Đây cũng là giải pháp thiết thực của tỉnh Đắk Lắk nhằm thực hiện Kết luận 75-KL/TW về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.

Theo cơ quan khí tượng, hiện tượng La Nina đang suy yếu dần và khả năng chuyển sang trạng thái trung tính là rất cao. Tuy nhiên, từ nửa cuối năm 2026, nguy cơ El Nino quay trở lại đang tăng lên, khiến thời tiết có những diễn biến thất thường và khó dự báo hơn. Từ tháng 8, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk có khả năng xuất hiện các đợt mưa lớn kéo dài, lượng mưa có thể đạt từ 300 - 400 mm mỗi tháng, tiềm ẩn nguy cơ ngập lụt, sạt lở và lũ quét.

Hoàn thiện hạ tầng chống chịu bão lũ

Tranh thủ thời tiết thuận lợi trước khi bước vào mùa mưa bão, các đơn vị thi công tại tỉnh Đắk Lắk đang huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ xây dựng, sửa chữa công trình giao thông trọng yếu, đê kè ngăn mặn và chống sạt lở cũng như nhà tránh lũ cộng đồng và tại các hộ gia đình… để nâng cao khả năng thích ứng, chống chịu khi có tình huống thiên tai cấp bách xảy ra; đặc biệt là tại các vùng xung yếu và chịu thiệt hại nặng nề do đợt mưa lũ cuối năm 2025 gây ra.

Đợt mưa lũ cuối năm 2025 đã làm thay đổi dòng chảy sông Ba đoạn giáp tuyến Quốc lộ 25 (qua xã Phú Hòa 1, tỉnh Đắk Lắk) và gây sạt lở nghiêm trọng khu vực này. Từ đầu năm 2026, đơn vị thi công tập trung nhân lực để khắc phục hư hỏng, thông tuyến. Đến nay, công trình sửa chữa đang đi vào giai đoạn hoàn thành. Các công nhân gia cố lề và mái taluy theo kế hoạch, bảo đảm an toàn công trình và khả năng chống chịu khi xuất hiện các đợt lũ lụt trên dòng sông Ba trong thời gian tới.

Theo ông Đinh Văn Viễn, Phó Giám đốc Ban Quản lý bảo trì đường bộ (Sở Xây dựng tỉnh Đắk Lắk), ban thường xuyên kiểm tra tiến độ, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc các công trình khắc phục, chống chịu thiên tai trên địa bàn; đôn đốc, thúc đẩy nhà thầu hoàn thành trước mùa mưa bão năm nay nhưng cũng bảo đảm chất lượng công trình. Năm 2026, tỉnh đã bố trí hơn 400 tỷ đồng để sửa chữa nhiều tuyến giao thông trọng yếu vừa tăng khả năng chống chịu trước thiên tai vừa phục vụ nhu cầu đi lại của người dân, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Nhằm hoàn thiện hạ tầng cơ sở phòng chống thiên tai, tỉnh Đắk Lắk đã huy động nhiều nguồn lực xây dựng 100 nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ tại 27 xã, phường trên địa bàn với tổng mức đầu tư gần 171 tỷ đồng. Các công trình được thiết kế nhà cấp III, 2 tầng, bảo đảm không gian sinh hoạt cộng đồng và có thể làm nơi trú tránh an toàn khi xảy ra mưa lũ với sức chứa sơ tán hơn 200 người. Hiện nay, tranh thủ thời tiết thuận lợi, các đơn vị thi công đang đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành trước ngày 15/9 năm nay.

Ông Nguyễn Hữu Tình (thôn Mỹ Lâm, xã Hòa Thịnh) chia sẻ, khi Nhà nước triển khai xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp nhà tránh lũ tại địa phương, ông rất vui mừng. Người dân nơi đây chủ yếu sinh sống trong những căn nhà cấp 4. Khi công trình nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ hoàn thành, ông và nhiều hộ gia đình sẽ có nơi để kịp thời đến tránh trú nếu xảy ra lũ lụt. Ai cũng yên tâm khi bước vào mùa mưa bão sắp tới.

Theo ông Phương Văn Lành, Bí thư Đảng ủy xã Hòa Thịnh, địa phương đang xây dựng 13 nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ; trong đó, 1 nhà do xã vận động kinh phí thực hiện, 12 nhà do tỉnh đầu tư. Đây là những công trình có ý nghĩa thiết thực đối với phòng chống thiên tai trên địa bàn. Xã nằm ở vùng trũng thấp, chịu thiệt hại nặng nề trong đợt mưa lũ cuối năm 2025. Sau khi công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng sẽ giảm thiểu thiệt hại và người và tài sản cho người dân khi có bão lũ xảy ra.

Chủ động ứng phó từ cơ sở

Trong Kế hoạch ứng phó thiên tai năm 2026, tỉnh Đắk Lắk thẳng thắn chỉ ra nhiều tồn tại cần sớm khắc phục. Toàn tỉnh hiện có hơn 1.200 công trình thủy lợi nhưng nhiều hồ chứa, đập nước đã xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi xảy ra mưa lớn kéo dài. Bên cạnh đó, trang thiết bị phục vụ cứu hộ, cứu nạn tại vùng sâu, vùng xa vẫn còn thiếu; hệ thống thông tin liên lạc ở một số khu vực chưa thật sự ổn định, dễ bị gián đoạn trong tình huống khẩn cấp.

Tỉnh Đắk Lắk xác định tinh thần xuyên suốt là chủ động ứng phó ngay từ khi xuất hiện cảnh báo thiên tai. UBND tỉnh phân công cụ thể lãnh đạo các sở, ngành trực tiếp theo dõi, bám sát các địa bàn trọng điểm để hỗ trợ địa phương triển khai kịch bản ứng phó kịp thời. Đặc biệt, mô hình Sở chỉ huy tiền phương sẽ được kích hoạt tại những khu vực có nguy cơ cao nhằm bảo đảm việc chỉ đạo, điều hành được thực hiện trực tiếp tại hiện trường, giúp sơ tán dân, cứu hộ cứu nạn diễn ra nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Năm 2026, tỉnh Đắk Lắk tập trung phát huy vai trò của hệ thống công nghệ trong dự báo và cảnh báo thiên tai. Mạng lưới gồm 95 trạm đo mưa cùng 6 tháp báo lũ số hóa sẽ hỗ trợ cơ quan chức năng theo dõi diễn biến thời tiết theo thời gian thực, kịp thời phát đi cảnh báo đến người dân. Song song đó, các đơn vị quản lý 21 hồ chứa thủy điện lớn như: Buôn Tua Srah, Sông Ba Hạ được yêu cầu phối hợp chặt chẽ trong vận hành hồ chứa, vừa đảm bảo tích nước phục vụ sản xuất, vừa chủ động cắt giảm lũ cho vùng hạ du, tránh xảy ra tình trạng “lũ chồng lũ” do điều tiết thiếu đồng bộ.

Tỉnh cũng giao quyền chủ động tối đa cho cấp xã trong triển khai phương châm “4 tại chỗ”. Các địa phương phải thường xuyên kiểm soát các khu vực ngầm tràn, vùng ven sông, khu vực có nguy cơ sạt lở; đồng thời kiên quyết sơ tán người dân ngay khi mực nước đạt ngưỡng cảnh báo. Bên cạnh đó, các đơn vị viễn thông, bưu chính và giao thông được yêu cầu xây dựng phương án dự phòng, sẵn sàng khắc phục nhanh sự cố sạt lở, chia cắt giao thông hoặc mất kết nối thông tin tại vùng sâu, vùng xa.

Đắk Lắk là địa phương được đề xuất triển khai dự án ứng phó tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu với tổng kinh phí 9,8 triệu USD do UBND tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Cục khí tượng thủy văn và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) xây dựng, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2027-2031. Dự án lựa chọn hai địa bàn đại diện cho hành lang “từ núi đến biển” của Đắk Lắk, gồm xã Krông Năng là khu vực thường xuyên chịu hạn hán và phường Phú Yên thường xuyên gặp các rủi ro về ngập lụt, xâm nhập mặn và sạt lở. Dự kiến khoảng 10.000 hộ dân sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ các gói hỗ trợ phục hồi sinh kế, 2.000 hộ cận nghèo được hỗ trợ tham gia bảo hiểm tham số trước các rủi ro khí hậu.

Theo ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, biến đổi khí hậu không còn là nguy cơ trong tương lai mà đã hiện hữu, gây ra những tổn thất lớn đối với người dân và nền kinh tế địa phương. Vì vậy, việc xây dựng hệ thống dữ liệu, dự báo sớm và cơ chế hỗ trợ kịp thời sẽ giúp địa phương giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra. Tỉnh cũng chỉ đạo các xã, phường, đơn vị, sở ngành liên quan chủ động từ sớm, từ xa; huy động tối đa nguồn lực để nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, giảm thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.