10:18 24/10/2017

Công thức thành công của Andrej Babis

Andrej Babis là ai, đâu là công thức thành công của ông này, tại sao ông lại được cử tri ủng hộ nhiều đến thế trong khi đang bị truy tố hình sự? Đài phát thanh Séc Radio Praha đã tìm ra câu trả lời từ bình luận viên chính trị Petr Novacek và nhà báo Jaroslav Kmenta:

Mới sáu năm trước ông ta chỉ được biết đến là một người giàu nứt đố đổ vách với tiền tỷ trong ngành công nghiệp hóa thực phẩm. Sau đó thì danh tiếng của nhà doanh nghiệp gốc Slovakia bắt đầu bốc lên như diều gặp gió. Andrej Babis thành lập phong trào chính trị ANO 2011 và đã chinh phục ngoạn mục giới hạn cần thiết để lọt vào Quốc hội. Ông trở thành nghị sỹ, sau đó là Bộ trưởng Tài chính, Phó Thủ tướng và đồng thời sở hữu tập đoàn truyền thông MAFRA nhiều quyền lực, trong đó có các tờ báo MF Dnes và Lidove Noviny.

Andrej Babis. Ảnh: BT.com

Petr Novacek nhận xét: "Ông ấy biết cách tiếp cận với mọi người theo một lối mới, theo cách khác biệt. Biết bằng cách nào để phong trào của mình sẽ khác biệt với các chính đảng truyền thống mà nhiều người Séc đã mất hết niềm tin. Phong trào mới ANO 2011 xuất hiện vào năm 2011 và mọi người ngay lập tức nhìn thấy "tia sáng trong vương quốc bóng đêm".

Nhà báo Jaroslav Kmenta khẳng định rằng khi xuất hiện trên sân khấu chính trị Andrej Babis tỏ ra là một sự lựa chọn thay thế khá hay ho: "Ông ấy đưa ra thông điệp về bản thân với một phong thái đĩnh đạc, kể rằng sẽ thay đổi mọi thứ ra sao và mọi người có cảm tưởng rằng ông ấy có khả năng làm được điều đó. Ông là người giàu có, tỷ phú nhưng đồng thời lại dễ tiếp cận. Vào thời điểm 5 năm trước nhiều người có cảm giác rằng danh dự của ông chưa bị những tai tiếng hay vấn đề cụ thể nào làm vấy bẩn".

Tuy nhiên, đồng thời với những thành công thì dần dần cũng bắt đầu bộc lộ những tảng đá ngầm đầu tiên – Andrej Babis không trả lời một cách thuyết phục trước những câu hỏi liên quan đến nguồn gốc tài sản cũng như quá khứ dính líu tới chế độ cộng sản, trong đó có sự hợp tác với cơ quan mật vụ Tiệp Khắc (tương tự như KGB ở Liên Xô). Đòn mạnh nhất giáng vào danh dự của ông là lời buộc tội lạm dụng tài trợ của EU dành cho công ty gia đình "Tổ Cò". Cuối cùng cảnh sát đã khởi tố hình sự với Andrej Babis.

Jaroslav Kmenta bình luận: "Sau đó kéo theo hàng loạt vấn đề, không chỉ trong kinh doanh mà cả trong chính trị. Là một người giàu có, và lại trở thành người rất có thế lực về mặt chính trị, ông ấy hy vọng là không ai lục tung quá khứ của mình. Vấn đề không chỉ trong vụ truy tố hình sự liên quan đến "Tổ Cò" mà trong hồ sơ của ông đầy rẫy những tình tiết như vậy".

Hiện tại một bộ phận đáng kể cử tri Séc ủng hộ phong trào ANO. Và mặc dù Andrej thích phủ nhận trước đám đông rằng đứa con của ông ta là 'đảng của một lãnh tụ", nhưng mấy ai mà lại nghi ngờ sự thật này. Không có Andrej Babis thì chẳng có ANO hoặc uy tín chính trị của phong trào này chẳng lớn như vậy. Petr Novacek nhấn mạnh: "Nói thật là mục tiêu cương lĩnh và nhiệm vụ mà ANO đặt ra hoàn toàn mờ nhạt. Phong trào thu điểm nhờ hiện tại trên vũ đài chính trị Séc không có đảng nào có một vị thủ lĩnh sáng chói theo kiểu Andrej Babis".

Jaroslav Kmenta tiếp lời: "ANO là một phong trào trung hữu với những mảng mánh rút ra từ cương lĩnh các đảng cánh tả, có nghĩa nó sử dụng tiềm lực của cả hai cánh trên chính trường. Babis thông qua các quỹ để quản lý hai trăm công ty, có nghĩa là ông ta phải xử sự như một nhà tư bản, đồng thời, là một người sử dụng nhiều lao động, ông ta không bỏ quên chính sách xã hội. Điều không nhất quán này bộc lộ cả trong các mục tiêu cương lĩnh của ANO. Chính sách của ANO thể hiện ở trong các vấn đề cơ bản, nhức nhối nhất: Tại Séc có tồn tại đồng euro hay không, thái độ đối với người nhập cư... ANO không có chủ đề mang sắc thái riêng".Nếu không có Andrej Babis thì các lá phiếu dành cho ANO sẽ được xé lẻ chủ yếu cho các đảng cánh tả, cánh hữu, dân chủ và cả Đảng Cộng sản Séc và Môrava. Nhu cầu của xã hội Séc là cần một nhà tỷ phú có thể điều hành đất nước. Chính vì thế mà ông ta nhận được sự ủng hộ lớn như vậy. Bất chấp quá khứ dính líu tới chế độ cộng sản.

Petr Novacek bình luận: "Phong trào ANO hoàn toàn phụ thuộc vào vị lãnh tụ của mình, từ 'lãnh tụ' theo nghĩa tích cực. Andrej Babis là một hiện tượng chưa từng có trên chính trường Séc. Ông ấy mạnh mẽ đến mức mà tầng lớp cử tri ủng hộ và bầu cho ông sẵn sàng tha thứ cho ông thậm chí là cả về vụ truy tố hình sự. Điều này thực sự cực kỳ hiếm hoi đối với một chính khách có thể được bổ nhiệm làm Thủ tướng".

Tuy nhiên, Jaroslav Kmenta, tác giả cuốn sách phê phán "Sếp Babis", cũng cảnh báo rằng dù có sức mạnh chính trị thì Andrej Babis cũng có thể gây ra mối hiểm họa đối với đất nước: "Babis nguy hiểm ở chỗ sau khi chiến thắng trong bầu cử và trở thành sức mạnh chính trị chủ chốt, ông sẽ lái Séc ra khỏi khuôn khổ EU, và nhận được sự ủng hộ của Milos Zeman, sẽ hướng về cánh cổng Kremlin. Còn về "sự mạo hiểm" của cá nhân Andrej Babis thì hiện tại chúng ta chưa có câu trả lời khẳng định cho câu hỏi là ông ta có hợp tác với cơ quan mật vụ cộng sản hay không. Việc kinh doanh của ông ta không được công khai hóa, dựa vào tiền vay ngân hàng. Mới đây ông còn sở hữu hai trăm công ty có lãi lớn, đồng thời là người nhận phần tài trợ của EU lớn nhất Séc. Bắt đầu từ năm 1998, ông ấy bắt đầu bí mật hợp tác với một số chính khách dân chủ - xã hội và nhờ uy thế của mình mà giành được quyền tư nhân hóa nhà máy, công ty. Ông ấy đại diện cho tất cả những vấn đề mà chúng ta có thể thấy trong xã hội của chúng ta".

Trần Quang Vinh (P/v TTXVN tại CH Séc)