“Trong 3 ngày, chúng tôi đã tiếp nhận 2 trường hợp chết não hiến tạng và cùng các đơn vị bạn kịp thời ghép tạng cho 12 người. Đây không chỉ là quá trình tiếp nhận và điều phối mô - tạng hiến theo quy trình thông thường mà còn là cuộc “chạy đua” khẩn cấp để giành sự sống cho nhiều bệnh nhân đang ở ranh giới sinh tử. Đặc biệt, có những ca ghép mang tính chất “cấp cứu tối khẩn” - chỉ cần chậm trễ thêm vài ngày, người bệnh có thể không còn cơ hội sống”, Bác sĩ Phạm Thanh Việt, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy chia sẻ với phóng viên TTXVN ngày 19/5.

"Chạy đua" ghép tạng

Theo bác sĩ Phạm Thanh Việt, ngày 19/4, Đơn vị Điều phối ghép các bộ phận cơ thể người của Bệnh viện Chợ Rẫy nhận được thông tin có nguyện vọng hiến tạng người thân của gia đình chị N.T.N.D. (sinh năm 1971, ngụ tỉnh Đồng Tháp) bị chấn thương sọ não do tai nạn giao thông đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang. Ngay khi tiếp nhận thông tin, một ê-kíp chuyên môn đã được cử đến Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang để trực tiếp đánh giá, gặp gỡ gia đình, giải thích tình trạng bệnh và thảo luận về việc hiến tạng. Do điều kiện thực tế tại chỗ chưa đáp ứng được các yêu cầu chuyên sâu của hiến mô - tạng, nhận được sự đồng thuận từ gia đình, người hiến được chuyển về Bệnh viện Chợ Rẫy để tiếp tục thực hiện quy trình này. Và từ nghĩa cử cao đẹp ấy, Bệnh viện đã tiếp nhận được 1 tim, 1 gan, 2 thận và 1 giác mạc. Trong vòng 24 giờ, 6 bộ phận tạng đã được thực hiện ghép cho 6 người bệnh; trong đó, lá gan hiến được chia đôi để đồng thời ghép cho 1 bệnh nhân tại Bệnh viện Chợ Rẫy và 1 bệnh nhi có chỉ định ghép gan khẩn cấp tại Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh.

Chỉ 3 ngày sau, đêm 22/4, Đơn vị Điều phối ghép các bộ phận cơ thể người của Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp tục tiếp nhận thêm 1 trường hợp hiến tạng khác. Đó là nam bệnh nhân B.M.T. (sinh năm 1985, ngụ tỉnh Thanh Hóa) đang điều trị tại khoa Hồi sức Ngoại thần kinh do chấn thương sọ não nặng sau tai nạn giao thông. Theo chia sẻ từ gia đình, người bệnh và vợ từng có mong muốn hiến mô – tạng sau khi qua đời để cứu người. Vì vậy, khi tình trạng chết não được xác định, gia đình đã đồng thuận thực hiện tâm nguyện ấy. Từ trường hợp hiến tạng này, các bác sĩ đã tiếp nhận 1 tim, 1 gan, 2 thận, 2 giác mạc và ghép thành công cho 6 người bệnh.

Tính đến ngày 19/5, đã có 11/12 bệnh nhân nhận các mô - tạng có tình trạng sức khỏe ổn định và đã xuất viện, riêng ca ghép gan khẩn cấp cũng có diễn biến tích cực và dự kiến sớm xuất viện trong thời gian tới.

Tăng năng lực phối hợp khẩn cấp

Đáng chú ý, trong số các ca ghép tạng được thực hiện vào 2 ngày 19/4 và 22/4, có đến 3 trường hợp cần được ghép khẩn cấp. Theo Tiến sĩ, bác sĩ Dư Thị Ngọc Thu, Đơn vị điều phối ghép các bộ phận cơ thể người - Bệnh viện Chợ Rẫy, đó là những tình huống mà nếu không có nguồn tạng hiến xuất hiện kịp thời, người bệnh gần như không còn cơ hội sống.

Điển hình như ca ghép gan ngày 19/4, lá gan hiến được chia đôi: phần gan phải ghép cho nam bệnh nhân K.C.T. (sinh năm 1987, ngụ Cần Thơ) tại Bệnh viện Chợ Rẫy, trong khi phần gan trái được chuyển ghép cho 1 bệnh nhi tại Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh đang trong tình trạng cần ghép khẩn cấp. Do bệnh nhi đang ở trong tình trạng nguy kịch khiến áp lực về “thời gian vàng” càng trở nên khắt khe hơn, đòi hỏi sự phối hợp cực kỳ chặt chẽ và nhuần nhuyễn giữa các khoa/phòng/đơn vị cũng như cả 2 bệnh viện.

Nếu ca ghép gan ngày 19/4 là bài toán khó về chuyên môn và điều phối liên viện, thì 2 trường hợp ghép gan và ghép tim khẩn cấp vào ngày 22/4 tại Bệnh viện Chợ Rẫy lại là một cuộc chạy đua đúng nghĩa trước “lằn ranh sinh tử”.

Nam bệnh nhân tiếp nhận gan là N.T.M. (sinh năm 1974, ngụ Thành phố Hồ Chí Minh) suy gan cấp do viêm gan B bùng phát sau khi tự ý ngưng thuốc điều trị, có nguy cơ tử vong rất cao nếu không được ghép gan khẩn cấp. Trong khi đó, nam bệnh nhân được ghép tim là N.G.V. (18 tuổi, ngụ tỉnh Lâm Đồng), mắc bệnh suy tim cấp trên nền bệnh tim giãn nở và được đặt thiết bị ICD-DR (thiết bị cấy ghép dưới da ngực để theo dõi, điều trị các rối loạn nhịp tim nguy hiểm đe dọa tính mạng), có nguy cơ tử vong bất cứ lúc nào nếu không được ghép tim kịp thời. Đúng vào thời điểm nguy cấp ấy, nguồn mô - tạng hiến từ trường hợp chết não ngày 22/4 xuất hiện. “Em sẽ chăm sóc sức khỏe bản thân thật tốt để giữ gìn trái tim của người hiến tặng cho em. Em xin cúi đầu tri ân người hiến và gia đình người hiến đã đem đến cho em cơ hội được sống tiếp trong cuộc đời này”, bệnh nhân N.G.V chia sẻ trước khi xuất viện.

Bác sĩ Phạm Thanh Việt, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy đánh giá, điều đặc biệt trong chuỗi sự kiện hiến - ghép tạng liên tiếp này không chỉ nằm ở số lượng ca ghép được thực hiện thành công, mà còn ở yếu tố “đúng thời điểm”. Những ca ghép vừa qua cho thấy giá trị to lớn của nghĩa cử hiến tạng cũng như sự phối hợp khẩn cấp, chặt chẽ giữa Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, các bệnh viện và cộng đồng xã hội. Lãnh đạo bệnh viện Chợ Rẫy bày tỏ kỳ vọng có thể xây dựng mạng lưới kết nối, vận động hiến - ghép tạng tại khắp các bệnh viện ở tỉnh, thành khu vực phía Nam và Tây Nguyên nhằm gia tăng khả năng phát hiện những trường hợp có tiềm năng, phối hợp hỗ trợ trong chẩn đoán, điều trị, hồi sức bảo quản mô - tạng hiến để kịp ghép cho những bệnh nhân nguy kịch. Bệnh viện sẽ đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật ghép tạng cho các bệnh viện tuyến tỉnh, góp phần hạn chế nguy cơ lãng phí mô - tạng hiến do khoảng cách địa lý và thời gian vận chuyển kéo dài.