Chính quyền Ceuta cảnh báo thành phố đang rơi vào tình trạng “bên bờ sụp đổ” sau làn sóng người di cư từ Maroc tràn vào, trong khi Tây Ban Nha đề nghị Liên minh châu Âu (EU) hỗ trợ kiểm tra, phân loại và xử lý hồ sơ.
Ceuta cảnh báo nguy cơ “sụp đổ”
Người di cư tìm cách vào Ceuta bằng cách bơi qua biển hoặc trèo qua tuyến đê chắn sóng dọc bờ biển Fnideq, thị trấn phía Bắc Maroc. Ảnh: AA/TTXVN
Theo truyền thông Tây Ban Nha, Bộ trưởng Nội vụ Fernando Grande-Marlaska đã đề nghị Ủy ban châu Âu (EC) huy động Cơ quan Biên phòng và Bờ biển châu Âu (Frontex), Cơ quan Cảnh sát châu Âu (Europol) và Cơ quan Liên minh châu Âu về Tị nạn (EUAA) tăng cường hỗ trợ Ceuta.
Mục tiêu là củng cố lực lượng đang được triển khai để kiểm tra, phân loại và hoàn tất hồ sơ cá nhân của những người di cư vẫn ở lại Ceuta không theo quy định.
Tây Ban Nha cũng đề nghị kéo dài Chiến dịch Minerva, chiến dịch phối hợp giữa cảnh sát Tây Ban Nha và Frontex, đến ngày 2/9, cho đến khi tình hình tại thành phố tự trị này được giải quyết.
Do Ceuta thiếu không gian để xử lý trực tiếp số lượng lớn người di cư, quá trình kiểm tra dự kiến được thực hiện bằng phương thức điện tử. Tây Ban Nha đồng thời đề nghị EUAA hỗ trợ tiến hành phỏng vấn và cung cấp phiên dịch nhằm xác định hoàn cảnh, tình trạng pháp lý của từng người.
Chính quyền trung ương Tây Ban Nha ngày 29/8 cũng công bố loạt biện pháp đặc biệt nhằm tăng cường kiểm soát biên giới Ceuta. Các biện pháp bao gồm kéo dài đê chắn sóng Tarajal và Benzu, thiết lập hệ thống phao ngăn chặn trên biển hoạt động thường trực, tăng cường giám sát bằng thiết bị bay không người lái, triển khai tàu can thiệp hạng nhẹ và thiết bị điều khiển từ xa dưới nước.
Động thái được đưa ra trong bối cảnh Hội đồng Ceuta nhất trí kêu gọi chính phủ trung ương hành động “ngay lập tức và không trì hoãn”, cho rằng thành phố đang trong tình trạng đặc biệt nghiêm trọng và “bên bờ sụp đổ”.
Một tuyên bố chung được thông qua ngày 29/8, khoảng một tháng sau khi ít nhất 72.000 người từ Maroc tràn vào Ceuta trong vài ngày, kêu gọi Tây Ban Nha triển khai các biện pháp khẩn cấp để giải quyết cuộc khủng hoảng.
“Ceuta đã mất đi lối sống và sự bình yên vốn có. Chúng ta không còn nhiều thời gian để ngăn thảm họa xảy ra”, Chủ tịch Ceuta Juan Vivas cảnh báo.
Tuyên bố cũng kêu gọi đưa những người tham gia làn sóng vượt biên và vẫn còn ở Ceuta trở về nước theo đúng quy định pháp luật. Chính quyền địa phương đồng thời khẳng định người dân có quyền biểu tình, nhưng các cuộc biểu tình phải diễn ra hòa bình và có trật tự, đồng thời lên án những vụ bạo lực xảy ra trong những ngày gần đây.
“Không ai có thể hoặc nên tự mình thực thi pháp luật. Việc bảo vệ Ceuta và lợi ích của người dân nơi đây chỉ có thể được thực hiện thông qua pháp luật”, ông Vivas nói.
Căng thẳng gia tăng vì người di cư
Người di cư bất hợp pháp tập trung tại Ceuta, Tây Ban Nha. Ảnh: THX/TTXVN
Tình hình tại Ceuta ngày càng căng thẳng sau khi người dân địa phương đụng độ với cảnh sát trong các cuộc biểu tình phản đối những người di cư vẫn ở lại thành phố.
Theo Euronews, chính phủ Tây Ban Nha cho biết phần lớn những người di cư tràn vào tháng trước sau đó đã rời khỏi Ceuta, song hàng nghìn người vẫn lang thang trên đường phố hoặc ngủ trên các bãi biển.
Ceuta chỉ có diện tích khoảng 18,5 km2 với dân số khoảng 80.000 người, khiến làn sóng người di cư đột ngột tạo sức ép lớn lên cơ sở hạ tầng và hệ thống tiếp nhận của thành phố.
Các cuộc biểu tình phản đối người di cư đã gia tăng trong những ngày gần đây. Hôm 28/8, một số người biểu tình xảy ra xô xát với cảnh sát tại một bãi biển, nơi người di cư đang ngủ. Một số đồ đạc của họ bị đốt.
Cùng ngày, một binh sĩ bị thương trong một vụ việc riêng khi người di cư ném đá vào lực lượng quân đội. 12 người Maroc đã bị bắt giữ, trong khi hai người khác tiếp tục bị bắt sau khi tấn công một cảnh sát.
Trước Quốc hội ngày 29/8, Bộ trưởng Nội vụ Grande-Marlaska kêu gọi các bên kiềm chế. “Bạo lực không phải là câu trả lời”, ông nói, đồng thời kêu gọi chấm dứt mọi hình thức bạo lực vì đây không phải cách giải quyết một vấn đề phức tạp như cuộc khủng hoảng mà Ceuta đang đối mặt.
Chính phủ Tây Ban Nha nhấn mạnh mỗi người di cư phải được xác minh danh tính và đánh giá riêng để xác định họ có đủ điều kiện xin tị nạn hay thuộc diện bị trục xuất. Những trẻ em di cư không có người đi cùng sẽ được áp dụng cơ chế bảo vệ đặc biệt.
Ceuta và Melilla, hai vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha nằm ở Bắc Phi, là nơi duy nhất EU có đường biên giới trên bộ trực tiếp với châu Phi. Vị trí đặc biệt này khiến hai thành phố thường xuyên trở thành điểm nóng trong các cuộc khủng hoảng di cư giữa châu Âu và Maroc.