08:20 12/08/2026

Chuyên gia: Đòn bẩy của Iran tại eo biển Hormuz đang suy yếu

Theo ông Rashid al-Mohanadi, Phó Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Quốc tế, bất chấp những thông điệp công khai ngày càng cứng rắn từ cả Washington và Tehran, các cuộc thảo luận nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz dường như vẫn đang đạt được tiến triển.

Chú thích ảnh
Tàu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại lễ kỷ niệm Ngày Vịnh Persia quốc gia ở Vịnh Persia, gần Bushehr. Ảnh: THX/TTXVN

Trong một phát biểu từ Zurich được kênh Al Jazeera của Qatar đăng tải ngày 12/8, ông al-Mohanadi cho rằng nếu nhìn vào những diễn biến gần đây thì có thể thấy “cả Iran và Mỹ đều đang phát đi rất nhiều thông điệp” và “mỗi bên đều đang tìm cách thúc đẩy lập trường của mình”.

Về hình hài của một thỏa thuận cuối cùng liên quan đến eo biển Hormuz, theo ông al-Mohanadi, đây vẫn là một vấn đề “gây nhiều tranh cãi” và Iran nhìn nhận việc kiểm soát tuyến đường biển chiến lược này dưới góc độ những quan ngại về an ninh của mình, đồng thời coi đây là một “con bài đàm phán” có thể sử dụng trong các cuộc thương lượng.

Tuy nhiên, ông al-Mohanadi mô tả đòn bẩy này là một “tài sản đang mất dần giá trị”, đồng thời cho biết thêm rằng việc cản trở quyền tự do hàng hải vẫn bị phản đối rộng rãi và hiện nay, dường như đang xuất hiện sự quan tâm nhất định đối với việc xây dựng một cơ chế khu vực mà tất cả các bên có thể chấp nhận nhằm quản lý eo biển Hormuz.

Trước đó, vào ngày 11/8, Al Jazeera đăng tải ý kiến của nghiên cứu viên cao cấp Negar Mortazavi tại Trung tâm Chính sách Quốc tế cho rằng lập trường đàm phán của Mỹ và Iran về eo biển Hormuz dường như đang trở nên cứng rắn hơn, làm gia tăng nghi ngờ về khả năng đạt được một đột phá ngoại giao hướng tới một thỏa thuận hòa bình rộng lớn hơn.

Bà Mortazavi nói: “Cả hai bên dường như đang đưa ra những yêu cầu tối đa trước khi bước vào các cuộc đàm phán nghiêm túc”

Theo bà Mortazavi, lập trường mới nhất của Mỹ đặc biệt nhạy cảm và những yêu cầu mới của Tổng thống Trump đặc biệt gây khó khăn bởi chúng đưa vào các vấn đề vượt ra ngoài phạm vi chấm dứt cuộc xung đột hiện nay.

Bà Mortazavi nhận định: “Nếu việc bồi thường liên quan đến các cuộc biểu tình và những sự kiện khác trong quá khứ trở thành một điều kiện thực sự của Mỹ để đạt được thỏa thuận, thay vì chỉ là một lập trường mặc cả, điều đó có thể khiến Tehran cực kỳ khó chấp nhận một thỏa thuận”.

Ở chiều ngược lại, bà Mortazavi cho rằng Tehran cũng đang tìm kiếm những bảo đảm đáng kể, không chỉ nhằm chấm dứt giao tranh mà còn để có được “những bảo đảm rằng xung đột sẽ không đơn giản bùng phát trở lại sau đó, cũng như những biện pháp hỗ trợ kinh tế sau chiến tranh”.

Trong khi đó, theo nhà phân tích chính trị Hossein Royvaran tại Tehran, kết cục của cuộc đối đầu tại eo biển Hormuz sẽ phụ thuộc vào việc bên nào có khả năng chịu đựng sức ép lâu hơn.

Ông Royvaran nói: “Hiện nay tồn tại một thế đối đầu như sau: đóng cửa eo biển đối đầu với phong tỏa. Nhưng câu hỏi là bên nào sẽ không chịu nổi trước?”.

Ông Royvaran nhận định: “Hiện tại, Mỹ đang phải chịu sức ép: giá xăng, lạm phát và chi phí sinh hoạt trong nước gia tăng. Tại Mỹ đang tồn tại sự bất mãn sâu sắc đối với cuộc chiến này và những hậu quả mà nó gây ra cho xã hội”.

Theo ông Royvaran, điều tương tự cũng đang xảy ra tại Iran. Tuy nhiên, ở Iran, người dân có những lý do mà họ cho là có thể chấp nhận được, đó là cuộc chiến này bị áp đặt lên Iran và Iran không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tự bảo vệ mình.

Chú thích ảnh
Quang cảnh eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN phát

Trong một diễn biến liên quan, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ tuyên bố lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz đạt gần 9 triệu thùng/ngày.

Tuyên bố trên nền tảng mạng xã hội X vào ngày 11/8, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết lượng dầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz hiện đạt trung bình gần 9 triệu thùng/ngày, đồng thời nói rằng kết quả này có được nhờ những nỗ lực phối hợp giữa quân đội Mỹ và các đồng minh Vùng Vịnh.

Ông Wright cũng cho biết có thêm khoảng 5-7 triệu thùng dầu/ngày được đưa ra khỏi khu vực thông qua các hệ thống đường ống và cơ sở xuất khẩu đã được nâng cấp, qua đó nâng tổng lượng dầu xuất khỏi khu vực lên khoảng 15 triệu thùng/ngày.

Theo ông Wright, chỉ riêng trong ngày 9/8, hơn 20 triệu thùng dầu đã được vận chuyển ra khỏi khu vực Vùng Vịnh, nghĩa là cao hơn mức trung bình trước khi xung đột Trung Đông bùng phát khi Mỹ và Israel phát động tấn công Iran vào ngày 28/2/2026.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc