Lời kêu gọi bất ngờ

Trong video đăng trên Youtube ngày 18/8, ông Fedorov (35 tuổi) đã đưa ra đề nghị tổ chức bầu cử. Kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt, Ukraine đã đặt trong tình trạng thiết quân luật, đồng nghĩa với việc các cuộc bầu cử bị đình chỉ.

Ông Fedorov không nêu đích danh Tổng thống Zelensky trong đoạn video đăng trên YouTube. Ông cũng không đề cập đến bất kỳ ý định hay kế hoạch chính trị nào của cá nhân, mà thay vào đó nhấn mạnh sự cần thiết phải có “cơ chế hợp pháp, an toàn và thực tế, cho phép Ukraine khôi phục đầy đủ tiến trình dân chủ ngay cả khi chiến sự kéo dài”.

Ông đồng thời cho rằng Ukraine đang phải đối mặt với “khủng hoảng mang tính hệ thống”, và sợ thay đổi. Ông cũng đánh giá rằng tình trạng tham nhũng tại Ukraine là một trong những yếu tố đang gây tổn hại đến nỗ lực chiến tranh của nước này.

Ông Fedorov bất ngờ bị cách chức Bộ trưởng Quốc phòng vào cuối tháng 7, chỉ nửa năm sau khi được bổ nhiệm. Sau đó, Tổng thống Zelensky đã bổ nhiệm ông Yevgeniy Khmara, một quan chức tình báo có hồ sơ chính trị khá mờ nhạt, làm quyền Bộ trưởng Quốc phòng.

Về phần Tổng thống Zelensky, ông chưa đưa ra phản hồi về video của ông Fedorov.

Cựu Bộ trưởng Fedorov là một trong những người đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy chương trình thiết bị bay không người lái (UAV) hiệu quả cao của Ukraine. Ông Fedorov bước vào lĩnh vực quốc phòng từ nền tảng công nghệ số. Trên cương vị Bộ trưởng Chuyển đổi số trước đây, ông là linh hồn của dự án "Quân đội Không người lái", trực tiếp triển khai hệ thống Starlink, số hóa quy trình mua sắm quân trang và xây dựng hệ thống phân tích hiệu suất tác chiến của UAV.

Chính phủ của Tổng thống Zelensky đã đề nghị ông Fedorov đảm nhận một số vị trí khác, trong đó có chức Phó Thủ tướng phụ trách đổi mới quân sự. Tuy nhiên, ông Fedorov khẳng định ông chỉ trở lại chính phủ nếu giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng.

Nước cờ mạo hiểm

Ngay cả những người ủng hộ cựu Bộ trưởng Fedorov tập trung bên ngoài tòa nhà Quốc hội ở Kiev hôm 19/8 cũng cảm thấy bất an trước canh bạc mạo hiểm của ông.

Với phát biểu này, ông Fedorov thách thức quan điểm đồng thuận rằng không nên tổ chức bầu cử trong thời chiến - động thái đầy rủi ro khi tính chính danh của ông Zelensky trên cương vị nhà lãnh đạo thời chiến nhìn chung vẫn được thừa nhận. Ngoài ra, các chuyên gia đã chỉ ra hàng loạt trở ngại, bao gồm tổ chức bỏ phiếu cho binh lính, đối với hàng triệu người tị nạn Ukraine và người dân từ các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.

Ông Anton Grushetskyi lãnh đạo Viện Xã hội học Quốc tế Kyiv (KIIS), nói với hãng thông tấn AFP (Pháp): “Trong tất cả các cuộc khảo sát của chúng tôi, người dân đều nói rằng lúc này họ không muốn quan tâm đến chính trị. Người dân không muốn các chính trị gia, họ muốn những người yêu nước chiến đấu vì Ukraine”. Và cựu Bộ trưởng Fedorov đã chạm tới điều được xem là “lằn ranh đỏ” lớn nhất ở Ukraine trong thời chiến: tổ chức bầu cử.

Ukraine đã đình chỉ các cuộc bầu cử trong thời gian áp dụng thiết quân luật. Chỉ Nga và Mỹ đã kêu gọi Kiev tổ chức bầu cử, điều mà Tổng thống Zelensky cam kết sẽ tạo điều kiện thực hiện nhưng chỉ sau khi giao tranh chấm dứt.

Ông Fedorov từ lâu là đồng minh của Tổng thống Zelensky. Ông Fedorov đã làm việc cùng nhà lãnh đạo Ukraine kể từ khi ông Zelensky nhậm chức vào năm 2019.

Theo chuyên gia Volodymyr Fesenko, bài phát biểu bằng video này đánh dấu thay đổi rõ rệt trong mối quan hệ đồng minh đó. Tuy nhiên, ông cho rằng thách thức này không nhằm trực tiếp vào cá nhân Tổng thống Zelensky, mà là “chống lại cái mà bạn có thể gọi là tập thể Zelensky”.

Video thậm chí còn xuất hiện hình ảnh cựu Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine Andriy Yermak và lãnh đạo một phe phái trong quốc hội David Arakhamia, bên cạnh những bức ảnh được làm mờ của các nhân vật khác trong đội ngũ thân cận của Tổng thống Zelensky.