Bên cạnh những kết quả tích cực về sản xuất, ngành chăn nuôi vẫn đối mặt với nhiều thách thức khi dịch bệnh trên vật nuôi còn diễn biến phức tạp. Trong 6 tháng đầu năm, cả nước ghi nhận 697 ổ bệnh dịch tả lợn châu Phi tại 28 tỉnh, thành phố, tăng gần 60% so với cùng kỳ năm trước. Dịch cúm gia cầm cũng diễn biến đáng lo ngại khi xảy ra tại 15 tỉnh, thành phố với số ổ dịch tăng gấp 3,8 lần.

Trong khi đó, bệnh lở mồm long móng giảm cả về số ổ dịch và số gia súc mắc bệnh. Tuy nhiên, bệnh viêm da nổi cục và bệnh dại vẫn xuất hiện tại nhiều địa phương, đòi hỏi công tác giám sát và phòng chống dịch phải được thực hiện thường xuyên, liên tục.

Trong bức tranh chung, chăn nuôi lợn và gia cầm tiếp tục giữ vai trò là động lực chính. Mặc dù chi phí thức ăn, con giống và thuốc thú y vẫn ở mức cao khiến nhiều hộ chăn nuôi nhỏ lẻ còn thận trọng trong tái đàn, tổng đàn lợn cả nước cuối tháng 6 vẫn tăng khoảng 2,2% so với cùng kỳ năm trước. Một số địa phương ghi nhận mức tăng khá như: Lâm Đồng tăng 5,5%, Thành phố Hồ Chí Minh tăng 4,5%, Đồng Nai tăng 4,2%, Phú Thọ tăng 3,8% và Bắc Ninh tăng 3,1%. Nhờ quy mô đàn được duy trì cùng việc áp dụng quy trình chăn nuôi hiện đại, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng trong 6 tháng đầu năm ước đạt khoảng 2,86 triệu tấn, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm trước.

Để bảo đảm nguồn cung thực phẩm từ nay đến cuối năm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương theo dõi sát diễn biến đàn vật nuôi, hướng dẫn người dân tăng đàn, tái đàn an toàn tại những vùng đủ điều kiện kiểm soát dịch bệnh. Cùng với đó là tăng cường giám sát vận chuyển, giết mổ, kinh doanh động vật và sản phẩm động vật; tổ chức tiêm phòng; dự trữ đủ vắc xin; thực hiện tiêu độc, khử trùng định kỳ và xử lý nghiêm việc sử dụng chất cấm, kháng sinh trong chăn nuôi nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm.

Chăn nuôi gia cầm tiếp tục phát triển thuận lợi nhờ chu kỳ sản xuất ngắn, khả năng quay vòng vốn nhanh và việc mở rộng các trang trại áp dụng quy trình an toàn sinh học. Đến cuối tháng 6, tổng đàn gia cầm cả nước tăng khoảng 3,1%. Sản lượng thịt gia cầm hơi xuất chuồng đạt khoảng 1,3 triệu tấn, tăng 5,6%, trong khi sản lượng trứng đạt khoảng 10,8 tỷ quả, tăng 2,6% so với cùng kỳ năm trước. Một số địa phương có mức tăng trưởng nổi bật gồm Cần Thơ, Lâm Đồng, Nghệ An, Đắk Lắk và Quảng Trị.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Hội Chăn nuôi Việt Nam Nguyễn Ngọc Sơn, trong bối cảnh quỹ đất ngày càng thu hẹp và yêu cầu về an toàn thực phẩm ngày càng cao, ngành chăn nuôi cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số để nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh. Các địa phương cần khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã và trang trại xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, áp dụng công nghệ quản lý thông minh trong toàn bộ chuỗi sản xuất.

Đặc biệt, mô hình chăn nuôi lợn nhà cao tầng cần được nghiên cứu, nhân rộng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, kiểm soát môi trường, hạn chế dịch bệnh và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn sinh học. Đồng thời, cần khuyến khích doanh nghiệp đầu tư chuỗi khép kín từ con giống, thức ăn, thú y, giết mổ, chế biến đến tiêu thụ, liên kết chặt chẽ với các hộ chăn nuôi vệ tinh. Bên cạnh đó, việc tăng cường liên kết giữa các thành viên trong chuỗi giá trị, minh bạch thông tin thị trường, chia sẻ dữ liệu về giá cả và nhu cầu tiêu thụ sẽ góp phần bảo đảm lợi ích hài hòa giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người chăn nuôi.

Ở chiều ngược lại, chăn nuôi trâu, bò tiếp tục xu hướng giảm do hiệu quả kinh tế thấp, diện tích chăn thả tự nhiên thu hẹp và chi phí thức ăn còn cao. Tổng đàn trâu giảm 6,6%, đàn bò giảm 2,8%. Tuy nhiên, nhờ cải thiện chất lượng giống và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, sản lượng vẫn duy trì tăng trưởng nhẹ. Trong đó, sản lượng thịt trâu tăng 1,6%, thịt bò tăng 1,3% và sữa bò tươi tăng 5,2%.

Tại Hà Nội, theo Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội Tạ Văn Sơn, chăn nuôi trên địa bàn thành phố tiếp tục ổn định. Tổng đàn gia cầm đạt khoảng 38 triệu con, tăng 2%; sản lượng thịt lợn hơi đạt khoảng 137.100 tấn, tăng 3,2%; thịt gia cầm đạt hơn 89.300 tấn, tăng 4%; sản lượng trứng đạt khoảng 1,313 tỷ quả, tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước.

Theo các chuyên gia, dù vẫn phải đối mặt với áp lực chi phí sản xuất và nguy cơ dịch bệnh, việc mở rộng các mô hình chăn nuôi an toàn sinh học, phát triển chuỗi liên kết, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số sẽ là động lực quan trọng để ngành tiếp tục duy trì tăng trưởng, bảo đảm nguồn cung thực phẩm và nâng cao giá trị sản phẩm chăn nuôi trong những tháng cuối năm 2026.