Tại Hội nghị Trung ương 3, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu bốn bước chuyển chiến lược, trong đó có việc xác lập mô hình phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người. Từ góc nhìn của doanh nghiệp công nghệ, ông đánh giá như thế nào về định hướng này?

Bốn bước chuyển chiến lược mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu tại Hội nghị Trung ương 3 có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, phản ánh tư duy phát triển mới của đất nước trong giai đoạn bước vào kỷ nguyên tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, bước chuyển thứ ba - xác lập mô hình phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người không chỉ là định hướng phát triển kinh tế, mà còn thể hiện sự thay đổi căn bản về mô hình tăng trưởng, từ dựa chủ yếu vào các nguồn lực truyền thống sang tạo ra giá trị bằng tri thức, khoa học và công nghệ.

Đối với doanh nghiệp công nghệ, đây là định hướng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Công nghệ ngày nay không còn chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành yếu tố quyết định năng suất lao động, năng lực quản trị và sức cạnh tranh của mỗi tổ chức cũng như của cả nền kinh tế. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) và các công nghệ số phát triển mạnh mẽ, quốc gia nào làm chủ được công nghệ, dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ có lợi thế phát triển bền vững.

Thực tiễn hoạt động của ELCOM trong nhiều năm qua cho thấy điều đó. Khi triển khai các giải pháp giao thông thông minh, chuyển đổi số, AI hay các nền tảng số phục vụ cơ quan nhà nước và doanh nghiệp, giá trị lớn nhất công nghệ mang lại không chỉ là tự động hóa quy trình, mà còn giúp nâng cao chất lượng quản trị, tối ưu nguồn lực, hỗ trợ ra quyết định trên cơ sở dữ liệu và tạo ra năng suất mới. Đó cũng chính là cách doanh nghiệp công nghệ đóng góp trực tiếp vào việc nâng cao năng suất quốc gia.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi gắn với con người. Đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D) phải song hành với phát triển đội ngũ nhân lực có năng lực sáng tạo, làm chủ công nghệ và không ngừng tạo ra tri thức mới. Theo tôi, đây là nền tảng quan trọng để Việt Nam từng bước chuyển từ quốc gia ứng dụng công nghệ sang quốc gia sáng tạo và làm chủ công nghệ.

Sau gần 19 tháng triển khai Nghị quyết số 57, cần có những giải pháp gì để nghị quyết phát huy hiệu quả mạnh mẽ hơn trong thực tiễn, thưa ông?

Điều đáng ghi nhận là nhận thức về vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã có sự chuyển biến rõ nét ở cả khu vực công và khu vực doanh nghiệp. Tuy nhiên, bước tiếp theo cần tập trung vào việc tạo ra các cơ chế đủ mạnh để chuyển hóa chủ trương thành những kết quả cụ thể.

Trước hết cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế đặt hàng và giao nhiệm vụ cho doanh nghiệp công nghệ Việt Nam giải quyết các bài toán lớn của quốc gia. Khi được tham gia ngay từ đầu vào các dự án trọng điểm, doanh nghiệp sẽ có điều kiện phát triển các sản phẩm Make in Vietnam có khả năng cạnh tranh và từng bước làm chủ các công nghệ cốt lõi.

Cùng với đó, cần có các chính sách mạnh hơn nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho nghiên cứu và phát triển; thúc đẩy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu; đồng thời ưu tiên sử dụng các sản phẩm, giải pháp công nghệ do doanh nghiệp Việt Nam phát triển trong các chương trình chuyển đổi số quốc gia. Điều này không chỉ góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ mà còn hình thành thị trường đủ lớn để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư cho đổi mới sáng tạo.

Về phía doanh nghiệp xác định sẽ tiếp tục đầu tư vào AI, dữ liệu, IoT và các nền tảng số Make in Vietnam, không chỉ nhằm phát triển doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả quản trị và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Khi Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các trường đại học cùng hình thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thống nhất, mục tiêu đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng sẽ sớm trở thành hiện thực.

Xin trân trọng cảm ơn ông!