Nhân dịp này, phóng viên Thông tấn xã Việt Nam đã phỏng vấn bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện thường trú của Chương trình Phát triển của Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam về ý nghĩa của bầu cử trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế  - xã hội của Việt Nam và kỳ vọng của UNDP vào Quốc hội khóa mới của Việt Nam trong việc đề ra những quyết sách phát triển bền vững.

Ngày 15/3, Việt Nam sẽ tiến hành cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Theo nhận định của bà, cuộc bầu cử này có ý nghĩa thế nào đối với việc thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước của Việt Nam trong thời gian tới?

Kỳ bầu cử này đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Việt Nam. Cuộc bầu cử diễn ra vào thời điểm đất nước đang bước vào một giai đoạn mới với các ưu tiên chính sách và cải cách thể chế sẽ định hình chặng đường phát triển tiếp theo. Do đó, Quốc hội khóa XVI sẽ đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy các cải cách lập pháp và thể chế nhằm mở ra các động lực tăng trưởng mới và duy trì những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội ấn tượng của Việt Nam.

Cuộc bầu cử cũng diễn ra khi Việt Nam bước vào giai đoạn nước rút thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2030, Chương trình Nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững, cũng như mục tiêu trở thành nước có thu nhập trung bình cao vào năm 2030. Giai đoạn tiếp theo của các Chương trình Mục tiêu quốc gia được kỳ vọng sẽ tiếp tục củng cố đà cải cách và tăng trưởng này.

Để duy trì tăng trưởng cao trong dài hạn, Việt Nam cần cải thiện mạnh mẽ năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực, cũng như cơ sở hạ tầng và hệ thống hạ tầng số hiện đại, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu ngày càng biến động. Các ưu tiên chính bao gồm: Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tăng cường phát triển khu vực kinh tế tư nhân và hiện đại hóa cơ sở hạ tầng chiến lược, bao gồm hạ tầng số, giao thông và logistics. Nâng cấp các ngành công nghiệp và thúc đẩy chuyển đổi số cũng sẽ đóng vai trò thiết yếu để duy trì đà phát triển của Việt Nam.

Trong những năm gần đây, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) đã hợp tác với Việt Nam thực hiện nhiều chương trình hỗ trợ cải cách thể chế, tăng cường khung pháp lý, phát triển con người và ứng phó với biến đổi khí hậu, góp phần đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững. Bà có kỳ vọng gì về vai trò của Quốc hội Việt Nam nhiệm kỳ mới trong việc thúc đẩy các chính sách phát triển toàn diện và đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau?

Những Nghị quyết mang tính nền tảng gần đây như Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW đã đặt ra định hướng cho mô hình tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo. Quốc hội khóa mới sẽ đóng vai trò trung tâm trong việc chuyển hóa các ưu tiên này thành các khuôn khổ pháp lý, cơ chế tài chính và hoạt động giám sát hiệu quả. Thông qua xây dựng hệ sinh thái pháp lý thuận lợi, đồng thời gắn kết đầu tư công với các ưu tiên về đổi mới sáng tạo, Quốc hội có thể giúp phát huy đầy đủ tiềm năng của khu vực kinh tế tư nhân - yếu tố then chốt cho tạo việc làm, nâng cao năng suất, thúc đẩy chuyển đổi xanh và tăng cường năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Quốc hội cũng sẽ xem xét một số sáng kiến lập pháp quan trọng như: Sửa đổi các Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Nuôi con nuôi, các sửa đổi đối với Bộ luật Dân sự và Bộ luật Hình sự cũng như Luật Điều ước quốc tế. Những cải cách này sẽ có tác động sâu rộng đối với cả tiến trình phát triển và đời sống hằng ngày của người dân, qua đó khẳng định tầm quan trọng của một chương trình nghị sự lập pháp vững chắc, gắn với nhu cầu của người dân và hướng tới tương lai.

Đồng thời, chất lượng của quá trình lập pháp vẫn mang ý nghĩa quyết định. Bảo đảm quá trình hoạch định chính sách mang tính tham gia, minh bạch và bao trùm, với sự tham vấn rộng rãi của người dân và các cơ chế bảo đảm phù hợp - bao gồm cả bảo vệ dữ liệu cá nhân sẽ góp phần củng cố niềm tin của công chúng cũng như nâng cao hiệu quả chính sách. Sự đa dạng cũng góp phần nâng cao chất lượng hoạch định chính sách. Danh sách ứng cử viên hiện nay có số lượng phụ nữ ứng cử cao nhất từ trước tới nay và lần đầu tiên có ứng cử viên là người khuyết tật, cho thấy Quốc hội ngày càng hướng tới đại diện hơn.

Quan trọng không kém là bảo đảm các chính sách phát triển mang tính bao trùm và lấy người dân làm trung tâm. Thông qua việc tăng cường các chính sách xã hội và thúc đẩy cơ hội bình đẳng cho phụ nữ, đồng bào dân tộc, người khuyết tật và các nhóm dễ bị tổn thương khác, hệ thống pháp luật có thể giúp bảo đảm rằng thành quả phát triển của Việt Nam mang lại lợi ích cho tất cả mọi người và không ai bị bỏ lại phía sau.

Chương trình Nghị sự lập pháp cũng tạo cơ hội quan trọng để Việt Nam đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang mô hình phát triển bền vững và có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu. Các khuôn khổ pháp lý vững chắc hơn sẽ giúp thực hiện các cam kết quốc gia về hành động khí hậu, bảo vệ đa dạng sinh học và tăng trưởng xanh thành các chính sách cụ thể, định hướng đầu tư và triển khai thực hiện. Điều này bao gồm mở rộng năng lượng tái tạo, thúc đẩy các giải pháp kinh tế tuần hoàn, tăng cường khả năng chống chịu khí hậu trong nông nghiệp và hạ tầng, bảo vệ các hệ sinh thái như rừng và rừng ngập mặn, cũng như giải quyết các thách thức môi trường như ô nhiễm không khí - vấn đề ngày càng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và chất lượng cuộc sống đô thị.

Thông qua lồng ghép những ưu tiên này vào hệ thống pháp luật, Việt Nam có thể gắn kết tốt hơn giữa phát triển kinh tế - xã hội với mục tiêu dài hạn đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đồng thời bảo vệ sinh kế, sức khỏe cộng đồng và ổn định kinh tế.

Khi Việt Nam bước vào nhiệm kỳ lập pháp mới, UNDP cam kết tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ, Quốc hội và người dân Việt Nam trong thúc đẩy phát triển bao trùm và bền vững. Thông qua quan hệ đối tác trong các lĩnh vực phát triển con người, quản trị hiệu quả, hành động vì khí hậu, bảo vệ môi trường và đổi mới sáng tạo, UNDP sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam đạt được các mục tiêu phát triển, đồng thời bảo đảm rằng tiến bộ mang lại lợi ích cho tất cả người dân và không ai bị bỏ lại phía sau.

Trân trọng cảm ơn bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện thường trú của UNDP tại Việt Nam!