Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA), cơ quan mới được Iran thành lập nhằm giám sát hoạt động hàng hải và yêu cầu các tàu vận tải tuân thủ quy định của Tehran tại eo biển Hormuz, tuyên bố sẽ tiếp tục hoạt động “không gián đoạn” sau khi bị Bộ Tài chính Mỹ đưa vào danh sách trừng phạt.
Tàu chở hàng đi qua eo biển Hormuz. Ảnh: Reuters/TTXVN
Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X ngày 29/5, PGSA chỉ trích quyết định của Washington và khẳng định: “Các ông đã thất bại trong việc giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz thông qua chiến tranh và ngoại giao và cũng sẽ không đạt được điều đó bằng các biện pháp trừng phạt”. Cơ quan này cũng cho rằng việc bị Mỹ trừng phạt là dấu hiệu cho thấy hiệu quả hoạt động của mình và sẽ sớm công bố số liệu thống kê chi tiết về tháng hoạt động đầu tiên kể từ khi được thành lập.
Trước đó, ngày 27/5, Bộ Tài chính Mỹ thông báo áp đặt lệnh trừng phạt đối với cơ quan này. Theo Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC), PGSA đã bị đưa vào danh sách các thực thể bị chỉ định đặc biệt (SDN).
Theo Đài CNN, Washington cho rằng việc thành lập PGSA là một phần trong nỗ lực mới của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhằm kiểm soát hoạt động hàng hải tại tuyến đường chiến lược này. Mỹ cáo buộc cơ quan trên được sử dụng để gây áp lực đối với các tàu thương mại đi qua Hormuz.
Động thái mới của Mỹ diễn ra trong bối cảnh tình hình tại eo biển Hormuz tiếp tục căng thẳng, ảnh hưởng đáng kể tới hoạt động vận tải biển và thị trường năng lượng toàn cầu. Hormuz hiện là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt.
Theo các nguồn tin quốc tế, xung đột tại Trung Đông thời gian qua đã làm gián đoạn hoạt động hàng hải trong khu vực, làm dấy lên lo ngại về nguồn cung năng lượng toàn cầu, đồng thời tạo áp lực tăng giá đối với nhiên liệu và nhiều mặt hàng công nghiệp.
Trong diễn biến liên quan, Đài Phát thanh và Truyền hình quốc gia Iran (IRIB) cho biết lực lượng Iran ngày 27/5 đã nổ súng cảnh cáo bốn tàu bị cáo buộc tìm cách đi qua Eo biển Hormuz mà không phối hợp với cơ quan an ninh nước này. Theo IRIB, các tàu không chấp hành yêu cầu dừng lại, buộc lực lượng Iran phải bắn cảnh cáo để yêu cầu đổi hướng. Hiện chưa có thông tin về danh tính hoặc quốc tịch của các tàu liên quan.
Trong khi đó, Hà Lan cho biết sẽ triển khai tàu quét mìn HNLMS Willemstad tới Địa Trung Hải trong khuôn khổ lực lượng đặc nhiệm hàng hải của NATO, đồng thời để ngỏ khả năng điều động tàu tới eo biển Hormuz nếu cần thiết.
Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan Dilan Yesilgoz-Zegerius cho biết chính phủ nước này đang phối hợp với các đồng minh để xem xét các biện pháp tăng cường hiện diện tại Hormuz nhằm bảo đảm an ninh cho tuyến vận tải chiến lược của thương mại dầu khí toàn cầu.
Trước đó, lãnh đạo quân sự của khoảng 40 quốc gia đã tham dự cuộc họp do Anh và Pháp đồng chủ trì nhằm thảo luận các biện pháp bảo đảm an ninh hàng hải tại Eo biển Hormuz. Tuyên bố chung sau cuộc họp nhấn mạnh việc duy trì tự do hàng hải tại tuyến đường này có thể tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa Mỹ và Iran.
Ngày 24/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết một bản ghi nhớ liên quan tới hòa bình với Iran về cơ bản đã được đàm phán hoàn tất và các bên đang thảo luận những chi tiết cuối cùng. Ông cũng thông báo việc mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz sẽ là một phần của thỏa thuận. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có quyết định chính thức nào được công bố.