Trong bối cảnh El Nino được dự báo tiếp tục mạnh lên và kéo dài đến cuối năm, các chuyên gia cảnh báo người dân không nên chủ quan trước những tác động của thời tiết cực đoan đối với sức khỏe, đặc biệt là hệ tim mạch.

Nhiệt độ cao tạo áp lực lên cơ thể

Những ngày cuối tháng 6, nhiều địa phương từ Bắc Bộ đến Trung Bộ đang trải qua đợt nắng nóng diện rộng. Tại Hà Nội, nhiệt độ ngoài trời nhiều thời điểm lên tới 39-40 độ C. Trên các tuyến phố, mặt đường nhựa và các khu vực bê tông hóa hấp thụ nhiệt khiến không khí trở nên ngột ngạt hơn, đặc biệt vào giữa trưa và đầu giờ chiều.

Tại miền Trung, nhiều khu vực tiếp tục ghi nhận nền nhiệt trên 38 độ C. Người lao động ngoài trời như công nhân xây dựng, shipper, tài xế công nghệ hay nông dân là những đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thời tiết khắc nghiệt.

Theo ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, El Nino đã xuất hiện và đang tiếp tục mạnh lên. Hiện tượng này được dự báo duy trì từ nay đến cuối năm 2026, thậm chí kéo dài sang các tháng đầu năm 2027. Đáng chú ý, xác suất El Nino đạt cường độ rất mạnh đã tăng lên khoảng 60-65% vào cuối năm nay và đầu năm sau. Dưới tác động của El Nino, số ngày nắng nóng trong năm nay được dự báo nhiều hơn so với trung bình nhiều năm và cao hơn năm 2025, dù ít có khả năng vượt các kỷ lục ghi nhận trong năm 2024.

Theo dự báo, miền Bắc và miền Trung vẫn còn khả năng xuất hiện thêm nhiều đợt nắng nóng trong thời gian tới. Nhiệt độ cao kéo dài không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt mà còn làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe.

Các chuyên gia cho rằng, trong môi trường đô thị, hiệu ứng “đảo nhiệt” do bê tông, mặt đường nhựa và mật độ xây dựng cao khiến nhiệt độ cảm nhận thực tế có thể cao hơn nhiệt độ đo được từ 2-4 độ C. Cùng với đó, độ ẩm thấp và cường độ tia cực tím ở mức cao khiến cơ thể mất nước nhanh hơn, làm tăng nguy cơ kiệt sức do nhiệt và các vấn đề sức khỏe khác.

Không chủ quan với các dấu hiệu bất thường

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Doãn Bách, Viện Tim mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai, Phó Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Hà Nội, khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải tăng cường thải nhiệt thông qua nhiều cơ chế như giãn mạch ngoại biên, tăng tiết mồ hôi và tăng hoạt động của hệ tuần hoàn. Việc mất nước và điện giải qua mồ hôi khiến tim phải làm việc nhiều hơn bình thường, đồng thời có thể làm thay đổi huyết áp và nhịp tim. Điều này làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến cố tim mạch hoặc khiến các bệnh tim mạch sẵn có trở nên nghiêm trọng hơn.

Bác sĩ Bách nhấn mạnh: Những nhóm cần đặc biệt lưu ý gồm người cao tuổi, người mắc tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim, rối loạn nhịp tim, người đang sử dụng thuốc lợi tiểu hoặc một số thuốc tim mạch, cùng những người phải lao động, di chuyển nhiều giờ ngoài trời. Đây là những đối tượng dễ bị kiệt sức do nhiệt, mất nước hoặc gặp các biến cố tim mạch khi thời tiết quá nóng.

Một trong những sai lầm phổ biến nhất trong thời tiết nắng nóng là nhiều người chỉ uống nước khi đã cảm thấy khát. Trên thực tế, cảm giác khát thường xuất hiện khi cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

Ngoài ra, nhiều người có thói quen làm việc liên tục ngoài trời nắng mà không bố trí thời gian nghỉ ngơi hợp lý hoặc di chuyển đột ngột từ môi trường điều hòa lạnh sang không gian có nhiệt độ rất cao.

Đối với người mắc bệnh tim mạch, việc tự ý giảm liều, bỏ thuốc hoặc thay đổi thuốc điều trị khi cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt hoặc huyết áp thay đổi trong những ngày nắng nóng là điều cần tránh.

“Người bệnh nên theo dõi các triệu chứng và trao đổi với bác sĩ điều trị, không tự ý điều chỉnh thuốc”, bác sĩ Bách khuyến cáo.

Đối với những người lao động ngoài trời như công nhân xây dựng, shipper, tài xế hoặc những người thường xuyên phải di chuyển dưới nắng nóng, cần chủ động bù nước đều đặn trong ngày thay vì chờ đến khi khát mới uống. Nếu phải làm việc nhiều giờ liên tục ngoài trời, người lao động nên bố trí các khoảng nghỉ ngắn giữa giờ, tìm nơi râm mát hoặc thông thoáng để cơ thể hạ nhiệt. Trong điều kiện có thể, nên hạn chế làm việc liên tục trong khung giờ nắng nóng gay gắt nhất trong ngày.

Bên cạnh đó, cần lựa chọn trang phục thoáng mát, sáng màu, sử dụng các biện pháp che nắng phù hợp và tuyệt đối không cố gắng tiếp tục làm việc khi đã xuất hiện các dấu hiệu bất thường như hoa mắt, chóng mặt, hồi hộp, đau ngực, khó thở hoặc mệt lả.

Đối với người cao tuổi và người có bệnh nền tim mạch, việc hạn chế ra ngoài trong thời điểm nắng nóng cao điểm, đặc biệt vào giữa trưa và đầu giờ chiều, là rất cần thiết. Các chuyên gia khuyến cáo nhóm đối tượng này cần duy trì uống nước đều đặn, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, nghỉ ngơi trong môi trường thoáng mát và tránh thay đổi nhiệt độ quá đột ngột, chẳng hạn đi từ phòng điều hòa lạnh ra ngoài trời nắng gắt ngay lập tức. Cùng với đó, cần thường xuyên theo dõi huyết áp, nhịp tim và các triệu chứng bất thường như khó thở tăng lên, phù nhiều hơn, đau ngực, hồi hộp trống ngực, chóng mặt hoặc mệt lả.

Theo bác sĩ Bách, khi xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, hồi hộp hoặc tim đập nhanh bất thường, chóng mặt kéo dài, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn hoặc mệt lả không cải thiện sau khi nghỉ ngơi và bù nước, người dân cần dừng công việc, nhanh chóng vào nơi mát và theo dõi sức khỏe.

Trong những trường hợp nặng hơn như lơ mơ, lú lẫn, ngất, co giật, khó thở tăng dần, đau ngực kéo dài, tay chân yếu liệt hoặc tình trạng không cải thiện sau các biện pháp làm mát ban đầu, cần gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh El Nino tiếp tục mạnh lên và nắng nóng còn có thể kéo dài trong thời gian tới, việc chủ động bảo vệ sức khỏe là hết sức cần thiết. Uống đủ nước, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nắng nóng trong thời gian dài, theo dõi các dấu hiệu bất thường của cơ thể và tìm kiếm hỗ trợ y tế kịp thời sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ xảy ra các biến chứng nguy hiểm do thời tiết cực đoan gây ra.