đan Mạch chưa đầu tư đủ cho Greenland, cũng như không chi đủ tiền để hỗ trợ an ninh cho vùng lãnh thổ này. Theo ông, Greenland có vị trí chiến lược quan trọng đối với Mỹ, nhất là trong bối cảnh khu vực Bắc Cực ngày càng được Nga và Trung Quốc quan tâm.

Những phát biểu này cho thấy Tổng thống Trump vẫn chưa từ bỏ ý định kiểm soát Greenland. Hồi tháng 1, ông từng từ chối loại trừ khả năng sử dụng sức mạnh quân sự để giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ tự trị này của Đan Mạch, khiến quan hệ giữa Mỹ với Đan Mạch và một số nước đồng minh trở nên căng thẳng. Lần này, ông Trump thừa nhận các tuyên bố trước đó về Greenland đã gây ảnh hưởng tiêu cực tới quan hệ đồng minh, nhưng vẫn tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của Greenland đối với Mỹ.

Vấn đề Greenland được ông Trump khơi lại trong thời điểm NATO kỳ vọng hội nghị ở Ankara diễn ra suôn sẻ. Tuy nhiên, chỉ trong thời gian ngắn sau khi đặt chân tới Ankara, ông Trump đã làm chệch hướng kỳ vọng này. Ngoài vấn đề Greenland, ông tiếp tục chỉ trích các thành viên NATO vì không tham gia cùng Mỹ trong cuộc chiến tại Iran. Ông bày tỏ sự thất vọng với NATO và nhắc lại cáo buộc rằng châu Âu cùng Canada đã bỏ rơi Mỹ khi Mỹ và Israel tiến hành hành động quân sự chống Iran hồi tháng 2.