ESG mở ra cơ hội lớn cho nền kinh tế trong thu hút vốn

ESG không chỉ là câu chuyện tuân thủ mà còn là nền tảng để hình thành các động lực tăng trưởng mới như kinh tế xanh, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Tại Hội thảo “Phấn đấu tăng trưởng kinh tế 2 con số bền vững: Bối cảnh mới - Hành động mới" do báo Dân Trí tổ chức chiều 27/5, TS Lê Duy Bình đã nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của Chính phủ trong quá trình này. Với quy mô vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 8,22 triệu tỷ đồng và chi thường xuyên khoảng 10,06 triệu tỷ đồng, Nhà nước không chỉ là Cơ quan kiến tạo chính sách mà còn là “người tiêu dùng lớn nhất” của nền kinh tế. “Thông qua mua sắm công, phân bổ vốn và lựa chọn dự án, Chính phủ có thể điều chỉnh hành vi doanh nghiệp theo hướng xanh hơn và có trách nhiệm hơn”, Giám đốc Economica Việt Nam chia sẻ.

Chuyên gia này cũng ví tiêu dùng xanh đang nổi lên như một động lực tăng trưởng mới. Quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 7 triệu tỷ đồng, tương đương 269 tỷ USD. Đáng chú ý, khoảng 84% người tiêu dùng Việt Nam sẵn sàng chi trả cao hơn cho các sản phẩm xanh, sạch và có cam kết ESG. “Xu hướng này sẽ tạo áp lực buộc doanh nghiệp phải thay đổi mô hình sản xuất và nâng cao trách nhiệm môi trường, xã hội”, TS Lê Duy Bình nhận định.

Ở lĩnh vực xuất khẩu, đại diện Economica Việt Nam nhận định, ESG đang trở thành “hàng rào kỹ thuật mới” của thương mại toàn cầu. Những cơ chế như điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), chống phá rừng hay các tiêu chuẩn về lao động, truy xuất nguồn gốc đang khiến doanh nghiệp Việt Nam buộc phải thay đổi nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Ngoài ra, ESG cũng mở ra cơ hội lớn cho huy động vốn tư nhân, phát triển tín dụng xanh, trái phiếu xanh và thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chất lượng cao. Hiện, các Tập đoàn quốc tế ngày càng ưu tiên quốc gia có hạ tầng ESG tốt, năng lượng sạch và chuỗi cung ứng minh bạch.

Không chỉ tạo áp lực chuyển đổi, ESG còn mở ra cơ hội lớn cho kinh tế Việt Nam trong thu hút vốn và hình thành các động lực tăng trưởng mới.

Đại diện Vietcombank cho biết, ngân hàng ưu tiên nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược, năng lượng tái tạo, đồng thời đẩy mạnh tín dụng xanh, đồng hành cùng doanh nghiệp chuyển đổi bền vững.
“Vietcombank đồng hành cùng doanh nghiệp không chỉ dừng ở việc cung cấp vốn, mà là cung cấp hệ sinh thái giải pháp tài chính tổng thể, bao gồm tín dụng, thanh toán, quản lý dòng tiền, tài trợ thương mại, ngoại hối, bảo lãnh, ngân hàng số và tư vấn tài chính để hỗ trợ doanh nghiệp trong việc phát triển kinh doanh và mở rộng quy mô hoạt động”, bà Vũ Thị Mùi, Phó Trưởng phòng Chính sách sản phẩm bán buôn (Vietcombank) cho biết.

Theo đó, Vietcombank tận dụng hệ sinh thái sẵn có để phục vụ sâu rộng các nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng doanh nghiệp thông qua các thế mạnh cốt lõi. Cụ thể, ngân hàng hỗ trợ khách hàng tăng cường giao dịch với chuỗi đối tác đầu vào, đầu ra của khách hàng thông qua các giải pháp tài trợ chuỗi cung ứng và tài trợ nhà phân phối. Song song đó, với kinh nghiệm tài trợ và là đầu mối nhiều dự án thuộc lĩnh vực đầu tư hạ tầng và dự án trọng điểm quốc gia, Vietcombank góp phần tạo động lực lan tỏa cho tăng trưởng kinh tế.

Trong giai đoạn từ 2020 - 2025, tổng dư nợ tín dụng xanh của Vietcombank tăng trưởng trung bình hơn 4 lần và là một trong các ngân hàng có dư nợ tín dụng xanh lớn nhất tại Việt Nam. Năm 2025, Vietcombank tập trung cơ cấu lại danh mục tín dụng xanh đẩy mạnh tại một số ngành như quản lý nước bền vững tại khu vực đô thị và nông thôn (tăng 48,3% so với năm 2024), giao thông bền vững theo xu hướng xanh hóa giao thông tại các thành phố lớn (tăng 206,4% so với năm 2024) và nông nghiệp xanh (tăng 49,2% so với năm 2024). 

Thời gian tới, Vietcombank cũng sẽ tiếp tục ưu tiên nguồn lực đối với các Dự án hạ tầng chiến lược quốc gia, đặc biệt các Dự án giao thông trọng điểm, giao thông thông minh; Các dự án năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời…) để đảm bảo an ninh năng lượng, phù hợp với quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia giai đoạn 2021 - 2030 và tầm nhìn đến 2050 (Quy hoạch điện VIII). 

Song song với việc xanh hóa danh mục, trên cơ sở uy tín và cam kết vững chắc, Vietcombank nỗ lực tiếp cận và chuẩn bị nguồn vốn ưu đãi trong nước và quốc tế để tài trợ cho các dự án xanh, đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình chuyển đổi xanh. "Vietcombank kiên định với sứ mệnh cung cấp các giải pháp tài chính tiên phong, hướng tới giảm phát thải của nền kinh tế, cam kết ưu tiên nguồn vốn với những ưu đãi tối ưu và đồng hành cùng doanh nghiệp góp phần phấn đấu cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số gắn với phát triển bền vững", bà Vũ Thị Mùi nhấn mạnh.

Theo ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Ngân hàng Doanh nghiệp HDBank, ngân hàng luôn là lĩnh vực gắn liền với rủi ro, nhưng cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi theo hướng bền vững.

Chia sẻ góc nhìn của người có hơn 20 năm làm việc với các ngân hàng nước ngoài, ông Trần Hoài Phương cho biết, theo kinh nghiệm quốc tế, cứ 1% tăng trưởng GDP thường đi kèm khoảng 1,8% tăng trưởng tín dụng. Vì vậy, tín dụng vẫn là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế.

Theo đại diện HDBank, ngân hàng này không áp dụng một mô hình tiếp cận chung cho mọi khách hàng doanh nghiệp mà xây dựng chiến lược phục vụ theo từng nhóm riêng biệt. Trong quá trình cấp tín dụng, ngân hàng không chỉ dựa vào báo cáo tài chính của các nhà phân phối mà còn đánh giá giá trị và uy tín hình thành từ mối quan hệ hợp tác với những thương hiệu lớn. “Không phải doanh nghiệp lớn nào cũng cần vay vốn. Với những doanh nghiệp có chất lượng và uy tín tốt, điều họ quan tâm đôi khi không chỉ là lãi suất mà còn là cơ hội học hỏi kinh nghiệm, mở rộng quan hệ hợp tác và nâng cao vị thế trên thị trường”, ông Trần Hoài Phương chia sẻ.

Liên quan đến ESG, Giám đốc Ngân hàng Doanh nghiệp HDBank cho rằng, toàn bộ khách hàng doanh nghiệp vay vốn tại ngân hàng đều phải trải qua quá trình đánh giá theo các tiêu chí ESG. Qua đó, doanh nghiệp có thể hiểu rõ hơn mức độ “xanh” của mình cũng như mức độ phù hợp của dự án đối với xu hướng phát triển bền vững. Trong một số trường hợp, ngân hàng có thể chưa cấp tín dụng ngay nhưng vẫn hỗ trợ doanh nghiệp bằng hình thức bảo lãnh trong thời gian họ tìm kiếm nguồn vốn phù hợp hơn.

HDBank hiện không chỉ đóng vai trò cấp vốn mà còn như một đơn vị tư vấn cho các doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường châu Âu và Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh các tiêu chuẩn ESG ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nâng cao khả năng tự chủ, đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng bền vững

“Quản trị biến động, thích ứng với các biến động địa chính trị, đảm bảo an ninh năng lượng Quốc gia, phấn đấu liên tục tăng trưởng hai con số”, là chủ đề chính trong bài tham luận tại Hội thảo của ông Phạm Tuấn Anh, Thành viên Hội đồng thành viên (HĐTV) Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).

Nhắc tới vấn đề thời sự, xung đột Trung Đông, ông Tuấn Anh nhận định, đây không còn là vấn đề khu vực mà đã trở thành biến số lớn tác động đến an ninh năng lượng toàn cầu, chuỗi cung ứng, vận tải biển và ổn định kinh tế vĩ mô.

Petrovietnam cũng đang chịu tác động trên nhiều mặt, từ biến động giá dầu thô ảnh hưởng đến doanh thu, dòng tiền, tồn kho và hiệu quả sản xuất kinh doanh, đến rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc hóa dầu, theo chia sẻ của ông Phạm Tuấn Anh. Bên cạnh đó, cạnh tranh LNG (khí thiên nhiên hóa lỏng) giữa châu Á và châu Âu cùng chi phí vận tải, bảo hiểm tăng cao cũng gây áp lực lên chuỗi khí - điện và khả năng cung ứng điện cho nền kinh tế.

Theo đại diện Petrovietnam, thị trường xăng dầu trong nước hiện chịu sức ép đồng thời từ giá dầu thô, giá thành phẩm nhập khẩu, chi phí vốn và độ trễ trong cơ chế điều hành giá. Trong khi đó, lĩnh vực phân bón cũng bị ảnh hưởng bởi biến động giá khí đầu vào, chi phí vận chuyển và giá nguyên liệu quốc tế như urea, ammonia hay sulfur, làm gia tăng áp lực chi phí sản xuất và tiêu thụ.

Trước bối cảnh đó, Petrovietnam xác định mục tiêu không để đứt gãy các cân đối năng lượng, chủ động xây dựng nhiều kịch bản ứng phó với biến động giá dầu, thiếu hụt LNG, gián đoạn nguồn cung và áp lực thị trường xăng dầu.

"Tập đoàn đang tập trung đa dạng hóa nguồn dầu thô, tối ưu tồn kho, tăng cường dự báo nhu cầu, kiểm soát dòng tiền và đẩy mạnh chuyển đổi số để nâng cao năng lực quản trị rủi ro; đồng thời sẽ tiếp tục thúc đẩy phát triển LNG, điện gió ngoài khơi, hydrogen, nhiên liệu sạch và các mô hình năng lượng mới nhằm nâng cao khả năng tự chủ, tăng sức chống chịu của hệ thống năng lượng Quốc gia và đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng bền vững", ông Phạm Tuấn Anh khẳng định.