Ngày 8/4, hàng loạt quốc gia và tổ chức quốc tế đã đồng loạt lên tiếng hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần giữa Mỹ và Iran, coi đây là bước đi tích cực nhằm hạ nhiệt căng thẳng và tạo cơ hội thúc đẩy giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột tại Trung Đông.
Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Phát biểu tại Liên hợp quốc (LHQ), ông Stephane Dujarric - người phát ngôn Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres - cho biết ông Guterres hoan nghênh thỏa thuận, đồng thời kêu gọi tất cả các bên tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế và các điều khoản của lệnh ngừng bắn, qua đó tạo nền tảng cho một nền hòa bình lâu dài và toàn diện trong khu vực.
Liên minh châu Âu (EU) cũng đánh giá cao diễn biến này. Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại Kaja Kallas nhận định thỏa thuận là “bước lùi khỏi bờ vực”, tạo ra “cơ hội rất cần thiết” để giảm căng thẳng, chấm dứt các hành động quân sự, khôi phục hoạt động hàng hải và thúc đẩy đối thoại. EU khẳng định sẵn sàng hỗ trợ các nỗ lực ngoại giao và đang duy trì liên lạc với các đối tác trong khu vực.
Tại châu Âu, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gọi thỏa thuận là “một điều rất tốt”, bày tỏ kỳ vọng lệnh ngừng bắn sẽ được tôn trọng đầy đủ trong những ngày và tuần tới, qua đó tạo điều kiện cho đàm phán. Ông cũng nhấn mạnh mong muốn lệnh ngừng bắn bao trùm cả Liban. Thủ tướng Anh Keir Starmer trong khi đó cho rằng đây là “khoảnh khắc mang lại sự nhẹ nhõm”, đồng thời cam kết phối hợp với các đối tác nhằm duy trì thỏa thuận, hướng tới một giải pháp lâu dài và mở trở lại eo biển Hormuz. London trước đó đã thúc đẩy các cuộc tham vấn quốc tế nhằm đảm bảo an ninh cho tuyến hàng hải chiến lược này.
Tại châu Á, Nhật Bản đánh giá thỏa thuận là “bước đi tích cực”, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm leo thang thực tế và kỳ vọng một thỏa thuận cuối cùng sẽ sớm đạt được thông qua đối thoại. Là quốc gia phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng từ Trung Đông, Tokyo đặc biệt quan ngại tình trạng gián đoạn nguồn cung do eo biển Hormuz bị phong tỏa trên thực tế.
Malaysia cũng hoan nghênh thỏa thuận, coi đây là bước tiến quan trọng hướng tới ổn định khu vực, đồng thời kêu gọi các bên tuân thủ đầy đủ cam kết, tránh các hành động có thể làm gia tăng căng thẳng và nhấn mạnh vai trò then chốt của ngoại giao.
Cùng quan điểm, Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi tất cả các bên tôn trọng lệnh ngừng bắn. Bộ Ngoại giao nước này nhấn mạnh cần bảo đảm thỏa thuận tạm thời được thực thi đầy đủ trên thực địa, đồng thời bày tỏ hy vọng các bên sẽ tuân thủ nghiêm túc các cam kết đã đạt được.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Đại Dương, Australia và New Zealand đều bày tỏ sự ủng hộ đối với lệnh ngừng bắn. Chính phủ Australia nhấn mạnh việc kéo dài xung đột đã gây ra những cú sốc chưa từng có đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh eo biển Hormuz bị đóng cửa trên thực tế và các cơ sở hạ tầng, tàu thương mại liên tục bị tấn công. Canberra cho biết đang phối hợp với các đối tác quốc tế nhằm hỗ trợ nỗ lực ngoại giao, hướng tới mở lại tuyến hàng hải chiến lược này, đồng thời cảm ơn vai trò trung gian của các nước như Pakistan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Saudi Arabia.
New Zealand cũng đánh giá đây là tín hiệu đáng khích lệ nhưng cảnh báo vẫn còn nhiều việc cần làm để đạt được một lệnh ngừng bắn bền vững. Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters nhấn mạnh những tác động lan rộng của xung đột không chỉ ở Trung Đông mà còn tới các khu vực khác, trong đó có khu vực Thái Bình Dương, đồng thời khẳng định Wellington sẽ tiếp tục phối hợp với các đối tác quốc tế nhằm thúc đẩy giải pháp lâu dài.
Tại Trung Đông, một quan chức cấp cao Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) cho rằng nước này đã “giành chiến thắng” sau cuộc xung đột, đồng thời khẳng định đang ở vị thế thuận lợi hơn để thích ứng với bối cảnh khu vực mới.
Ở chiều ngược lại, tại Mỹ, thông báo ngừng bắn của Tổng thống Donald Trump đã vấp phải những phản ứng trái chiều trong Quốc hội. Một số nghị sĩ hoan nghênh động thái này như bước đi tích cực nhằm giảm căng thẳng, trong khi nhiều ý kiến chỉ trích gay gắt, cho rằng các phát biểu trước đó của ông Trump đã làm gia tăng rủi ro và đặt ra câu hỏi về năng lực lãnh đạo.
Trong khi đó, các động thái ngoại giao tiếp theo đang được xúc tiến. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf dự kiến dẫn đầu phái đoàn tới Islamabad (Pakistan) để tiến hành đàm phán với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, trong nỗ lực tận dụng khoảng thời gian ngừng bắn để tìm kiếm giải pháp lâu dài.
Thỏa thuận ngừng bắn đạt được với vai trò trung gian của Pakistan, được công bố ngay trước thời hạn liên quan đến việc mở lại eo biển Hormuz. Kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, tuyến vận tải năng lượng chiến lược này gần như bị gián đoạn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới nguồn cung dầu khí toàn cầu và đẩy giá năng lượng tăng mạnh.
Dù còn nhiều thách thức, song sự ủng hộ rộng rãi của cộng đồng quốc tế cùng các nỗ lực ngoại giao đang được thúc đẩy có thể tạo động lực quan trọng để biến lệnh ngừng bắn tạm thời thành một thỏa thuận hòa bình bền vững trong thời gian tới.