Suy giảm môi trường sống và nguồn thức ăn, xung đột giữa người và động vật hoang dã cùng hoạt động buôn bán trái phép đang tạo sức ép ngày càng lớn đối với quần thể sư tử trên lục địa này.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, năm 2023 châu Phi còn khoảng 23.000 con sư tử trưởng thành. Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) xếp loài này vào nhóm “Sắp nguy cấp” (Vulnerable). Phạm vi phân bố của sư tử tại châu Phi hiện chỉ còn khoảng 1,57 triệu km², tương đương 7,4% phạm vi sinh sống lịch sử và giảm khoảng 36% so với năm 2002.

Các nhà nghiên cứu cho rằng sự thu hẹp môi trường sống là một trong những dấu hiệu cho thấy quần thể sư tử suy giảm, dù việc đánh giá chính xác số lượng còn gặp khó khăn do phương pháp khảo sát khác nhau và một số khu vực thiếu dữ liệu cập nhật.

Quá trình mở rộng đất nông nghiệp, xây dựng đường sá và đô thị hóa đang chia cắt nhiều vùng sinh cảnh của sư tử. Khi nguồn con mồi hoang dã suy giảm, sư tử có xu hướng săn gia súc, làm gia tăng xung đột với người chăn nuôi. Đây là một trong những nguyên nhân khiến nhiều cộng đồng địa phương có thể coi việc bảo tồn động vật hoang dã là gánh nặng nếu không nhận được lợi ích kinh tế tương xứng.

Bên cạnh đó, hoạt động săn bắt và buôn bán trái phép các bộ phận của sư tử, trong đó có xương, móng vuốt, răng và da, được cho là ngày càng có tổ chức và liên quan đến các mạng lưới xuyên biên giới, với thị trường tiêu thụ tại châu Á.

Việc bảo vệ sư tử không chỉ nhằm duy trì một biểu tượng của thiên nhiên châu Phi. Là loài săn mồi đầu bảng tại nhiều hệ sinh thái thảo nguyên, sư tử góp phần duy trì cân bằng quần thể con mồi. Trong khi đó, du lịch động vật hoang dã tạo việc làm, nguồn thu ngoại tệ và sinh kế cho nhiều cộng đồng.

Trong bối cảnh đó, các nước châu Phi đang đứng trước yêu cầu tăng cường bảo vệ các khu bảo tồn, phối hợp chống buôn bán động vật hoang dã và thúc đẩy các mô hình bảo tồn dựa vào cộng đồng. Gắn lợi ích kinh tế của người dân với bảo vệ thiên nhiên được xem là yếu tố quan trọng để duy trì lâu dài quần thể sư tử và các hệ sinh thái của châu Phi.