Mô hình này làm dấy lên lo ngại cuộc đua đầu tư trí tuệ nhân tạo có thể bước sang giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn, kéo theo áp lực lên các cổ phiếu công nghệ và bán dẫn.

Chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch ngày 17/7 trong sắc đỏ khi nhà đầu tư đồng loạt bán ra nhóm công nghệ. Chỉ số Nasdaq giảm 1,4%, S&P 500 mất 1%, trong khi Dow Jones lùi 407 điểm, tương đương 0,77%.

Tâm lý thị trường bị tác động mạnh sau khi công ty khởi nghiệp Moonshot AI của Trung Quốc giới thiệu Kimi K3 - mô hình trí tuệ nhân tạo mã nguồn mở mới mà doanh nghiệp này cho biết đã thu hẹp đáng kể khoảng cách về năng lực với các mô hình hàng đầu như ChatGPT của OpenAI hay Claude của Anthropic.

Làn sóng bán tháo lan rộng

Thông tin từ Moonshot AI cũng nhanh chóng tạo hiệu ứng tiêu cực tại các thị trường châu Á. Chỉ số chứng khoán của Đài Loan giảm hơn 6%, trong khi thị trường Nhật Bản mất khoảng 4%. Thị trường Hàn Quốc đóng cửa do nghỉ lễ.

Moonshot AI cho biết Kimi K3 có hiệu suất tiệm cận các mô hình AI tiên tiến nhất hiện nay và là mô hình mã nguồn mở lớn nhất thế giới. Điều này làm dấy lên lo ngại các mô hình mở sẽ gia tăng sức ép cạnh tranh đối với những doanh nghiệp Mỹ đang thu phí truy cập các mô hình AI độc quyền, đồng thời có thể làm chậm lại làn sóng đầu tư hạ tầng AI vốn là động lực tăng trưởng của ngành bán dẫn.

Chỉ số theo dõi nhóm cổ phiếu chip bán dẫn giảm thêm 1,6% trong phiên, qua đó mất khoảng 20% so với mức đỉnh thiết lập cuối tháng 6 và chính thức rơi vào thị trường giá xuống. Riêng trong tuần này, chỉ số đã giảm khoảng 10% - mức giảm mạnh nhất trong hơn một năm, dù tính từ đầu năm vẫn tăng khoảng 65%.

Nhiều cổ phiếu bán dẫn từng hưởng lợi từ cơn sốt AI cũng chịu áp lực lớn. Cổ phiếu Micron đã giảm khoảng 30% kể từ mức đỉnh cuối tháng 6, song vẫn cao gần gấp ba lần so với đầu năm.

Các chuyên gia cho rằng nếu những mô hình AI mã nguồn mở ngày càng phổ biến, triển vọng tăng trưởng doanh thu của các doanh nghiệp AI cũng như kế hoạch đầu tư hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng AI có thể bị ảnh hưởng, từ đó tác động tiêu cực đến các nhà sản xuất chip.

Nhà đầu tư vẫn kỳ vọng vào triển vọng dài hạn

Đây không phải lần đầu các bước tiến của doanh nghiệp AI Trung Quốc khiến Phố Wall chao đảo. Tháng 1/2025, DeepSeek từng gây chấn động khi công bố mô hình AI làm dấy lên nghi ngờ về ưu thế công nghệ của Mỹ. Tuy nhiên, sau cú sốc ban đầu, thị trường nhanh chóng hồi phục và các tập đoàn công nghệ vẫn tiếp tục đẩy mạnh đầu tư cho AI.

Trong phiên này, cổ phiếu Alphabet, công ty mẹ của Google, giảm thêm 2% sau khi trước đó mất 4% vì xuất hiện thông tin doanh nghiệp trì hoãn ra mắt một mô hình AI chủ lực.

Cổ phiếu Nvidia cũng giảm hơn 2%, khiến vốn hóa thị trường có thời điểm lùi xuống khoảng 4.850 tỷ USD, thấp hơn Apple và nhường lại vị trí doanh nghiệp giá trị nhất thế giới. Trong khi đó, cổ phiếu Apple tăng nhẹ 0,1% và đã tăng khoảng 15% trong tháng này.

Đã khoảng sáu tuần kể từ khi S&P 500 và Nasdaq lập đỉnh lịch sử. Từ đó đến nay, S&P 500 giảm khoảng 2%, còn Nasdaq mất khoảng 6%. Theo giới phân tích, lo ngại định giá quá cao của nhóm cổ phiếu AI đã xuất hiện trong vài tuần gần đây và sự xuất hiện của một mô hình AI mới có khả năng cạnh tranh trực tiếp càng khiến tâm lý thận trọng gia tăng.

Ông Sameer Samana, Giám đốc phụ trách cổ phiếu toàn cầu và tài sản thực tại Wells Fargo Investment Institute, nhận định thị trường chỉ đang chờ một chất xúc tác để chốt lời sau giai đoạn tăng nóng của nhóm công nghệ, đặc biệt là ngành bán dẫn.

Dù vậy, ông vẫn tin tưởng triển vọng dài hạn của các doanh nghiệp AI Mỹ. Theo ông, sự cạnh tranh từ Trung Quốc không phải yếu tố mới và quy mô thị trường AI toàn cầu đủ lớn để các tập đoàn công nghệ Mỹ tiếp tục tăng trưởng.

Giá dầu tăng càng gây áp lực lên thị trường

Bên cạnh những lo ngại về AI, chứng khoán còn chịu sức ép từ đà tăng mạnh của giá dầu sau các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran, làm dấy lên nguy cơ nguồn cung dầu qua Vịnh Ba Tư bị gián đoạn.

Giá dầu đi lên làm gia tăng nỗi lo lạm phát có thể quay trở lại, trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ trong tháng 6 vừa giảm còn 3,5%, từ mức 4,2% của tháng 5 nhờ giá xăng hạ nhiệt.

Tuy nhiên, trong phiên cuối tuần, dầu Brent tăng khoảng 4,6%, chốt ở 88,10 USD/thùng - mức cao nhất kể từ ngày 11/6. Dầu WTI của Mỹ tăng 4,5%, lên 82,49 USD/thùng, mức cao nhất kể từ ngày 12/6.

Tính chung cả tuần, dầu WTI tăng 15,5%, đánh dấu tuần tăng mạnh nhất kể từ thời điểm bùng phát xung đột với Iran hồi đầu tháng 3, còn dầu Brent tăng gần 16%, mức tăng hàng tuần lớn nhất kể từ cuối tháng 4.

Theo Deutsche Bank Research, sự kết hợp giữa lo ngại về triển vọng của nhóm công nghệ và nguy cơ lạm phát quay trở lại đã làm suy yếu tâm lý lạc quan của thị trường sau báo cáo lạm phát Mỹ tích cực được công bố đầu tuần.