Trong 50 năm qua, Thành phố Hồ Chí Minh đã phát huy truyền thống cách mạng, tinh thần kiên cường, năng động, sáng tạo và nghĩa tình; vững vàng vượt qua muôn vàn khó khăn, thách thức để bứt phá mạnh mẽ. Với tư duy đổi mới và khát vọng vươn lên, Thành phố đã đạt bước phát triển vượt bậc về quy mô lẫn chất lượng tăng trưởng. Thành phố luôn phát huy bản lĩnh tiên phong, tinh thần “dám nghĩ, biết làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”. Đây là cái nôi khởi nguồn của những sáng kiến đột phá, đóng góp thực tiễn vào dòng chảy đổi mới và hoàn thiện thể chế phát triển của đất nước.

Nhân dịp này, phóng viên TTXVN đã có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về những dấu ấn mà Thành phố đã đạt được trong 50 năm chính thức mang tên của Bác Hồ kính yêu.

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Thành phố mang tên Bác, xin ông cho biết những thành tựu nổi bật trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, xây dựng và phát triển mà Thành phố Hồ Chí Minh đã đạt được trong 50 năm qua?

50 năm từ ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh là một chặng đường lịch sử đầy tự hào. Thành phố Hồ Chí Minh đã phát huy truyền thống cách mạng, tinh thần kiên cường, năng động, sáng tạo và nghĩa tình; vững vàng vượt qua muôn vàn khó khăn, thách thức để bứt phá mạnh mẽ. Những thành tựu toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh không chỉ thay đổi sâu sắc diện mạo đô thị mà còn khẳng định vững chắc vị thế, vai trò đầu tàu kinh tế, cực tăng trưởng, trung tâm lớn về tài chính, thương mại, khoa học - công nghệ của cả nước.

Về kinh tế, với tư duy đổi mới và khát vọng vươn lên, Thành phố đã đạt bước phát triển vượt bậc cả về quy mô lẫn chất lượng tăng trưởng. Đi lên từ mức tăng trưởng bình quân chỉ 0,91%/năm giai đoạn 1976 - 1980, Thành phố đã bứt phá ngoạn mục sau đổi mới, đạt 12,62%/năm giai đoạn 1991 - 1995. Đến năm 2025, GRDP của Thành phố ước tăng 8,03%, đóng góp tới khoảng 1/4 GDP cả nước (riêng 3 tháng đầu năm 2026 tăng trưởng 8,27%); cơ cấu kinh tế chuyển dịch hiện đại với khu vực dịch vụ chiếm trên 52%.

Đặc biệt, kể từ khi Luật Đầu tư nước ngoài được ban hành cuối năm 1987, Thành phố Hồ Chí Minh luôn là “thỏi nam châm” dẫn đầu cả nước về thu hút FDI với 20.259 dự án FDI, với tổng vốn gần 142 tỷ USD từ 152 quốc gia, vùng lãnh thổ và trong nửa đầu năm 2026, Thành phố đã thu hút thành công hơn 6,8 tỷ USD vốn FDI, đạt 62% kế hoạch năm, khu vực FDI chiếm khoảng 20% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và hơn 50% kim ngạch xuất khẩu. Thành phố hiện là đầu mối giao thương quốc tế lớn nhất, đồng thời là trung tâm đào tạo, hội tụ nguồn nhân lực chất lượng cao của cả quốc gia.

Về xây dựng và phát triển đô thị, chúng ta đã chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ mang tính bước ngoặt. Hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng đồng bộ, hiện đại với những công trình mang tầm vóc lịch sử như: Đại lộ Nguyễn Văn Linh, Đại lộ Đông Tây, hầm vượt sông Sài Gòn, cầu Phú Mỹ, cùng mạng lưới đường vành đai, cao tốc kết nối vùng khép kín.

Điểm nhấn lịch sử là việc đưa vào vận hành chính thức tuyến Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) vào cuối năm 2024, mở ra kỷ nguyên mới cho giao thông công cộng hiện đại. Song song đó, các khu đô thị kiểu mẫu như, Phú Mỹ Hưng, Thủ Thiêm, cùng hệ thống khu chế xuất, khu công nghiệp, khu công nghệ cao đã định hình nên một Thành phố Hồ Chí Minh văn minh, hiện đại, sẵn sàng hội nhập sâu rộng quốc tế.

Về văn hóa - xã hội, Thành phố luôn quán triệt sâu sắc quan điểm: Phát triển kinh tế phải đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội, không để ai bị bỏ lại phía sau. Toàn bộ hệ thống chính trị đã tập trung chăm lo an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, phát triển giáo dục và y tế. Việc UNESCO vinh danh Thành phố là “Thành phố học tập toàn cầu” vào năm 2024 và việc từng bước định hình trung tâm chăm sóc sức khỏe chất lượng cao của khu vực ASEAN là minh chứng rõ nét cho định hướng đúng đắn này.

Về quốc phòng - an ninh, Thành phố luôn giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm trật tự an toàn xã hội trong mọi tình huống. Thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, “thế trận lòng dân” được xây dựng ngày càng vững chắc. Hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp được nâng cao, tạo lập nền tảng môi trường an toàn, thông suốt để Thành phố phát triển nhanh và bền vững.

Có thể khẳng định, những thành tựu vĩ đại trong 50 năm qua không tự nhiên mà có. Đó là kết tinh từ lời hứa thiêng liêng, khát khao cháy bỏng và cam kết đầy trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền qua các thời kỳ, là biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường của nhân dân Thành phố. Đây chính là điểm tựa, là tiền đề vững chắc để Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục bứt phá, vững vàng tiến về phía trước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Trong 50 năm qua, Thành phố Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò đi đầu trong việc kiến tạo thể chế phát triển. Thành phố đóng vai trò như một "phòng thí nghiệm chính sách" (sandbox) để thử nghiệm các chính sách, cơ chế mới mang tính đột phá, vượt trội, từ đó, tổng kết thực tiễn và hoàn thiện hệ thống luật pháp chung cho cả nước. Ông có thể chia sẻ về những cơ chế, chính sách ưu tiên đột phá phát triển cho Thành phố Hồ Chí Minh thời gian gần đây và thời gian tới?

Đúng như vậy. Lịch sử 50 năm qua đã chứng minh: Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ gánh vác sứ mệnh là đầu tàu kinh tế mà còn mang trọng trách là “phòng thí nghiệm chính sách” của cả nước. Nơi đây chính là cái nôi của tinh thần đổi mới, nơi dũng cảm “phá rào” cởi trói cho sản xuất trước năm 1986, khai phá mô hình Khu chế xuất Tân Thuận đầu tiên vào năm 1991 và tiên phong kiến tạo các biểu tượng công nghệ cao, đô thị hiện đại mang tầm quốc tế.

Không dừng lại ở kinh tế, tư duy của Thành phố luôn thấm đẫm tinh thần nhân văn với chương trình “Xóa đói giảm nghèo” và phong trào xây dựng nhà tình nghĩa, trở thành hình mẫu an sinh lan tỏa khắp cả nước. Những quả ngọt ấy - từ quy mô GRDP năm 2025 ước tăng 8,03% (đóng góp 23,1% GDP cả nước) cho đến danh hiệu “Thành phố học tập toàn cầu” của UNESCO không tự nhiên mà có, đó là kết tinh từ bản lĩnh, khát khao của các thế hệ lãnh đạo và biểu tượng vô giá cho tinh thần đại đoàn kết, ý chí tự lực tự cường của hơn 10 triệu đồng bào, làm điểm tựa vững chãi để Thành phố vững vàng tiên phong bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Hiện nay, Thành phố đang dồn lực thực thi các công cụ thể chế vượt trội từ Quốc hội (như Nghị quyết số 98/2023/QH15 và số 260/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù; Nghị quyết số 188/2025/QH15 về đột phá hệ thống đường sắt đô thị và Nghị quyết số 222/2025/QH15 về xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế) để tạo động lực bứt phá mới.

Trong giai đoạn tới, quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị, Thành phố Hồ Chí Minh quyết tâm giữ vững ngọn cờ tiên phong, khẳng định vị thế cực tăng trưởng chủ lực và trung tâm đổi mới sáng tạo thúc đẩy cả nước bước vào kỷ nguyên mới với 5 nhiệm vụ trọng tâm sau:

Trước hết, kiến tạo mô hình tăng trưởng mới: Chuyển dịch mạnh mẽ dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tập trung thu hút bằng được các “sếu đầu đàn” vào công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu lớn, kinh tế số và kinh tế xanh. Xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đủ sức cạnh tranh sòng phẳng ở tầm khu vực và quốc tế.

Thứ hai, đi đầu về đột phá thể chế: Thành phố không chờ đợi mà chủ động nghiên cứu, đề xuất xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt đề; nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền Thành phố trong quản lý và khơi thông mọi nguồn lực xã hội.

Thứ ba, hiện đại hóa không gian đô thị: Phát triển đô thị bền vững, thích ứng chủ động với biến đổi khí hậu. Dồn lực hoàn thiện hạ tầng chiến lược, thần tốc triển khai hệ thống đường sắt đô thị, khép kín các tuyến vành đai, cao tốc liên vùng. Đẩy mạnh mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) để giải quyết căn cơ bài toán giao thông.

Thứ tư, nâng cao toàn diện chất lượng sống của nhân dân: Xây dựng Thành phố thành đô thị đặc biệt văn minh, nghĩa tình. Tập trung giải quyết dứt điểm các bài toán an sinh như, phát triển nhà ở xã hội, y tế chuyên sâu tầm cỡ khu vực, giáo dục chất lượng cao, tăng cường chỉnh trang đô thị và cải thiện căn cốt môi trường sống cho người dân.

Cuối cùng là khơi dậy nguồn lực con người: Phát triển văn hóa và con người thành phố hào sảng, nghĩa tình, hiện đại. Tập trung đào tạo và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, đúc kết và phát huy mạnh mẽ tinh thần dám nghĩ, biết làm, dám chịu trách nhiệm, khơi dậy khát vọng cống hiến vì một Thành phố Hồ Chí Minh rực rỡ, văn minh.

Năm 2026 là dấu mốc trọng đại đối với Thành phố Hồ Chí Minh, ông có thể chia sẻ về niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh sau 50 năm Thành phố được vinh dự mang tên của Bác Hồ kính yêu?

Niềm tự hào lớn nhất của Thành phố Hồ Chí Minh sau chặng đường 50 năm qua vinh dự mang tên Bác không chỉ là những thành tựu đã đạt được mà chính là hành trình nỗ lực bền bỉ để xứng đáng với tên gọi thiêng liêng ấy. Trong suốt 50 năm qua, Thành phố luôn phát huy bản lĩnh tiên phong, tinh thần “dám nghĩ, biết làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”.

Đây là cái nôi khởi nguồn của những sáng kiến đột phá, đóng góp thực tiễn vào dòng chảy đổi mới và hoàn thiện thể chế phát triển của đất nước. Cùng với bứt phá kinh tế, giữ vững vị thế đầu tàu, Thành phố luôn kiên trì mục tiêu đặt người dân vào vị trí trung tâm, gìn giữ và phát huy những phẩm chất hào sảng, nhân văn, bao dung của con người Thành phố Hồ Chí Minh.

Niềm tự hào ấy còn khắc sâu trong tâm niệm “vì cả nước, cùng cả nước”, sẵn sàng sẻ chia nguồn lực, đồng hành cùng các địa phương trên mọi mặt trận. Thời gian tới, Thành phố đặt trọn niềm tin vào thế hệ trẻ hôm nay, bằng tri thức, bản lĩnh và khát vọng cống hiến, các bạn sẽ là lực lượng chủ lực kế thừa, phát huy xuất sắc những di sản của các thế hệ đi trước.

Chặng đường 50 năm đã qua, Thành phố Hồ Chí Minh không còn là tên gọi địa danh thuần túy mà đã trở thành biểu tượng của ý chí tự lực tự cường và tinh thần đổi mới sáng tạo. Bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố quyết tâm đoàn kết một lòng, chung sức xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh văn minh, hiện đại, nghĩa tình, mãi mãi xứng đáng với niềm tin yêu của cả nước, xứng đáng với vinh dự tối cao được mang tên vị Lãnh tụ thiên tài của dân tộc.

Trân trọng cảm ơn ông!