Trước diễn biến phức tạp của các đối tượng sâu bệnh cuối vụ, ngành nông nghiệp tỉnh đang tập trung chỉ đạo các địa phương tăng cường kiểm tra đồng ruộng, hướng dẫn nông dân chủ động triển khai các biện pháp phòng trừ nhằm bảo vệ năng suất, sản lượng lúa Xuân.

Qua kiểm tra thực tế trên đồng ruộng, mật độ rầy phổ biến hiện dao động từ 100 - 200 con/m2, nơi cao từ 300 - 500 con/m2, cá biệt có nơi xuất hiện chòm, ổ với mật độ lên tới 2.000 - 3.000 con/m2. Mật độ ổ trứng rầy tại nhiều khu vực ở mức 7 - 10 ổ/khóm, cá biệt có nơi ghi nhận từ 30 - 50 ổ/khóm. Những địa phương có mật độ rầy cao chủ yếu tập trung tại các vùng ven biển phía Đông, Đông Nam của tỉnh như Giao Ninh, Giao Hòa, Giao Hưng, Hải Hậu, Hải Quang, Hải Anh, Hải Hưng, Hải Tiến, Quỹ Nhất, Nghĩa Lâm, Yên Từ, Yên Mạc…

Theo nhận định của cơ quan chuyên môn, rầy lứa 3 tiếp tục nở rộ trên các diện tích lúa đã trổ trong khoảng từ ngày 8 - 18/5. Đối với những trà lúa trổ muộn sau ngày 10/5, thời gian rầy phát sinh mạnh sẽ tập trung từ ngày 23 - 30/5 và có hiện tượng gối lứa, mật độ tăng dần về cuối vụ. Đây là giai đoạn rất nguy hiểm bởi nếu người dân chủ quan, không kiểm tra đồng ruộng thường xuyên hoặc phun trừ không đúng thời điểm, nguy cơ xảy ra thiệt hại là rất lớn.

Đặc biệt, các chân ruộng gieo cấy dày, xanh tốt, ruộng trũng thường là những khu vực rầy phát sinh và gây hại nặng. Khi mật độ cao, rầy tập trung chích hút nhựa ở phần gốc lúa khiến cây suy yếu, vàng úa rồi khô rụi từng chòm. Nếu không xử lý kịp thời có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất, thậm chí gây mất trắng cục bộ.

Ông Nguyễn Quốc Việt, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Ninh Bình cho biết, rầy là đối tượng dịch hại có vòng đời ngắn nhưng khả năng sinh sản rất nhanh. Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm xen kẽ mưa dông như hiện nay, mật độ rầy có thể gia tăng mạnh chỉ trong thời gian ngắn. Vì vậy, các địa phương cần tăng cường giám sát đồng ruộng, chỉ đạo phun trừ quyết liệt đối với những diện tích nhiễm rầy có mật độ từ 1.000 con/m2 trở lên khi rầy chủ yếu ở tuổi còn non nhằm đạt hiệu quả cao nhất.

Để chủ động phòng trừ, ngành nông nghiệp tỉnh Ninh Bình cũng khuyến cáo nông dân tập trung phun thuốc cho diện tích lúa đã trổ trong thời gian cao điểm từ ngày 10 - 18/5. Sau phun từ 3 ngày, bà con cần kiểm tra lại đồng ruộng, nếu mật độ rầy vẫn còn cao vượt ngưỡng phải tiếp tục xử lý bổ sung ngay nhằm tránh hiện tượng tái phát và gây cháy rầy cuối vụ. Đối với những diện tích lúa đã chín khoảng 80%, cơ quan chuyên môn khuyến cáo người dân chủ động thu hoạch sớm trước khi chín hoàn toàn khoảng 7 ngày để giảm thiểu rủi ro thiệt hại do rầy gây ra.

Bên cạnh rầy nâu, rầy lưng trắng, nhiều đối tượng sâu bệnh khác cũng đang phát sinh gây hại trên lúa Xuân cuối vụ như sâu đục thân 2 chấm, bệnh khô vằn, bạc lá và đạo ôn cổ bông. Cơ quan chuyên môn đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra đồng ruộng, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng trừ theo đúng quy trình kỹ thuật, tuyệt đối không chủ quan, lơ là nhằm bảo vệ an toàn diện tích lúa Xuân cuối vụ, bảo đảm năng suất và sản lượng theo kế hoạch đề ra.

Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Ân Hòa, xã Kim Sơn có quy mô gieo cấy 360 ha, gieo trồng các giống lúa chủ lực như Bắc Thơm, ST25, Nếp 97. Những ngày này, thành viên hợp tác xã đang khẩn trương kiểm tra đồng ruộng, triển khai các biện pháp phòng trừ rầy nâu, rầy lưng trắng nhằm bảo vệ diện tích lúa Xuân giai đoạn cuối vụ. Qua theo dõi thực tế, hợp tác xã đã sớm phát hiện sự xâm nhiễm của rầy nâu cùng một số đối tượng sâu bệnh khác như sâu cuốn lá nhỏ, bệnh khô vằn trên một số diện tích lúa giai đoạn chắc xanh - chín.

Ông Dương Văn Phái, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Ân Hòa cho biết, ngay sau khi phát hiện rầy phát sinh, đơn vị đã thông báo tới các hộ dân tổ chức phun thuốc phòng trừ đồng loạt theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân theo dõi sát diễn biến sâu bệnh. Tuy nhiên, qua kiểm tra sau phun, một số diện tích vẫn còn tồn tại rầy với mật độ tương đối cao, nhất là tại những ruộng lúa xanh tốt, bón thừa đạm hoặc phun thuốc chưa đúng kỹ thuật.

Để hạn chế nguy cơ cháy rầy cuối vụ, hợp tác xã tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn bà con triển khai phun trừ lần hai theo tốc độ trỗ và mức độ phát sinh của rầy trên đồng ruộng. Đồng thời, cán bộ kỹ thuật thường xuyên xuống đồng kiểm tra, hướng dẫn nông dân lựa chọn thuốc phù hợp, sử dụng đúng liều lượng, đúng thời điểm nhằm nâng cao hiệu quả phòng trừ, không để sâu bệnh phát sinh gây thiệt hại đến năng suất, sản lượng lúa.

Trong vụ Xuân năm nay, Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Ân Hòa có 5 ha thực hiện mô hình trình diễn thuốc bảo vệ thực vật do Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh triển khai. Thông qua mô hình, nông dân được hướng dẫn trực tiếp cách nhận diện đối tượng gây hại, theo dõi mật độ rầy cũng như thực hành nguyên tắc “4 đúng” trong sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Đây được xem là giải pháp thiết thực giúp nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen canh tác và hạn chế tình trạng lạm dụng thuốc trong phòng trừ sâu bệnh.

Trong bối cảnh thời tiết diễn biến thất thường, nền nhiệt và độ ẩm tăng cao tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều đối tượng sâu bệnh phát sinh, việc chủ động kiểm tra đồng ruộng, phát hiện sớm và phòng trừ kịp thời đang trở thành yếu tố quyết định để bảo vệ an toàn diện tích lúa Xuân cuối vụ. Với sự vào cuộc đồng bộ của ngành nông nghiệp, chính quyền địa phương cùng ý thức chủ động của người dân, Ninh Bình đang nỗ lực hạn chế thấp nhất thiệt hại do sâu bệnh gây ra, phấn đấu bảo đảm năng suất, sản lượng lúa Xuân theo kế hoạch đề ra.