Thắp lên hy vọng

Một buổi sáng cuối tháng 6, tại Nhà văn hóa xã Vạn Thắng, sau những ngày nắng gắt, tiết trời bỗng trở nên dịu mát, xoa dịu cái oi nồng đầu hè. Từ rất sớm, nhiều thân nhân liệt sĩ đã có mặt tại đây, mang theo những hồ sơ cũ, những ký ức chưa bao giờ nguôi và cả niềm hy vọng, mong mỏi thông tin người thân của mình.

Ngồi lặng ở một góc phòng sau khi đã hoàn thành việc lấy mẫu ADN, ông Đỗ Văn Khánh, thôn Thành Công đưa ánh mắt nhìn vào khoảng không vô định. Ánh mắt ấy sâu thẳm, như gói ghém trong đó cả một hành trình dài tìm kiếm, hy vọng và day dứt chưa thể nguôi ngoai.

Ông Khánh cho biết anh trai của ông là liệt sĩ Đỗ Công Nguyên, sinh năm 1946, nhập ngũ năm 1964 và tham gia chiến đấu tại chiến trường miền Nam. Đến năm 1973, gia đình nhận được tin báo anh đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ. Do thời điểm đó cuộc kháng chiến đang diễn ra vô cùng ác liệt nên thông tin về anh gia đình có được rất ít ỏi.

Nhiều năm sau, gia đình lần theo manh mối từ những người cùng xã nhập ngũ với anh. Qua sự hỗ trợ của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, gia đình được biết liệt sĩ Đỗ Công Nguyên đã hy sinh tại khu vực cầu Cần Lê, huyện Lộc Ninh, tỉnh Sông Bé cũ (nay là tỉnh Đồng Nai). Sau đó, hài cốt của các liệt sĩ trong khu vực đã được quy tập và đưa về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Bình Long.

Dù đã biết nơi anh yên nghỉ, nhưng do điều kiện kinh tế và hoàn cảnh gia đình, đến nay người thân vẫn chưa thể thực hiện xét nghiệm ADN để xác định chính xác phần mộ người thân. Vì vậy, được cơ quan chức năng thông báo đến lấy mẫu ADN phục vụ đối sánh, gia đình ông Khánh rất xúc động và đặt nhiều hy vọng sẽ sớm xác định được hài cốt của liệt sĩ Đỗ Công Nguyên, đưa anh về với quê hương sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi.

Tại buổi lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ ở xã Vạn Thắng, ngoài ông Đỗ Văn Khánh còn có 417 người khác cùng chung một niềm hy vọng lặng lẽ mà bền bỉ. Trong số đó, có những mái đầu đã bạc trắng, đôi chân không còn vững phải nhờ sự dìu đỡ của các đoàn viên, thanh niên mới có thể di chuyển. Thời gian của họ không còn nhiều, sức khỏe cũng đã dần cạn nhưng niềm hy vọng tìm lại người thân vẫn bền bỉ và mãnh liệt.

Ông Phạm Văn My, thôn Nam Thắng chia sẻ gia đình ông hiện vẫn còn 2 liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ. Dù đã nhiều năm lặn lội tìm kiếm thông tin về các liệt sĩ, gia đình ông vẫn chưa có được kết quả như mong đợi. Những chuyến đi trong hy vọng rồi lại trở về trong lặng lẽ khiến nỗi mong mỏi ngày càng thêm day dứt. Vì vậy, chủ trương thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ được thực hiện đã cho gia đình ông niềm hy vọng mới. Ông mong mỏi với sự hỗ trợ của khoa học sẽ giúp gia đình ông tìm được thông tin phần mộ của người thân, đưa các anh trở về với quê hương, đất mẹ.

Đáp ứng mong mỏi của các gia đình

Tiếp nối hành trình tìm lại tên cho những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, Công an tỉnh Ninh Bình đã phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và địa phương trong tỉnh triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính trên địa bàn từ ngày 25/6 - 2/7.

Để bảo đảm việc thu nhận mẫu ADN được thực hiện thuận lợi, chính xác và đúng quy định, Công an tỉnh Ninh Bình đã chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ, Công an cấp xã phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát, cập nhật thông tin thân nhân liệt sĩ, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết phục vụ công tác thu nhận mẫu.

Ông Trần Trung Hiếu, Chủ tịch UBND xã Vạn Thắng cho biết, ngay sau khi có kế hoạch của cấp trên, địa phương đã khẩn trương phối hợp với lực lượng Công an và các tổ chức đoàn thể tiến hành rà soát, cập nhật danh sách thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính; đồng thời thông báo, tuyên truyền để các gia đình nắm được ý nghĩa của việc thu nhận mẫu ADN và tích cực tham gia. Đối với những trường hợp tuổi cao, sức khỏe yếu hoặc đi lại khó khăn, địa phương bố trí lực lượng hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để người dân có thể thực hiện việc lấy mẫu.

Theo ông, việc thu nhận mẫu ADN không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần thực hiện trách nhiệm của các cấp, ngành trong hành trình tìm lại danh tính các anh hùng liệt sĩ, đáp ứng mong mỏi của nhiều gia đình thân nhân.

Trước đó, trong giai đoạn 2024 - 2025, Công an tỉnh Ninh Bình đã phối hợp tổ chức thu nhận hơn 9.400 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ. Đợt cao điểm lần này, đơn vị thu nhận mẫu ADN đối với 20.139 thân nhân liệt sĩ trên địa bàn tỉnh nhằm bổ sung, hoàn thiện dữ liệu phục vụ công tác xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ chưa xác định thông tin.

Đại tá Trịnh Minh Hoàng, Trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Ninh Bình khẳng định, việc thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc, góp phần đẩy nhanh tiến độ xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ. Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng gặp không ít khó khăn do thời gian đã lùi xa, nhiều thân nhân tuổi đã cao, sức khỏe yếu, thông tin về thân nhân, liệt sĩ còn thiếu, chưa thống nhất.

Để bảo đảm tiến độ và chất lượng, Công an tỉnh đã chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương rà soát kỹ từng trường hợp, xây dựng kế hoạch thu nhận mẫu theo từng địa bàn; đồng thời bố trí lực lượng, trang thiết bị và các tổ công tác thực hiện thu nhận mẫu theo đúng quy trình chuyên môn.

Đối với những trường hợp sức khỏe yếu, đi lại khó khăn, lực lượng Công an phối hợp với chính quyền cơ sở tổ chức thu nhận mẫu tại nơi cư trú, bảo đảm không để sót đối tượng thuộc diện thu nhận.

Đại tá Trịnh Minh Hoàng nhấn mạnh, mỗi mẫu ADN được thu nhận hôm nay không chỉ là dữ liệu phục vụ công tác chuyên môn mà còn là sự gửi gắm niềm tin của thân nhân các gia đình liệt sĩ. Vì vậy, Công an tỉnh sẽ tiếp tục huy động tối đa lực lượng, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan hoàn thành đợt cao điểm, góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu ADN quốc gia và phục vụ hiệu quả công tác xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ.