Ngày 11/8, Ủy ban châu Âu (EC) thông báo giải ngân 897 triệu euro (21,8 tỷ koruna) cho Cộng hòa (CH) Séc trong khuôn khổ khoản thanh toán lần thứ sáu từ Cơ chế Phục hồi và Khả năng chống chịu (RRF) của Liên minh châu Âu (EU).
Cờ Liên minh châu Âu tại Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN phát
Theo phóng viên TTXVN tại Praha, với khoản giải ngân mới nhất, CH Séc đã nhận khoảng 88% trong tổng số 8,67 tỷ euro được phân bổ cho nước này từ RRF. Việc giải ngân nguồn vốn này gắn với việc CH Séc hoàn thành các mục tiêu và cam kết đề ra trong Kế hoạch Phục hồi quốc gia, trong đó có các chương trình cải cách và đầu tư.
RRF được EU thành lập nhằm hỗ trợ các nền kinh tế thành viên phục hồi sau đại dịch COVID-19, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Để nhận đầy đủ phần vốn được phân bổ, CH Séc phải hoàn thành các mục tiêu và cam kết còn lại trước cuối tháng 8/2026, đồng thời gửi đề nghị thanh toán cuối cùng trước cuối tháng 9/2026. Ủy ban châu Âu dự kiến hoàn tất việc giải ngân cho các nước thành viên chậm nhất vào cuối năm nay.
CH Séc đã nộp đề nghị thanh toán lần thứ sáu vào tháng 4/2026. Khoản giải ngân này gắn với việc thực hiện một số biện pháp và dự án đầu tư, chủ yếu trong lĩnh vực y tế và năng lượng. Ủy ban châu Âu phê duyệt khoản thanh toán vào tháng 7/2026, sau đó được đại diện các nước thành viên thông qua. Trong đợt giải ngân lần này, Ủy ban châu Âu đã khấu trừ một phần các khoản đã được thanh toán trước đó vào năm 2021 và 2023.
Theo phân bổ của RRF, CH Séc có thể nhận tổng cộng tối đa 8,67 tỷ euro, trong đó khoảng 8,4 tỷ euro là các khoản viện trợ không hoàn lại và phần còn lại là các khoản vay ưu đãi.
Nguồn vốn RRF được CH Séc sử dụng cho nhiều lĩnh vực, trong đó có chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, tăng cường hệ thống chăm sóc sức khỏe và cải thiện chất lượng giáo dục.
Trong một diễn biến liên quan, Cục Thống kê CH Séc (CZSO) ngày 11/8 xác nhận số liệu sơ bộ đã công bố, theo đó lạm phát tại CH Séc tăng lên 1,7% trong tháng 7, so với mức 1,5% trong tháng 6, chủ yếu do giá nhiên liệu tăng trở lại, trong khi giá thực phẩm tiếp tục giảm mạnh.
So với tháng 6, giá tiêu dùng tại nước này đã tăng 0,6%. Theo CZSO, giá nhiên liệu là một trong những yếu tố chính đẩy lạm phát tăng trong tháng 7 vừa qua, với mức tăng 3,5% so với tháng trước và gần 17% so với cùng kỳ năm 2025.
Ông Vladimír Cába thuộc bộ phận thống kê giá của CZSO cho biết diễn biến giá nhiên liệu và thực phẩm tiếp tục tác động đáng kể đến lạm phát. Sau 2 tháng giảm, giá nhiên liệu đã tăng trở lại, trong đó tác động của việc thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dầu diesel được điều chỉnh trở lại bắt đầu được phản ánh trong giá bán lẻ.
Trong khi đó, giá thực phẩm và đồ uống không cồn giảm 3,1% so với cùng kỳ năm trước và giảm 0,4% so với tháng 6. Giá thịt lợn giảm gần 17%, trứng giảm 14%, trong khi giá sữa và bơ giảm hơn 40%. Đáng chú ý, giá bơ trung bình trong tháng 7/2026 ở mức 117,54 koruna/kg, thấp nhất kể từ tháng 6/2010. Giá sữa tươi tiệt trùng trung bình ở mức 10,39 koruna/lít, thấp nhất kể từ khi CZSO bắt đầu theo dõi mặt hàng này.
Một số nhóm hàng hóa khác cũng giảm giá so với cùng kỳ năm trước. Giá điện giảm 11,4%, khí đốt tự nhiên giảm 5%, quần áo giảm 2,6% và giày dép giảm 4,7%. Ngược lại, giá dịch vụ tiếp tục tăng.
Trong tháng 7/2026, giá dịch vụ cao hơn 4,7% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá hàng hóa giảm 0,2%. Giá thuê nhà tăng 6,1%, nước và dịch vụ xử lý nước thải tăng gần 4%, dịch vụ ăn uống tăng 4% và dịch vụ lưu trú tăng 6,4%. So với tháng 6, giá dịch vụ tăng 1,6%, trong khi giá hàng hóa giảm 0,1%. Giá các tour du lịch tăng khoảng 23% do yếu tố mùa vụ, trong khi giá thuê nhà tăng gần 1%. Giá khoai tây, trứng, sữa và bơ đều giảm khoảng 10%.
Các chuyên gia kinh tế nhận định áp lực lạm phát tại CH Séc có thể gia tăng trong những tháng tới. Ông Martin Gürtler, chuyên gia của ngân hàng Komerční banka, dự báo lạm phát có thể tiến gần mức 3% vào cuối năm nay, chủ yếu do giá nhiên liệu tăng và những tác động gián tiếp từ xung đột tại Trung Đông. Tuy nhiên, ông dự báo lạm phát bình quân năm 2026 ở mức khoảng 2,1%.
Theo chuyên gia tiền tệ Petr Sklenář, giá nhiên liệu và chi phí nhà ở tiếp tục là những yếu tố quan trọng gây sức ép lên lạm phát, trong khi giá thực phẩm giảm đang góp phần kiềm chế đà tăng của chỉ số giá tiêu dùng.
Ông Gürtler cũng dự báo lạm phát có thể vượt ngưỡng 3% trong những tháng đầu năm 2027, nhưng chủ yếu do hiệu ứng nền so sánh thấp và sau đó có thể giảm trở lại dưới mức này.
Theo phân tích của công ty đầu tư Portu, với mức lạm phát 1,7% trong tháng 7, CH Séc đứng thứ năm trong số 42 quốc gia châu Âu được theo dõi, giảm 1 bậc so với tháng trước. Các nước láng giềng đều ghi nhận mức lạm phát cao hơn, gồm Slovakia 3,5%, Ba Lan 3,0%, Đức 2,8% và Áo 2,7%. Romania có mức lạm phát cao nhất trong danh sách với 10,4%, tiếp theo là Ukraine 7,7% và Moldova 6,3%. Thụy Điển ghi nhận mức thấp nhất 0,2%, trong khi Thụy Sĩ và Liechtenstein cùng ở mức 0,4%.