Vừa qua, gần 20 chuyên gia, doanh nghiệp tham dự hội thảo “Semiconductor Future Summit” do Viện Đại học Quốc tế FPT tổ chức tại Hà Nội. Hội thảo tập trung thảo luận về bài toán thiếu hụt nhân lực bán dẫn trong bối cảnh nhu cầu chip toàn cầu tăng mạnh cùng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.
Sinh viên nhận học bổng Gachon Change Maker. Ảnh: HV
Theo Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Hoa Kỳ (SIA), ngành bán dẫn toàn cầu được dự báo đạt quy mô 1.000 tỷ USD vào năm 2030, kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực kỹ thuật. Tại Việt Nam, theo ước tính của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), thị trường cần khoảng 50.000 kỹ sư bán dẫn vào năm 2030, trong khi năng lực đào tạo hiện tại mới chỉ đáp ứng một phần nhỏ.
TS. Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc NIC cho biết, “điểm nghẽn” của Việt Nam không chỉ nằm ở số lượn, mà còn ở chất lượng nhân lực. Nhiều kỹ sư chưa đáp ứng yêu cầu làm việc trong môi trường quốc tế do hạn chế về ngoại ngữ, kỹ năng thực hành và kinh nghiệm dự án. Điều này đòi hỏi mô hình đào tạo phải chuyển từ “học để biết” sang “học để làm được”.
Từ bài toán thực tiễn, chương trình Gachon Vietnam, hợp tác giữa Đại học FPT, Tập đoàn FPT và Đại học Gachon được xây dựng như một mô hình đào tạo “đi thẳng vào nhu cầu thị trường”. Thay vì chỉ tập trung vào lý thuyết, chương trình thiết kế lộ trình hai giai đoạn rõ ràng: sinh viên được trang bị nền tảng, ngoại ngữ và tư duy toàn cầu tại Việt Nam trước khi chuyển tiếp sang Hàn Quốc để học chuyên sâu trong môi trường đào tạo bán dẫn hàng đầu.
Tại đây, sinh viên không chỉ học mà còn trực tiếp tham gia các dự án thiết kế chip, tiếp cận hệ thống phòng lab hiện đại và kết nối với hệ sinh thái công nghệ tại Techno Pangyo, trung tâm được xem là “thung lũng Silicon của Hàn Quốc”.
Điểm cốt lõi của mô hình này là đào tạo ra những kỹ sư có thể làm việc ngay sau khi tốt nghiệp, thay vì cần thêm thời gian “đào tạo lại” tại doanh nghiệp.
Một trong những điểm nhấn của hội thảo là lễ ký kết hợp tác giữa Gachon Vietnam và các doanh nghiệp trong hệ sinh thái bán dẫn như Công ty Cổ phần Bán dẫn FPT, TechL Vina, Vietbay, LetuinEdu Vietnam…
Sự bắt tay này phản ánh một chuyển dịch rõ rệt trong tư duy đào tạo: Nhà trường không còn là “bên cung cấp kiến thức” độc lập, mà trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị cùng doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo, từ xây dựng chương trình đến cung cấp môi trường thực tập và dự án thực tế, sinh viên có cơ hội tiếp cận công việc ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Theo các chuyên gia, đây chính là yếu tố quyết định để rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế, khoảng cách vốn là điểm yếu lâu nay của nhân lực công nghệ tại Việt Nam. Hướng tới một hệ sinh thái bán dẫn gắn với thực tiễn Hội thảo khép lại với lễ công bố chương trình đào tạo và trao học bổng cho những sinh viên đầu tiên của Gachon Vietnam, đánh dấu bước khởi đầu cho một mô hình đào tạo mới trong lĩnh vực bán dẫn tại Việt Nam.
Trong bối cảnh AI đang tái định hình toàn bộ ngành công nghệ, việc xây dựng một hệ sinh thái đào tạo gắn chặt với doanh nghiệp, tiêu chuẩn quốc tế và nhu cầu thị trường không còn là định hướng dài hạn, mà là yêu cầu cấp bách. Sự ra đời của Gachon Vietnam cho thấy một cách tiếp cận khác: đào tạo không chỉ để đáp ứng thị trường trong nước, mà hướng tới chuẩn bị lực lượng kỹ sư sẵn sàng tham gia cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu.