03:12 29/03/2026

Chiến thắng của Napoleon và diêm tiêu Việt Nam

Với vô vàn bằng chứng từ phân tích hóa học tại Pháp, kỹ sư quân sự Vũ Đình Thanh đã tìm được nguyên nhân thuốc nổ của Pháp mạnh, lại có rất ít khói và đặc biệt là không bị xịt, đó là vì thuốc nổ Pháp sử dụng diêm tiêu hang động tốt hơn hẳn - diêm tiêu hang động từ Việt Nam.

Chú thích ảnh
Trên thế giới chỉ có Việt Nam mới có loại diêm tiêu hang động. Ảnh: VĐT

Kỹ sư Vũ Đình Thanh sau 10 năm miệt mài nghiên cứu đã tìm ra nhiều bí mật về vũ khí quân sự cũng như phục dựng thành công nỏ thần có thể bắn trình diễn bất cứ lúc nào với sức sát thương vạn tên xuyên vạn giáp nhờ lực trọng trường. Thời gian gần đây, rất nhiều xuất bản của các đại học uy tín trên thế giới nói về vai trò của diêm tiêu là nhân tố quyết định để nước Anh trở thành siêu cường thế giới chính là nhờ có diêm tiêu. Diêm tiêu là 75% thành phần thuốc súng đen tại Anh cho đến năm 1891 và tại Pháp đến năm 1886. 

Theo kỹ sư Vũ Đình Thanh, diêm tiêu do hai nhóm vi khuẩn tạo ra và Việt Nam là môi trường lý tưởng nhất cho các loại vi khuẩn này vì chúng hoạt động mạnh nhất ở khí hậu nóng ẩm. Trong khi đó, dưới 10 độ C  các loại vi khuẩn này ngủ đông hoặc chết, mọi cố gắng ủ phân để tạo diêm tiêu tại châu Âu đều thất bại vì giới hạn nhiệt này. Chính vì thế châu Âu phải đi tìm diêm tiêu từ những vùng nóng ẩm. Diêm tiêu tốt nhất là loại từ phân dơi trong hang động như ở Việt Nam. 

Còn một thức tế tiếp theo mà không phải ai cũng biết, đó là Pháp và Anh để chế tạo ra thuốc súng không khói mạnh hơn hẳn thuốc nổ đen như Poudre B (của Pháp) và Cordite (của Anh) vẫn phải sử dụng diêm tiêu từ phân dơi, phân chim đến tận năm 1930 sau khi Đức bồi thường chiến tranh bằng cách chuyển giao công nghệ công nghệ lấy nitơ từ không khí (quá trình Haber-Bosch). Có nghĩa là Anh, Pháp kể cả khi chế tạo ra máy bay xe tăng vẫn phụ thuộc vào phân dơi, phân chim. 

Ông Alexandre de Rhodes đã miêu tả trong chính cuốn sách của mình "Histoire du Royaume de Tunquin" (Lịch sử Vương quốc Đàng Ngoài) xuất bản năm 1651  nhưng ông này lại gặp một sự thật khác hẳn: “... có một số lượng súng hỏa mai lớn đến nỗi tôi tin rằng người ta sẽ không thể thấy nhiều đến thế ở bất kỳ nơi nào tại châu Âu".

Không chỉ có ông Alexandre de Rhodes “quảng cáo cho thuốc súng  Đại Việt" còn có hai ông nữa cũng rất nhiệt tình quảng cáo cho thuốc súng  Đại Việt đó là Samuel Baron, thương nhân người Anh gốc Hà Lan, sống tại Đàng Ngoài năm 1684 - 1685, cũng xác nhận trong “A Description of the Kingdom of Tonqueen” (1686) về việc quân đội chúa Trịnh chỉ sử dụng súng, biết chế tạo thuốc súng, chế được diêm tiêu từ rất nhiều hang động.

Ông Cristoforo Borri, người Ý thuộc Dòng Tên, sống tại Đàng Trong từ năm 1618 đến 1622, đã mô tả chi tiết trong tác phẩm “Relazione della nuova missione dei Padri della Compagnia di Gesù nel Regno della Cocincina” (1631) về kỹ thuật sản xuất diêm tiêu từ phân dơi trong các hang động đá vôi và cách người Việt sử dụng súng hỏa mai một cách thành thạo, sở hữu lượng diêm tiêu khổng lồ. 

Như vậy qua công quảng bá của 3 ông cha đạo nổi tiếng với các cuốn sách hướng dẫn làm giàu nói trên thì tất cả mọi người ở châu Âu đều rõ như ban ngày muốn giàu có và quyền lực thì chỉ cần đến Đại Việt  mang thuốc súng về sẽ có. Được biết, thời Nguyễn Ánh 1 kg phân dơi có giá chính xác là gần 50 gam vàng, thuốc súng tại châu Âu theo ghi chép năm 1395 có giá trị 1 kg thuốc súng bằng 10 kg vàng.

Chú thích ảnh
1 kg thuốc súng bằng 10 kg vàng. Ảnh: VĐT

Kỹ sư Thanh còn có một phát hiện tuy rằng cần phải kiểm chứng nhưng rất thú vị, đó là theo giáo sư Sun Laichen (Laichen Sun) hiện là Professor of History (Giáo sư Lịch sử) tại California State University, Fullerton (CSUF) trong cuốn “Vietnam: Borderless Histories” (2006) khẳng định rằng Đại Việt từ 1390 đã biết chế tạo diêm tiêu và thuốc súng một cách đại trà và thuốc súng theo con đường tơ lụa đến Tây Ban Nha. Vậy nên có nghi vấn là những hạt thuốc súng mà Colombus quý như vàng chính là thuốc súng từ Đại Việt. 

Trên thế giới chỉ có Việt Nam mới có loại diêm tiêu hang động. Diêm tiêu hang động luôn chứa một phần hợp chất phốt pho và khi ở nhiệt độ 1.000 độ C, phốt pho cháy tạo thêm sức mạnh và đặc biệt là làm sạch nòng pháo. Pháo Pháp bắn liên tục hàng chục phát, vừa mạnh hơn pháo các nước khác mà lại không phải thông nòng như pháo các nước khác. Thêm nữa diêm tiêu vùng Bengal của Anh không nổ mạnh mà còn chứa muối ăn nên rất dễ bị ẩm và xịt, còn thuốc nổ với diêm tiêu Việt Nam thì không bao giờ xịt.  Như vậy đã quá rõ ràng , để có được sức mạnh vượt trội 15 đến 20% mạnh hơn pháo binh của tất cả các nước khác Pháp chỉ sử dụng diêm tiêu hang động từ Việt Nam.  

Kỹ sư Thanh chia sẻ: Một bằng chứng vô cùng quan trọng đó là luận án tiến sĩ của Jayshree Mungur-Medhi (bảo vệ năm 2022 tại Trường Nghiên cứu Cao cấp về Khoa học Xã hội - EHESS, Pháp) với nội dung "The Gunpowder Mill and the King's Slaves in Eighteenth Century Mauritius: History and Archaeology" (Nhà máy thuốc súng và nô lệ của nhà vua tại Mauritius thế kỷ 18: Lịch sử và Khảo cổ học).   

Luận án này  nói  về một nhà máy chế biến diêm tiêu khổng lồ để chuyển về Pháp đặt tại Mauritius với rất nhiều bằng chứng về diêm tiêu thô được chuyển từ vùng Les Indes. Lần theo 2 cuốn từ điển uy tín của Pháp  “L'Encyclopédie (Diderot-d'Alembert)” - Bách khoa toàn thư và “Dictionnaire de l'Académie française” - từ điển Hàn Lâm, thì Les Indes chính là vùng Việt Nam Lào  Campuchia. Như vậy diêm tiêu Les Indes “Saltpetre des Indes” trong tất cả các ghi chép tại nhà máy này chính là diêm tiêu Việt Nam. 

Những luận điểm của kỹ sư Vũ Đình Thanh còn cần nghiên cứu rõ hơn nữa, nhưng có thể khẳng định được sự thật lịch sử: Nguồn diêm tiêu từ Việt Nam rất quan trọng trong lịch sử quân sự.

Minh Thy/ Báo Tin tức và Dân tộc