Đây là một trong những hoạt động trọng tâm của Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Lâm Đồng hiện có 12 nghĩa trang liệt sĩ, trong đó 11 nghĩa trang có phần mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN. Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã thành lập 5 tổ công tác chuyên trách để triển khai nhiệm vụ lấy mẫu, số hóa và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ. Trước khi triển khai đồng loạt, ngày 4/6, Nghĩa trang Liệt sĩ xã Đức Linh được lựa chọn thực hiện thí điểm để các đơn vị hoàn thiện quy trình chuyên môn, rút kinh nghiệm và tổ chức triển khai trên phạm vi toàn tỉnh. Tại đây, các lực lượng đã lấy mẫu đối với 55 hài cốt liệt sĩ, thực hiện số hóa thông tin và bàn giao mẫu cho đơn vị giám định theo đúng quy trình kỹ thuật.

Từ ngày 23/6, công tác lấy mẫu và số hóa chính thức được triển khai trên diện rộng tại 10 nghĩa trang liệt sĩ với tổng số 4.721 phần mộ. Đợt triển khai đầu tiên diễn ra từ ngày 23-24/6 tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Cư Jút (21 phần mộ) và Nghĩa trang liệt sĩ xã Tuy Đức (18 phần mộ). Tiếp đó, công tác lấy mẫu sẽ được thực hiện tại các Nghĩa trang liệt sĩ Krông Nô (77 phần mộ), Nghĩa trang liệt sĩ Đắk R’lấp (61 phần mộ), Nghĩa trang liệt sĩ Đắk Mil (100 phần mộ), Nghĩa trang liệt sĩ Đắk Nông (190 phần mộ), Nghĩa trang liệt sĩ Bảo Lộc (102 phần mộ), Nghĩa trang liệt sĩ Di Linh (70 phần mộ), Nghĩa trang Liệt sĩ Lâm Đồng (651 phần mộ) và Nghĩa trang Liệt sĩ Bình Thuận với 3.431 phần mộ. Theo kế hoạch, toàn bộ việc lấy mẫu đối với các phần mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin phấn đấu hoàn thành trước ngày 15/11/2026. 

Ghi nhận của phóng viên TTXVN tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Cư Jút, ngay từ sáng sớm Tổ lấy mẫu chuyên trách số 2 đã có mặt cùng với chính quyền địa phương chuẩn bị thực hiện nhiệm vụ. Sau lễ dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, các lực lượng nhanh chóng triển khai công việc theo đúng quy trình chuyên môn. Tại nghĩa trang hiện có 50 phần mộ liệt sĩ, trong đó có 21 phần mộ chưa xác định được thông tin. Từng phần mộ được đối chiếu hồ sơ, xác định chính xác vị trí trước khi tiến hành khai quật. Các mẫu sinh phẩm được thu thập, đóng gói, gắn mã nhận dạng và lập hồ sơ theo quy định.

Song song với đó, toàn bộ thông tin về phần mộ, vị trí, hiện trạng và hình ảnh được số hóa, cập nhật vào hệ thống dữ liệu phục vụ công tác quản lý và giám định ADN. Mọi công đoạn đều được thực hiện khép kín, nghiêm ngặt nhằm bảo đảm tính chính xác. Sau khi hoàn thành việc lấy mẫu, hài cốt liệt sĩ được an táng lại trang trọng, khu vực mộ được hoàn trả nguyên trạng và chỉnh trang sạch đẹp.

Đại úy Vũ Ngọc Minh, công tác tại Đại đội Thông tin 1, Phòng Tham mưu, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng cho biết, cán bộ, chiến sĩ tham gia nhiệm vụ đều xác định đây là công việc đặc biệt ý nghĩa, vừa là trách nhiệm, vừa là niềm vinh dự của người quân nhân. Việc lấy mẫu, số hóa, giám định ADN hài cốt liệt sĩ có ý nghĩa, góp phần lưu giữ thông tin một cách đầy đủ, khoa học và bền vững. Với sự phát triển của khoa học và công nghệ, những dữ liệu được lưu trữ sẽ mở ra cơ hội xác định chính xác danh tính các liệt sĩ trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Anh Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Cư Jút cho biết, địa phương xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và lòng biết ơn đối với các anh hùng liệt sĩ. Đảng ủy và chính quyền địa phương đã chủ động phối hợp với các đơn vị quân đội triển khai các nội dung theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo 515 tỉnh. Các điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất và phương án thực hiện đều được chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm bảo đảm quá trình lấy mẫu diễn ra an toàn, đúng quy trình. Thời gian tới, địa phương tiếp tục quan tâm đầu tư, nâng cấp nghĩa trang liệt sĩ ngày càng khang trang, sạch đẹp, góp phần thực hiện tốt công tác đền ơn đáp nghĩa trên địa bàn.

Để bảo đảm tiến độ lấy mẫu, số hóa và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ, ông Đinh Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện nghiêm nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm, rõ thời gian và rõ thẩm quyền. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng làm tốt công tác chuẩn bị; phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ, giao nhiệm vụ cụ thể lấy mẫu, số hóa hài cốt liệt sĩ đúng quy trình với tinh thần trách nhiệm cao nhất, không để sai sót, nhầm lẫn; quản lý, lưu trữ, bảo quản bàn giao mẫu bảo đảm trang nghiêm, an toàn tuyệt đối.

Mỗi mẫu ADN được lưu giữ là thêm một cơ hội xác định danh tính liệt sĩ; mỗi phần mộ được số hóa là thêm một hy vọng cho các gia đình đang mong chờ thông tin người thân. Không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, chiến dịch còn thể hiện trách nhiệm, tình cảm tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, góp phần từng bước đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với tên tuổi, gia đình và quê hương.