Châu Âu đã trải qua các hiện tượng khí hậu cực đoan ở mức kỷ lục hoặc gần kỷ lục trong năm 2025, với nắng nóng, cháy rừng, sóng nhiệt đại dương và suy giảm băng tuyết gia tăng trên toàn khu vực.
Đây là kết luận được đưa ra trong báo cáo công bố ngày 29/4 của Cơ quan Giám sát khí hậu Copernicus (C3S) do Liên minh châu Âu (EU) tài trợ và Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO).
Theo cơ quan khí tượng Meteo France, nhiệt độ tại Pháp đạt đỉnh trong ngày 1/7/2025, với một số khu vực có thể vượt quá 40 độ C. Đây là lần đầu tiên Paris phát báo động đỏ về nắng nóng trong vòng 5 năm qua. Ảnh: AA/TTXVN
Báo cáo “Tình trạng Khí hậu châu Âu 2025” cho biết ít nhất 95% khu vực châu Âu ghi nhận nhiệt độ trung bình năm cao hơn mức thông thường, khi các đợt nắng nóng kéo dài lan rộng từ Địa Trung Hải tới Vòng Bắc Cực. Tại buổi họp báo, Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo cho biết: “Tính từ năm 1980, châu Âu ấm lên nhanh gấp 2 lần mức trung bình toàn cầu, trở thành lục địa ấm lên nhanh nhất Trái Đất”.
Châu Âu cũng trải qua đợt nắng nóng nghiêm trọng thứ 2 trong lịch sử, trong khi khu vực cận Bắc Cực gồm Phần Lan, Na Uy và Thụy Điển - còn gọi là Fennoscandia - ghi nhận đợt nắng nóng kéo dài 3 tuần trong tháng 7, lên tới 30 độ C ngay trong Vòng Bắc Cực. Nhiệt độ mùa Hè phổ biến ở khu vực này là 10 - 15 độ C.
Các kết quả này khớp với dữ liệu rộng hơn của C3S cho thấy năm 2025 là năm nóng thứ 3 từng được ghi nhận trên toàn cầu. Riêng tại châu Âu, thứ hạng có sự khác biệt tùy theo bộ dữ liệu và phạm vi địa lý: năm 2025 được đánh giá là năm nóng nhất của khu vực châu Âu theo phân vùng của WMO (Phân khu VI) và là năm nóng thứ 2 hoặc thứ 3 trong phạm vi châu Âu theo C3S.
Điều kiện thời tiết nóng và khô cũng khiến châu Âu trải qua năm cháy rừng nghiêm trọng nhất từ trước đến nay. Dữ liệu trong báo cáo cho thấy khoảng 1,034 triệu ha đất (tương đương 10.346 km2) đã bị thiêu rụi trong năm 2025 - diện tích lớn hơn Cyprus. Lượng phát thải từ cháy rừng tại châu Âu cũng đạt mức cao kỷ lục, trong đó Tây Ban Nha chiếm khoảng 1/2 tổng lượng phát thải do cháy rừng của toàn khu vực.
Nhiệt kế điện tử hiển thị 41 độ C tại Bucharest, Romania ngày 8/7/2025. Ảnh: THX/TTXVN
Nhiệt độ biển tại châu Âu cũng tiếp tục tăng. Báo cáo cho biết nhiệt độ bề mặt biển trung bình năm tại các vùng biển châu Âu đạt mức cao nhất trong 4 năm liên tiếp.
Khoảng 86% diện tích biển châu Âu (không bao gồm các khu vực có băng phủ) ghi nhận điều kiện sóng nhiệt đại dương ở mức “mạnh”, trong khi 36% diện tích biển ghi nhận mức “nghiêm trọng” hoặc “cực đoan”. Nhiệt độ bề mặt biển trung bình năm tại Địa Trung Hải đứng ở mức cao thứ 2 từng ghi nhận, chỉ sau năm 2024.
Diện tích tuyết và băng cũng suy giảm mạnh do nhiệt độ cao và lượng mưa thấp ảnh hưởng tới phần lớn khu vực. Trong tháng 3, diện tích tuyết bao phủ tại châu Âu thấp hơn trung bình khoảng 1,32 triệu km2, giảm 31% và là mức thấp thứ 3 kể từ khi bắt đầu ghi nhận năm 1983. Diện tích tuyết bị mất tương đương tổng diện tích của Pháp, Italy, Đức, Thụy Sĩ và Áo cộng lại.
Các khu vực sông băng tại châu Âu nhìn chung ghi nhận suy giảm khối lượng ròng, ngoại trừ một số khu vực Bắc của Bắc Âu (Scandinavia). Iceland ghi nhận mức suy giảm khối lượng sông băng lớn thứ 2 kể từ năm 1976, trong khi tảng băng Greenland - khối băng lớn thứ hai trên Trái đất sau Nam Cực, mất 139 tỷ tấn. Bà Samantha Burgess, phụ trách chiến lược khí hậu tại Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu (ECMWF) - đơn vị vận hành C3S - cho biết con số này "tương đương 100 bể bơi chuẩn Olympic bị mất đi mỗi giờ".
Báo cáo nêu rõ: “Các sông băng tại châu Âu và toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục suy giảm khối lượng trong suốt thế kỷ XXI, bất kể kịch bản phát thải nào”.
Báo cáo cho biết tình trạng hạn hán, cháy rừng và nắng nóng trên cả đất liền và biển đang gây áp lực ngày càng lớn đối với các hệ sinh thái trên cạn và dưới biển của châu Âu, khiến đa dạng sinh học ngày càng dễ bị tổn thương trước các điều kiện khí hậu cực đoan.