Sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều trụ sở công dôi dư được chuyển đổi thành trường học, cơ sở đào tạo, góp phần sử dụng hiệu quả tài sản công, tránh lãng phí, đồng thời bổ sung cơ sở vật chất, giảm áp lực thiếu phòng học và tạo thêm dư địa phát triển cho ngành giáo dục.

Khai thác hiệu quả trụ sở dôi dư, “gỡ khó” cho trường học

Nhiều năm qua, mỗi dịp năm học mới, tập thể cán bộ, giáo viên và phụ huynh Trường Tiểu học Đồng Than (xã Đồng Than cũ, nay là xã Hoàn Long) lại trăn trở với tình trạng thiếu phòng học. Số lượng học sinh liên tục tăng trong khi cơ sở vật chất hầu như không thay đổi suốt hàng chục năm khiến tình trạng quá tải kéo dài, ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học.

Cô giáo Lê Thanh Phấn, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đồng Than cho biết, nhà trường hiện có 54 cán bộ, giáo viên, nhân viên; tổng diện tích gần 4.300m² với ba dãy nhà, gồm 20 phòng học, được xây dựng cách đây hơn 25 năm. Nhiều năm nay, trường luôn có trên 1.200 học sinh. Theo quy định, với quy mô này, nhà trường cần khoảng 36 lớp học, nhưng năm học 2025-2026, trường mới chỉ bố trí được 33 lớp.

Do thiếu phòng học, nhiều năm qua nhà trường phải bố trí 2-3 lớp học chung một phòng theo từng buổi; có lớp lên tới 50 học sinh; 6 lớp phải học nhờ tại nhà văn hóa thôn. Không gian chật hẹp cũng khiến việc tổ chức dạy học hai buổi/ngày và các hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa gặp nhiều khó khăn. Đây cũng là nguyên nhân khiến Trường Tiểu học Đồng Than nhiều năm chưa thể đạt chuẩn quốc gia.

Thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, tháng 7/2025, xã Hoàn Long được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã gồm: Đồng Than, Hoàn Long (huyện Yên Mỹ cũ) và xã Đông Tảo (huyện Khoái Châu cũ).

Từ đó, UBND xã Hoàn Long quyết định chuyển đổi toàn bộ trụ sở UBND xã Đồng Than cũ, có diện tích khoảng 3.000m² thành khu học tập của Trường Tiểu học Đồng Than. Công trình được cải tạo thành 9 phòng học, đồng thời sửa chữa nền, mái, hệ thống điện, nước, cảnh quan và bổ sung trang thiết bị để đưa vào sử dụng ngay trong năm học 2026-2027. Tranh thủ thời gian nghỉ hè, UBND xã Hoàn Long cũng đầu tư gần 2 tỷ đồng sửa chữa hai dãy nhà hiện hữu của trường, góp phần hoàn thiện cơ sở vật chất khang trang hơn trước năm học mới.

Đối với tập thể cán bộ, giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Đồng Than, đây là món quà được mong đợi suốt nhiều năm. Cô giáo Lê Thanh Phấn chia sẻ, với vị trí UBND xã Đồng Than cũ nằm ngay sát trường Tiểu học Đồng Than và chuyển đổi công năng từ trụ sở dôi dư sang cải tạo thành 9 phòng học giúp nhà trường giải quyết căn bản tình trạng thiếu phòng học, tạo không gian học tập liền mạch, thuận lợi cho công tác quản lý và tổ chức các hoạt động giáo dục.

Là giáo viên có 2 năm giảng dạy tại điểm trường của trường Tiểu học Đồng Than, cô giáo Chu Thị Nhung không giấu được niềm phấn khởi khi năm học mới sắp bắt đầu. Cô Nhung chia sẻ: “Có thêm phòng học đồng nghĩa giáo viên sẽ thuận lợi hơn trong tổ chức dạy học, học sinh cũng được học tập trong điều kiện tốt hơn, không còn cảnh phải học nhờ hay lớp học quá đông như trước. Bởi vậy, cán bộ, giáo viên, học sinh và phụ huynh đều mong đợi công trình sửa chữa, cải tạo trụ sở UBND xã Đồng Than cũ thành phòng học nhanh chóng được hoàn thành”.

Theo ông Vũ Nguyên Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Hoàn Long, ngay sau khi chính quyền địa phương hai cấp chính thức vận hành, xã đã rà soát đánh giá hiện trạng toàn bộ tài sản công dôi dư sau sáp nhập, từ đó có kế hoạch chi tiết sử dụng đối với từng công trình. Trong đó, chính quyền địa phương xác định ưu tiên hàng đầu cho công tác giáo dục. Xã hiện có 5/7 trường đạt chuẩn quốc gia, với quy mô khoảng 6.500 học sinh. Nhằm tháo gỡ khó khăn về cơ sở vật chất, tạo nguồn lực mới phát triển giáo dục, giai đoạn 2026 - 2030, xã huy động trên 200 tỷ đồng để đầu tư xây mới, sửa chữa, cải tạo các phòng học, phòng chức năng và hạng mục phụ trợ. Riêng Trường Tiểu học Đồng Than sẽ tiếp tục được mở rộng trên diện tích gần 11.000 m² với 30 phòng học, phòng chức năng và khu nhà hiệu bộ. Khi hoàn thành, tổng diện tích trường đạt khoảng 17.000 m², đáp ứng các tiêu chuẩn trường học hiện đại và tạo điều kiện để trường đạt chuẩn quốc gia.

Mở thêm không gian phát triển giáo dục

Qua rà soát, tỉnh Hưng Yên có 963 cơ sở nhà, đất đã được UBND tỉnh phê duyệt phương án xử lý. Theo báo cáo của Sở Tài chính tỉnh, đến giữa tháng 7/2026, tỉnh đã hoàn thành xử lý xong 365 cơ sở nhà, đất; còn 598 cơ sở nhà, đất đang trong quá trình xử lý. Hiện địa phương đang tập trung đẩy nhanh tiến độ khai thác cơ sở nhà, đất dôi dư, bảo đảm hiệu quả, tránh lãng phí tài sản công. Trong đó, việc chuyển đổi công năng từ trụ sở dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính đã mở ra cơ hội phát triển mới không chỉ cho giáo dục phổ thông mà còn với giáo dục Đại học trên địa bàn tỉnh.

Trụ sở tòa tháp đôi Sở Tài chính và Sở Công Thương nằm trên tuyến phố Lê Lợi (phường Đề Thám, tỉnh Thái Bình cũ, nay là phường Trần Hưng Đạo, tỉnh Hưng Yên) chính thức đưa vào sử dụng năm 2018 với quy mô gồm hai tòa nhà cao 9 tầng, có tổng diện tích đất gần 4.500 m², diện tích sàn hơn 9.100 m². Sau gần một năm tạm dừng hoạt động do sắp xếp đơn vị hành chính, tòa nhà nay được trao “sứ mệnh” mới khi trở thành cơ sở 2 thuộc quản lý của Trường Đại học Thái Bình.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Quốc Thành, Hiệu trưởng Trường Đại học Thái Bình cho biết, năm học 2026-2027 nhà trường tuyển sinh hơn 1.000 chỉ tiêu với nhiều ngành đào tạo mới. Việc tiếp nhận cơ sở vật chất hiện đại ngay tại trung tâm thành phố Thái Bình cũ sẽ tạo điều kiện nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và từng bước nâng cao vị thế của nhà trường. Trường đang hoàn thiện các thủ tục, đề nghị tỉnh bố trí kinh phí sửa chữa, cải tạo công năng để phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế, phấn đấu đưa cơ sở 2 vào hoạt động trong năm học 2026-2027. Với phương châm “lấy người học làm trung tâm”, nhà trường đặt mục tiêu khai thác tối đa hiệu quả Tòa tháp đôi cùng toàn bộ hệ thống cơ sở vật chất hiện có, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo, đóng góp nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh Hưng Yên, vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Theo thống kê của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hưng Yên, toàn tỉnh hiện có 22.328 phòng học, trong đó 21.564 phòng học kiên cố, chiếm khoảng 97% tổng số phòng học. Các địa phương cũng thường xuyên cải tạo, sửa chữa, xây dựng mới phòng học, phòng chức năng và công trình phụ trợ nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Cùng với việc đầu tư xây dựng mới, nhiều trụ sở công dôi dư đã được chuyển đổi phục vụ giáo dục như trụ sở nhà làm việc các đơn vị sự nghiệp thuộc UBND thành phố Thái Bình thành các phòng học, phòng bộ môn và phòng chức năng cho Trường Trung học cơ sở Trần Phú (phường Trần Hưng Đạo); trụ sở UBND xã Đồng Than cũ thành phòng học của Trường Tiểu học Đồng Than (xã Hoàn Long); trụ sở Sở Tài chính - Sở Công Thương tỉnh Thái Bình cũ giao Trường Đại học Thái Bình quản lý, sử dụng.

Trong bối cảnh nguồn lực đầu tư còn hạn chế, việc chuyển đổi công năng các trụ sở dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính cho thấy tính đúng đắn và hiệu quả của chủ trương sử dụng tài sản công. Thay vì để những công trình, trụ sở hành chính rơi vào tình trạng bỏ không, xuống cấp, nhiều địa phương đã lựa chọn "thổi" vào đó một sức sống mới, trở thành lớp học, giảng đường, trung tâm nghiên cứu phục vụ giáo dục. Khi mỗi công trình tiếp tục được phát huy giá trị vì cộng đồng cũng là lúc nguồn lực công được sử dụng hiệu quả hơn, góp phần tạo nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong giai đoạn phát triển mới.