Theo RT, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, do Qatar và Pakistan làm trung gian, đã bắt đầu ngày 21/6 tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock bên hồ Lucerne của Thụy Sĩ. Đây là vòng thương lượng đầu tiên nhằm xây dựng thỏa thuận cuối cùng theo lộ trình được vạch ra trong biên bản ghi nhớ mà hai bên ký kết hồi đầu tuần.

Phái đoàn Mỹ gồm Phó Tổng thống J.D. Vance cùng các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner.

Phía Iran do Ngoại trưởng Abbas Araghchi và Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Ghalibaf dẫn đầu. Đoàn còn có Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran, Thứ trưởng Dầu mỏ và Chủ tịch Công ty Dầu khí Quốc gia Iran.

Hòa đàm vừa bắt đầu đã vấp sóng gió

Không khí đàm phán tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock nhanh chóng trở nên căng thẳng khi phái đoàn Iran được cho là đã tạm ngừng tham gia cuộc họp sau khoảng 80 phút để phản đối những phát biểu cứng rắn từ Tổng thống Donald Trump. Trước đó, ông Trump cảnh báo Mỹ có thể "ra đòn rất mạnh một lần nữa" nếu Tehran không kiềm chế lực lượng Hezbollah tại Liban.

Theo truyền thông Iran, động thái này khiến các nhà đàm phán Tehran rời phòng họp và cân nhắc phản ứng phù hợp. Một số nguồn tin còn cho biết Iran có thể xem xét đình chỉ tiến trình đối thoại nếu các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Liban tiếp diễn.

Dù vậy, các kênh liên lạc hậu trường vẫn được duy trì. Quan chức Mỹ khẳng định phái đoàn Iran vẫn ở lại Bürgenstock và các cuộc thảo luận chưa đổ vỡ hoàn toàn. Washington cho biết hai bên sẽ tiếp tục nỗ lực tìm cách nối lại đàm phán nhằm triển khai bản ghi nhớ 14 điểm đã được ký trước đó.

Đây hiện là diễn biến đáng chú ý nhất của vòng hòa đàm Mỹ - Iran: thỏa thuận vừa được ký đã lập tức phải đối mặt với thử thách khi những bất đồng về Liban, Hezbollah và các phát biểu cứng rắn từ Nhà Trắng tiếp tục phủ bóng lên tiến trình đàm phán.

Iran muốn gì trên bàn đàm phán?

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết các cuộc thảo luận tập trung vào hai nội dung chính: chấm dứt giao tranh giữa Israel và Hezbollah tại Liban, đồng thời dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran và giải phóng các tài sản bị phong tỏa.

Ông Hamid Bovard, Tổng giám đốc Công ty Dầu khí Quốc gia Iran, cho biết vấn đề xuất khẩu dầu đang được thúc đẩy mạnh mẽ trong các cuộc đàm phán. Theo ông, gần một nửa lượng dầu xuất khẩu hàng tháng của Iran đã được vận chuyển ra nước ngoài trong những ngày gần đây.

Một thành viên trong đoàn đàm phán Iran cũng tiết lộ dự thảo cơ chế miễn trừ tạm thời đối với dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Iran đã được hoàn tất.

Điều gì khiến Tehran phản ứng mạnh?

Trước khi đàm phán diễn ra, Tổng thống Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social yêu cầu Iran kiềm chế Hezbollah và cảnh báo Washington có thể "đánh Iran rất mạnh một lần nữa" nếu các lực lượng đồng minh của Tehran tiếp tục gây bất ổn tại Liban.

Đáp lại, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Ghalibaf tuyên bố trên mạng xã hội X rằng Tehran không coi trọng các lời đe dọa từ Mỹ.

Ông cho rằng nếu các biện pháp gây sức ép của Washington thực sự hiệu quả thì Mỹ đã không rơi vào tình thế hiện nay. Quan chức Iran đồng thời cảnh báo Washington cần thận trọng trong phát ngôn nếu không muốn đối mặt với phản ứng từ lực lượng vũ trang Iran.

Theo hãng tin Tasnim, phái đoàn Iran đã tạm dừng các cuộc đàm phán trong ngày để phản đối những phát biểu của ông Trump. Tehran cũng được cho là đang cân nhắc các biện pháp đáp trả phù hợp và có thể đình chỉ đàm phán cho tới khi Israel rút quân khỏi Liban.

Phía Mỹ nói gì?

Phó Tổng thống J.D. Vance cho biết hai bên đã đạt được "những tiến triển đáng kể" và khẳng định Washington vẫn mong muốn cải thiện quan hệ với Tehran.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Iran phải từ bỏ vai trò gây bất ổn trong khu vực cũng như từ bỏ tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân trong dài hạn nếu muốn hướng tới một sự thay đổi căn bản trong quan hệ với Mỹ.

Ông Vance cũng cho rằng giao tranh giữa Israel và Hezbollah sẽ không làm chệch hướng tiến trình đàm phán, đồng thời khẳng định đã có nhiều bước tiến trong việc duy trì lệnh ngừng bắn giữa hai bên.

Trong khi đó, ông Trump tuyên bố Mỹ vẫn còn "lựa chọn trong 60 ngày" và sau thời hạn đó Washington có thể hành động theo cách mà họ cho là cần thiết.

Tổng thống Mỹ cũng chỉ trích Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian sau khi nhà lãnh đạo Iran tái khẳng định quyền làm giàu uranium của Tehran.

Tình hình tại Liban tiếp tục nóng

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết quân đội nước này sẽ duy trì hiện diện tại miền Nam Liban "chừng nào còn cần thiết" và sẽ không cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, bất kể các diễn biến ngoại giao.

Trong khi đó, Hezbollah tuyên bố sẽ không chấp nhận việc quân đội Israel tiếp tục hiện diện trên lãnh thổ Liban và cảnh báo sẽ đáp trả mọi hành động vi phạm lệnh ngừng bắn.

Theo Bộ Y tế Liban, các cuộc không kích của Israel trong hai ngày 19-20/6 đã khiến 105 người thiệt mạng và hơn 150 người bị thương.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Dù xuất hiện những bất đồng mới, các cuộc đàm phán vẫn chưa đổ vỡ hoàn toàn. Các kênh liên lạc hậu trường giữa hai bên vẫn đang hoạt động nhằm tìm cách nối lại thương lượng trong ngày 22/6.

Một quan chức ngoại giao Mỹ tham gia đàm phán cho biết phái đoàn Iran vẫn đang ở Bürgenstock và các cuộc trao đổi vẫn tiếp tục diễn ra. Nguồn tin này khẳng định phía Mỹ sẵn sàng làm việc xuyên đêm để duy trì tiến trình thương lượng.