Theo tờ New York Times, trong bản phán quyết dài 81 trang, Thẩm phán Brian E. Murphy của Tòa án Liên bang Khu vực Massachusetts viết rằng chính phủ trước tiên phải tìm cách trục xuất người nhập cư bị giam giữ về chính quốc của họ, hoặc tới quốc gia đã được thẩm phán di trú chỉ định khi ra lệnh trục xuất. Sau quá trình đó, những người bị giam giữ phải được thông báo “một cách có ý nghĩa” trước khi bị đưa tới quốc gia khác, để họ có cơ hội trình bày những lo ngại rằng họ có thể bị đàn áp hoặc tra tấn tại đó.

Thẩm phán Murphy, người được cựu Tổng thống Biden bổ nhiệm, đã tạm hoãn hiệu lực phán quyết của mình trong 15 ngày, tạo điều kiện cho chính phủ kháng cáo.

Dù vậy, phán quyết này được xem là sự bác bỏ mạnh mẽ đối với một trong những chính sách trục xuất cứng rắn nhất của chính quyền - theo đó người nhập cư bị đưa tới những quốc gia xa lạ mà họ không có mối liên hệ, bao gồm Eswatini, Rwanda và Ghana. Một báo cáo do các Thượng nghị sĩ Dân chủ công bố đầu tháng này cho biết chính quyền đã chi hơn 32 triệu USD tiền thuế để thuyết phục các nước thứ ba tiếp nhận khoảng 300 người bị trục xuất.

Việc trục xuất sang nước thứ ba là một phần nổi bật trong nỗ lực rộng lớn hơn của chính quyền nhằm mô tả người di cư là những “tội phạm man rợ” cần bị xử lý nghiêm khắc đ,ồng thời gây sức ép để họ tự nguyện rời khỏi Mỹ. Người nhập cư cũng đã bị đưa tới El Salvador và Nam Sudan, hai quốc gia có hồ sơ vi phạm nhân quyền. Chính quyền cũng từng thảo luận về khả năng đưa họ tới Libya, theo The New York Times.

“Đây là một tuyên bố mạnh mẽ từ tòa án rằng chính quyền đã vi phạm pháp luật”, Trina Realmuto, luật sư đại diện cho những người di cư trong vụ kiện, nhận định.

Trong một tuyên bố qua email, người phát ngôn Bộ Tư pháp Mỹ Natalie Baldassarre cho rằng “tòa án cấp quận rõ ràng tiếp tục phớt lờ luật pháp”.

Phán quyết nói trên không áp dụng đối với những người mà chính phủ tìm cách trục xuất theo cơ chế “trục xuất nhanh” (expedited removal), cho phép loại bỏ nhanh những người không thể chứng minh rằng họ đã ở Mỹ hơn hai năm tại thời điểm bị bắt.

Vụ việc trước đó đã từng được đưa lên Tòa án Tối cao, khi 8 người bị trục xuất có tiền án bị giữ nhiều ngày tại một căn cứ quân sự Mỹ ở Djibouti sau khi Thẩm phán Murphy ra lệnh họ phải tiếp tục được giam giữ dưới quyền quản lý của Mỹ. Chính quyền Trump đã nộp đơn khẩn cấp lên Tòa án Tối cao, và tòa sau đó cho phép bàn giao những người này cho chính phủ Nam Sudan. Tòa án Tối cao viện dẫn một phán quyết trước đó tạm hoãn lệnh của Thẩm phán Murphy yêu cầu chính phủ phải cho người bị giam cơ hội phản đối việc trục xuất và nêu lên lo ngại về nguy cơ bị đàn áp hoặc tra tấn.

Phán quyết của Tòa án Tối cao hồi tháng 7/2025 chỉ mang tính hướng dẫn tạm thời trong khi vụ kiện tiếp tục được xem xét. Các thẩm phán vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về tính hợp pháp của chính sách này. Bất kỳ kháng cáo nào đối với phán quyết mới của Thẩm phán Murphy nhiều khả năng trước tiên sẽ được đưa lên Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 1, nơi thường ra phán quyết bất lợi cho các chính sách của ông Trump, và sau đó có thể quay lại Tòa án Tối cao để xem xét.

Trong hướng dẫn nội bộ ban hành tháng 7, Bộ An ninh Nội địa đã viện dẫn lệnh khẩn cấp của Tòa án Tối cao và cho rằng nếu chính phủ nhận được các “bảo đảm ngoại giao đáng tin cậy” từ quốc gia tiếp nhận rằng người bị trục xuất sẽ không bị đàn áp hay tra tấn, thì không cần phải cho họ cơ hội phản đối việc trục xuất.

Trong phán quyết mới, Thẩm phán Murphy đã bác bỏ chính sách đó. Ông liệt kê một loạt sự việc mà chính phủ “liên tục vi phạm hoặc tìm cách vi phạm” lệnh của ông yêu cầu phải bảo đảm quy trình pháp lý bổ sung trước khi đưa người bị giam tới nước thứ ba. Một trong số đó là chuyến bay tới Djibouti, diễn ra khi những người bị giam chỉ được thông báo chưa đầy 24 giờ trước khi bị trục xuất. Ông mô tả đây là hành vi vi phạm “trắng trợn” và “cố ý” lệnh của tòa.

Trong phán quyết, Thẩm phán Murphy cũng nhắc lại rằng tại một phiên điều trần, ông đã hỏi luật sư của chính quyền liệu có phải quan điểm của chính phủ là “không sao” khi đưa người nhập cư bị giam tới nước thứ ba miễn là bộ này “chưa biết rõ có ai đang đứng chờ sẵn để bắn họ” hay không. Khi đó, luật sư của chính quyền đã trả lời là đúng như vậy.

“Điều đó không hề ổn và cũng không hợp pháp”, Thẩm phán Murphy viết hôm 25/2.