Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc từ ngày 14-17/4 đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo xung lực mới cho quan hệ hai Đảng, hai nước trong giai đoạn phát triển mới.
Giáo sư Phan Kim Nga trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN. Ảnh: Quang Hưng/PV TTXVN tại Trung Quốc
Đây là nhận định của Giáo sư Phan Kim Nga, nghiên cứu viên cao cấp Viện Nghiên cứu chủ nghĩa Marx thuộc Viện Khoa học xã hội Trung Quốc, trong cuộc trao đổi với phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh.
Theo Giáo sư Phan Kim Nga, chuyến thăm diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa đặc biệt, khi Trung Quốc bước vào năm đầu triển khai "Quy hoạch 5 năm lần thứ 15", còn Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong bối cảnh đó, cuộc gặp giữa lãnh đạo cấp cao nhất của hai Đảng, hai nước không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao thông thường mà còn có giá trị chiến lược và lịch sử sâu sắc.
Trước hết, chuyến thăm thể hiện rõ tầm quan trọng đặc biệt của quan hệ Việt Nam-Trung Quốc. Việc Tổng Bí thư Tô Lâm, sau khi được bầu làm Chủ tịch nước, tiếp tục chọn Trung Quốc là điểm đến nước ngoài đầu tiên được đánh giá là một sắp xếp ngoại giao hiếm có, phản ánh sự coi trọng cao độ đối với quan hệ song phương. Theo Giáo sư Phan Kim Nga, điều này không chỉ khẳng định tính chất "đồng chí, anh em" trong quan hệ hai nước mà còn cho thấy quyết tâm chính trị của cả hai bên trong việc duy trì và phát triển quan hệ ổn định, lâu dài.
Bên cạnh đó, chuyến thăm là cuộc gặp gỡ quan trọng tại thời điểm then chốt của tiến trình phát triển mỗi nước. Trung Quốc đang hướng tới các mục tiêu phát triển mới trong giai đoạn "Quy hoạch 5 năm lần thứ 15", trong khi Việt Nam bước vào giai đoạn triển khai các định hướng chiến lược sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong bối cảnh đó, hai bên đã trao đổi, định hướng và thúc đẩy sự gắn kết giữa các chiến lược phát triển, tạo nền tảng cho hợp tác toàn diện trong thời gian tới.
Giáo sư Phan Kim Nga nhấn mạnh một trong những ý nghĩa nổi bật của chuyến thăm là góp phần nâng tầm quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Trung Quốc. Thông qua các hoạt động cấp cao và các văn kiện được ký kết, hai bên tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, tăng cường trao đổi lý luận và kinh nghiệm xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc đạt những bước tiến mới.
Không chỉ dừng lại ở khuôn khổ song phương, chuyến thăm còn mang ý nghĩa tích cực đối với khu vực và thế giới. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, chuyến thăm phát đi thông điệp về việc hai nước kiên định chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đồng thời coi trọng ổn định và hợp tác. Hai bên được kỳ vọng sẽ tăng cường phối hợp trong các cơ chế khu vực và quốc tế như ASEAN, Hợp tác Mekong-Lan Thương và Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), qua đó góp phần duy trì hòa bình, ổn định và an ninh chuỗi cung ứng trong khu vực.
Đánh giá về kết quả cụ thể của chuyến thăm, Giáo sư Phan Kim Nga cho rằng quan hệ Việt Nam-Trung Quốc đang chuyển từ giai đoạn củng cố tin cậy chính trị sang giai đoạn đẩy mạnh kết nối chiến lược toàn diện. Trọng tâm của sự chuyển dịch này là việc gắn kết chặt chẽ hơn giữa các chiến lược phát triển, mở rộng hợp tác thực chất và nâng cao chất lượng hợp tác.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là hợp tác cơ sở hạ tầng, đặc biệt trong lĩnh vực đường sắt. Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trải nghiệm hệ thống đường sắt cao tốc của Trung Quốc, tìm hiểu sâu về công nghệ và vận hành. Hai bên đồng thời thúc đẩy triển khai các dự án đường sắt kết nối, trong đó có việc ký kết các văn kiện liên quan đến nghiên cứu khả thi tuyến Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng và hợp tác đào tạo nguồn nhân lực đường sắt. Theo đánh giá của chuyên gia, điều này cho thấy xu hướng Việt Nam quan tâm hơn tới việc tiếp cận các tiêu chuẩn và kinh nghiệm phát triển hạ tầng hiện đại của Trung Quốc.
Bên cạnh đó, hợp tác kinh tế, thương mại và chuỗi cung ứng tiếp tục được mở rộng theo hướng thực chất và hiệu quả hơn. Trong bối cảnh kim ngạch thương mại song phương đã đạt mức kỷ lục, hai bên đang chuyển từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng hợp tác. Việc thành lập cơ chế hợp tác về chuỗi sản xuất và chuỗi cung ứng được coi là bước đi quan trọng, nhằm thúc đẩy sự liên kết sâu hơn giữa hai nền kinh tế, hướng tới hình thành các chuỗi giá trị khu vực có tính ổn định và bền vững.
Giáo sư Phan Kim Nga cũng đặc biệt nhấn mạnh tiến triển trong hợp tác an ninh và quốc phòng. Việc hai bên thiết lập và vận hành cơ chế đối thoại chiến lược "3+3" giữa các bộ ngoại giao, quốc phòng và công an được đánh giá là bước đột phá mang tính sáng tạo, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp trong ứng phó với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống. Đây được xem là một mô hình hợp tác mới, có thể đóng vai trò tham khảo cho các khuôn khổ hợp tác khu vực trong tương lai.
Song song với đó, giao lưu nhân văn tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ, đặc biệt là trong giới trẻ. Các chương trình như "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập" đã tạo điều kiện cho hàng nghìn thanh niên Việt Nam tìm hiểu về lịch sử và quá trình phát triển của Trung Quốc, qua đó góp phần củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ song phương. Theo Giáo sư Phan Kim Nga, việc hai nước chú trọng đầu tư vào thế hệ trẻ chính là đầu tư cho tương lai lâu dài của quan hệ Việt Nam-Trung Quốc.
Đánh giá về bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đăng trên báo Nhân dân Nhật báo Trung Quốc, Giáo sư Phan Kim Nga cho rằng bài viết đã thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược và định hướng lớn cho quan hệ hai nước trong giai đoạn mới. Bài viết không chỉ nhấn mạnh giá trị của tình hữu nghị truyền thống mà còn đề ra những phương hướng cụ thể nhằm thúc đẩy hợp tác toàn diện.
Theo đó, 4 nội dung trọng tâm được nêu trong bài viết gồm: Tiếp tục củng cố nền tảng chính trị của quan hệ song phương; thúc đẩy hợp tác thực chất với các kết quả cụ thể làm thước đo; tăng cường nền tảng xã hội và sự ủng hộ của nhân dân; đồng thời duy trì môi trường hòa bình, ổn định và kiểm soát tốt bất đồng. Trong số này, điểm đáng chú ý nhất, theo Giáo sư Phan Kim Nga, là yêu cầu nâng cao chất lượng hợp tác thực chất. Định hướng chuyển từ "mở rộng quy mô" sang "nâng cao chất lượng" được đánh giá là phù hợp với yêu cầu phát triển mới của cả hai nước, đồng thời phản ánh tinh thần chú trọng hiệu quả, thực chất trong triển khai chính sách.
Đáng chú ý, việc nhấn mạnh kết nối chiến lược được xem là dấu hiệu cho thấy mức độ tin cậy giữa hai nước đang được nâng lên. Hợp tác song phương không chỉ dừng ở trao đổi thương mại hay đầu tư, mà đang hướng tới sự gắn kết sâu hơn về chiến lược phát triển, bao gồm kết nối hạ tầng, liên kết chuỗi cung ứng, hợp tác công nghệ và phối hợp thị trường. Theo nhận định của chuyên gia, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều bất ổn, việc tăng cường kết nối chiến lược giữa Việt Nam và Trung Quốc sẽ giúp hai nước nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài, đồng thời tạo ra mô hình hợp tác mới trong khu vực.
Trên lĩnh vực an ninh, sự kết nối chiến lược được thể hiện thông qua các cơ chế hợp tác như đối thoại "3+3", giúp hai nước tăng cường phối hợp trong bảo đảm an ninh và phát triển. Ở các lĩnh vực khác như văn hóa, khoa học công nghệ, giáo dục và tài chính, tiềm năng hợp tác cũng được đánh giá là rất lớn và có thể tiếp tục được khai thác trong thời gian tới.
Giáo sư Phan Kim Nga cho rằng, với những kết quả đạt được, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã mở ra không gian mới cho quan hệ Việt Nam-Trung Quốc, đưa hợp tác song phương tiến lên một giai đoạn phát triển cao hơn, mang tính chiến lược và toàn diện hơn.
Trong thời gian tới, khi hai bên tiếp tục duy trì đà hợp tác, thúc đẩy kết nối chiến lược và nâng cao hiệu quả hợp tác thực chất, quan hệ Việt Nam-Trung Quốc được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển ổn định, bền vững, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới.