04:07 10/04/2026

Chim cánh cụt hoàng đế được đưa vào danh sách loài nguy cấp

Ngày 9/4, Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đã đưa chim cánh cụt hoàng đế vào danh sách các loài "Nguy cấp" trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang đẩy loài vật được coi là biểu tượng của Nam cực đến gần bờ vực tuyệt chủng.

Chú thích ảnh
Chim cánh cụt hoàng đế đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng do biến đổi khí hậu. Ảnh: Reuters

Việc IUCN đưa loài chim cánh cụt hoàng đế từ nhóm "Sắp bị đe dọa" lên nhóm "Nguy cấp" cho thấy mối đe dọa đối với các loài phụ thuộc vào môi trường băng giá. Là loài chim cánh cụt lớn nhất và nặng nhất thế giới, chim cánh cụt hoàng đế sống dựa hoàn toàn vào băng biển để sinh sống, săn mồi và sinh sản. Tuy nhiên, tình trạng nước biển ấm lên khiến các tảng băng tan sớm và thu hẹp diện tích đã gây ra sự sụt giảm nghiêm trọng về số lượng cá thể.

Mạng lưới các nhà khoa học và các chính phủ tham gia IUCN dự báo những thay đổi về băng biển do biến đổi khí hậu có thể khiến quần thể chim cánh cụt hoàng đế giảm tới 50% vào thập niên 2080. Chuyên gia Philip Trathanthuộc nhóm đánh giá Danh sách Đỏ của IUCN khẳng định biến đổi khí hậu do con người gây ra chính là mối đe dọa lớn nhất đối với chim cánh cụt hoàng đế, vốn được coi là "loài chỉ dấu" phản ánh mức độ biến đổi của thế giới cũng như hiệu quả của việc kiểm soát khí thải gây hiệu ứng nhà kính.

Theo dữ liệu vệ tinh, trong giai đoạn từ 2009 - 2018, khoảng 20.000 cá thể chim cánh cụt hoàng đế trưởng thành - tương đương 10% quần thể - đã biến mất. Mực băng biển tại Nam cực liên tục duy trì ở mức thấp kỷ lục kể từ năm 2016 khiến môi trường nuôi dưỡng chim non và trú ngụ của chim trưởng thành bị suy giảm nghiêm trọng. Nếu không có lượng băng biển ổn định vào mùa Đông, trứng và chim non sẽ không thể sống sót trong điều kiện khắc nghiệt của Nam cực.

Ngoài chim cánh cụt hoàng đế, IUCN cũng đưa loài hải cẩu lông Nam cực vào danh mục "Nguy cấp" do số lượng đã giảm hơn 50% kể từ năm 1999. Nguyên nhân được xác định là do nhiệt độ đại dương tăng cao đẩy loài tôm krill - nguồn thức ăn chính của hải cẩu - xuống các tầng nước sâu hơn, gây ra tình trạng thiếu hụt thức ăn cho loài hải cẩu này.

Ngoài ra, IUCN chuyển loài hải cẩu voi phương Nam từ diện "Ít lo ngại" sang diện "Dễ bị tổn thương" do bùng phát các mầm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Danh sách Đỏ của IUCN hiện là nguồn thông tin toàn diện nhất thế giới về tình trạng tuyệt chủng của các loài sinh vật. Trong hệ thống phân loại gồm 6 cấp độ, trạng thái "Nguy cấp" hiện chỉ còn cách 2 bậc so với mức "Tuyệt chủng trong tự nhiên" - mức độ mà một loài chỉ còn tồn tại trong môi trường nuôi nhốt.

Minh Tâm (TTXVN)