Phát huy dân chủ ở cơ sở

Theo kế hoạch, các địa phương trong tỉnh sẽ hoàn thành xây dựng phương án, đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố trong tháng 6/2026; đồng thời hoàn thành việc bố trí, sử dụng, giải quyết chế độ đối với người hoạt động không chuyên trách theo đúng lộ trình đề ra. Tỉnh yêu cầu toàn bộ quá trình triển khai phải bảo đảm công khai, minh bạch, tạo đồng thuận trong Nhân dân và giữ vững ổn định ở cơ sở.

Tại nhiều địa phương, công tác tuyên truyền, lấy ý kiến nhân dân đang được triển khai đồng bộ. Cán bộ cơ sở trực tiếp xuống thôn, bản đối thoại, giải thích chủ trương, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân. Nhiều ý kiến bày tỏ sự đồng tình với chủ trương sắp xếp, đồng thời đề nghị việc đặt tên các thôn mới cần gắn với lịch sử hình thành, truyền thống và bản sắc văn hóa địa phương. Việc công khai phương án, phát huy dân chủ ở cơ sở đang góp phần tạo sự thống nhất trong nhân dân, bảo đảm quá trình sắp xếp diễn ra thuận lợi, ổn định.

Tại xã Lũng Cú, công tác tuyên truyền về sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố được triển khai sâu rộng đến từng khu dân cư. Nhiều cuộc họp được tổ chức vào buổi tối để tạo điều kiện cho người dân tham gia đóng góp ý kiến. Không chỉ phổ biến chủ trương, chính sách, cán bộ địa phương còn dành thời gian lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân, kịp thời giải đáp những băn khoăn phát sinh trong quá trình triển khai. Qua các cuộc đối thoại, nhiều người dân bày tỏ sự ủng hộ đối với chủ trương sắp xếp, đồng thời mong muốn tên gọi các thôn mới sau sắp xếp tiếp tục lưu giữ dấu ấn lịch sử, truyền thống và bản sắc văn hóa của địa phương.

Không chỉ tại Lũng Cú, công tác lấy ý kiến nhân dân và xây dựng phương án sắp xếp cũng đang được triển khai khẩn trương tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh. Tại xã Sơn Vĩ - một trong những địa bàn có số lượng thôn lớn của tỉnh, địa phương dự kiến thực hiện sắp xếp từ 51 thôn xuống còn khoảng 26 thôn. Để bảo đảm tiến độ và tạo sự thống nhất trong nhân dân, các tổ công tác đã trực tiếp xuống từng thôn tổ chức họp dân, lấy ý kiến nhân dân, rà soát phương án sắp xếp và giải quyết các vấn đề liên quan.

Bí thư Đảng ủy xã Sơn Vĩ Nguyễn Huy Sắc cho biết, địa phương xác định việc sắp xếp không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối quản lý mà còn phải bảo đảm giữ gìn phong tục, tập quán, các giá trị văn hóa truyền thống và sự gắn kết của cộng đồng dân cư. Người dân sẽ đồng thuận cao khi hiểu rõ mục tiêu của chủ trương và thấy các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được tôn trọng, gìn giữ sau sắp xếp.

Tạo đồng thuận trong nhân dân

Theo Nghị quyết của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tuyên Quang, toàn tỉnh hiện có 3.257/3.802 thôn, tổ dân phố chưa đạt tiêu chí về quy mô hộ dân theo quy định (chiếm 85,66%). Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025, bình quân mỗi xã, phường trên địa bàn tỉnh quản lý trên 30 thôn, tổ dân phố, tạo áp lực lớn đối với công tác quản lý ở cơ sở.

Trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố được xác định là yêu cầu cần thiết nhằm tinh gọn tổ chức, nâng cao hiệu quả quản trị, đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới. Theo phương án đang được các địa phương xây dựng, toàn tỉnh dự kiến sắp xếp từ 3.802 thôn, tổ dân phố xuống còn khoảng 1.890 đơn vị, giảm 1.912 thôn, tổ dân phố (tương đương 50,29%). Sau sắp xếp, dự kiến có 1.697 thôn, tổ dân phố đạt tiêu chuẩn theo quy định, chiếm gần 90% tổng số đơn vị.

Cùng với đó, tỉnh tập trung giải quyết chế độ, chính sách đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách. Trong tổng số 1.156 người hoạt động không chuyên trách cấp xã thuộc diện rà soát, đến nay, địa phương đã giải quyết được 1.137 trường hợp (đạt trên 98%).

Tuyên Quang xác định việc sắp xếp không đơn thuần là giảm đầu mối hành chính mà phải phù hợp với đặc thù địa phương miền núi, dân cư phân tán, đa dạng về văn hóa, phong tục, tín ngưỡng. Quá trình triển khai phải bảo đảm giữ gìn sự gắn kết cộng đồng dân cư, tạo đồng thuận trong nhân dân và không làm ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của người dân.

Bên cạnh việc bảo đảm các tiêu chí về quy mô dân số, số hộ dân và yêu cầu quản lý, tỉnh yêu cầu các địa phương quan tâm giữ gìn các giá trị lịch sử, văn hóa và bản sắc cộng đồng trong quá trình xây dựng phương án sắp xếp. Đối với các thôn mới hình thành sau sắp xếp, việc đặt tên cần gắn với lịch sử, văn hóa địa phương, phản ánh đặc trưng vùng đất, con người và nhận được sự đồng thuận của nhân dân.

Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang Hầu A Lềnh nhấn mạnh, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố là nhiệm vụ quan trọng, tác động trực tiếp đến hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở và đời sống nhân dân. Do đó, quá trình triển khai phải được thực hiện với tinh thần chủ động, bài bản, chặt chẽ, khoa học và thận trọng; bảo đảm đúng quy định nhưng phù hợp thực tiễn từng địa bàn.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Hầu A Lềnh, quá trình xây dựng phương án cần đặc biệt quan tâm đến các yếu tố lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, địa danh truyền thống; thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của việc sắp xếp và đồng thuận thực hiện. Các thành viên Ban Chỉ đạo cần tăng cường bám sát cơ sở, kịp thời nắm bắt tình hình, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh ngay từ địa bàn dân cư.

Cùng với việc tinh gọn đầu mối, Tuyên Quang xác định việc sắp xếp thôn, tổ dân phố không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở mà còn tạo nền tảng để xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản trị cộng đồng và thúc đẩy phát triển bền vững trong giai đoạn mới.