Cây cầu đường bộ đầu tiên nối Triều Tiên và Nga qua sông Tumen dường như sắp hoàn thành, theo các hình ảnh vệ tinh được trang Defense News phân tích. Tuy nhiên, tiến độ xây dựng phía Nga đang chậm hơn so với phần công trình đã hoàn thiện ở phía Triều Tiên.

Defense News cho rằng cây cầu là dấu hiệu rõ ràng cho thấy quan hệ giữa hai nước ngày càng khăng khít, trong bối cảnh Bình Nhưỡng hỗ trợ quân sự cho Moskva trong chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Hình ảnh vệ tinh Planet với độ phân giải 0,5 m được chụp trong những tuần gần đây cho thấy phần đường dẫn phía Triều Tiên đã hoàn tất, bao gồm một công trình hải quan và điểm kiểm soát nằm cách bờ sông vài trăm mét. Trong khi đó, phía Nga vẫn đang thi công các cơ sở biên giới và cả tuyến đường dẫn vào cầu. Nền móng cho một công trình hải quan lớn đã được xây dựng, trong khi phần nền đá dăm cho tuyến đường tương lai cũng đã được trải. Tuy nhiên, phía Nga hiện vẫn còn cách khá xa thời điểm cửa khẩu có thể mở cho hoạt động thương mại.

Cửa khẩu nằm tại Tumangang, một đầu mối đường sắt lâu đời ở biên giới Triều Tiên - Nga, từng đóng vai trò vận chuyển hàng rời giữa hai nước trong thời kỳ Liên Xô nhưng gần như rơi vào trạng thái đình trệ sau năm 1991. Hoạt động tại khu vực này tăng mạnh kể từ năm 2022, trùng với thời điểm Bình Nhưỡng bắt đầu cung cấp đạn pháo và binh sĩ cho Moskva trong cuộc xung đột ở Ukraine.

Biên giới giữa Triều Tiên và Nga chỉ dài khoảng 17 km, nhưng ngày càng có ý nghĩa địa chính trị.

“Rõ ràng nhà lãnh đạo Kim Jong Un đã quyết định rằng hướng đi của Triều Tiên là cùng với Nga, và đây là bằng chứng mới cho điều đó”, John Ford, chuyên gia nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại (FPRI), người nhiều năm theo dõi cơ sở hạ tầng và hoạt động sản xuất vũ khí của Triều Tiên, nhận định.

Theo ông Ford, Bình Nhưỡng đã tìm cách xây dựng một cây cầu đường bộ mang tính biểu tượng tại khu vực biên giới này trong nhiều thập niên, nhưng Moskva từng từ chối. Quan hệ giữa hai nước đã thay đổi đáng kể sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Ukraine.

Bên cạnh ý nghĩa biểu tượng, cây cầu có thể giúp giải quyết một điểm nghẽn kéo dài tại tuyến đường sắt hiện có ở Tumangang. Triều Tiên không có hệ thống container vận tải đạt chuẩn ISO, khiến hàng hóa phải được chuyển thủ công giữa các toa tàu, vốn là một quy trình chậm chạp. Điều này khiến phần lớn hoạt động vận chuyển đạn dược chuyển sang cảng Rason, sau đó được đưa bằng đường biển tới cảng Dunai của Nga.

Nếu tuyến đường bộ đi vào hoạt động, xe tải có thể đi vượt qua điểm nghẽn này. Tuy nhiên, ông Ford cho rằng chưa rõ cây cầu chủ yếu phục vụ việc đưa hàng hóa từ Nga vào Triều Tiên hay vận chuyển hàng hóa của Triều Tiên sang Nga.

Điều đáng chú ý là vị trí xây dựng khá xa các trung tâm đô thị lớn của vùng Viễn Đông Nga và nằm ở một khu vực hẻo lánh của Triều Tiên. Theo ông Ford, việc vận chuyển bằng đường biển từ cảng Rason gần đó dường như vẫn là lựa chọn thuận tiện hơn. Các tài xế xe tải Nga cũng khó có khả năng đi sâu vào Triều Tiên do môi trường giao thông và an ninh khó dự đoán. Vì vậy, ông cho rằng cây cầu có thể phù hợp hơn với hoạt động trung chuyển hàng hóa tại khu vực giáp sông thay vì trở thành một tuyến hậu cần xuyên biên giới quy mô lớn.

Điều chắc chắn là quan hệ Nga - Triều Tiên đã xích lại gần nhau đáng kể kể từ khi Tổng thống Vladimir Putin phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine năm 2022.

Năm 2024, hai nước ký Hiệp ước Đối tác chiến lược toàn diện, trong đó có điều khoản phòng thủ chung, cam kết hai bên hỗ trợ nhau trong trường hợp xảy ra chiến tranh, cùng nhiều nội dung hợp tác từ lĩnh vực hạt nhân đến không gian.

Chuyên gia Ford cũng chỉ ra những dấu hiệu mang tính biểu tượng cho mối quan hệ ngày càng sâu sắc. Trong đó có việc Triều Tiên khôi phục các bức chân dung Lenin và Carl Marx tại Học viện Chính trị Quân sự, cũng như chuyến thăm Vladivostok của Chủ tịch Kim Jong Un vào năm 2023. 

Tác động thực tế của cây cầu đối với năng lực vận chuyển xuyên biên giới sẽ chỉ có thể đánh giá rõ sau khi công trình hoàn tất và các nhà phân tích quan sát được lưu lượng xe tải thực tế qua cầu.