Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, qua kiểm tra an toàn 31 hồ chứa thủy lợi trước mùa mưa lũ năm 2026, nhiều công trình đã có dấu hiệu xuống cấp; một số hồ còn thiếu thiết bị quan trắc, quy trình vận hành và phương án ứng phó sự cố. Đây là những yếu tố tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi xảy ra mưa lớn, lũ bất thường. 

Một số công trình được xác định cần ưu tiên xử lý các hạng mục hư hỏng. Tình trạng thường gặp là thấm qua thân và nền đập, xói lở mái đập, hư hỏng cống lấy nước, cửa van, tràn xả lũ và khu vực tiêu năng. Nhiều hồ được xây dựng và đưa vào sử dụng trong thời gian dài nên các hạng mục công trình có dấu hiệu xuống cấp, cần được sửa chữa, nâng cấp.

Việc chủ động kiểm tra, khắc phục các điểm xung yếu và chuẩn bị phương án ứng phó từ sớm được xem là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra sự cố, bảo đảm an toàn hồ đập, tính mạng và tài sản của người dân vùng hạ du trong mùa mưa lũ năm nay. Vì thế, nhiều đơn vị đã chủ động xây dựng phương án sửa chữa, khắc phục các điểm yếu trước khi bước vào cao điểm mùa mưa lũ.

Tại khu vực phía Tây tỉnh, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai hiện quản lý 18 hồ chứa lớn và vừa. Phần lớn các công trình đã được đưa vào sử dụng hơn 20 năm. Từ cuối tháng 4/2026, đơn vị đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn kiểm tra hiện trạng từng công trình, xác định các hạng mục hư hỏng để triển khai duy tu, sửa chữa và gia cố. 

Từ nguồn vốn bảo trì tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi năm 2026 khoảng 10 tỷ đồng, Công ty đã triển khai sửa chữa thường xuyên tại nhiều công trình như: Ayun Hạ, Ia Mláh, Ia Hrung, Plei Pai và Plei Thơ Ga. Riêng hồ chứa nước Ia Ring, một số hạng mục có nguy cơ mất an toàn đã được sửa chữa, gia cố nhằm nâng cao khả năng vận hành trong mùa mưa lũ.

Cùng với việc khắc phục các hư hỏng, các đơn vị quản lý hồ chứa đang củng cố hệ thống quan trắc, truyền dữ liệu phục vụ chỉ đạo phòng, chống thiên tai; kiểm tra, vận hành thử các thiết bị, cửa van và chuẩn bị vật tư, phương tiện phục vụ xử lý sự cố. Các phương án bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du được rà soát, bổ sung theo tình hình thực tế.

Ngành chức năng yêu cầu các địa phương, đơn vị quản lý hồ chứa tăng cường kiểm tra công trình trước, trong và sau các đợt mưa lũ; theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, mực nước hồ và lưu lượng đến hồ để chủ động điều tiết. Việc vận hành hồ phải thực hiện đúng quy trình, bảo đảm an toàn công trình; đồng thời, chủ động phòng, chống và giảm thiểu nguy cơ lũ cho khu vực hạ du.

Theo đánh giá của ngành chức năng, việc bảo đảm an toàn hồ chứa trong mùa mưa lũ không chỉ phụ thuộc vào chất lượng công trình mà còn liên quan trực tiếp đến năng lực quản lý, vận hành và khả năng ứng phó của các đơn vị được giao quản lý. Do đó, bên cạnh các giải pháp trước mắt, Gia Lai cần tiếp tục huy động nguồn lực để sửa chữa, nâng cấp các công trình xuống cấp, bổ sung thiết bị quan trắc và nâng cao năng lực cho đội ngũ quản lý, vận hành hồ chứa.