Sự phát triển vượt bậc của công nghệ đang khiến việc phân biệt giữa khuôn mặt người thật và hình ảnh do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra trở nên khó khăn hơn bao giờ hết, bất chấp việc đa số mọi người vẫn tự tin vào khả năng nhận diện của mình. Đây là kết luận của một nghiên cứu do Đại học New South Wales (UNSW Sydney) và Đại học Quốc gia Australia (ANU) phối hợp thực hiện mới đây.
Theo phóng viên TTXVN tại Australia, nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Tâm lý học Anh (British Journal of Psychology) cho thấy trước đây người dùng thường dựa vào các lỗi kỹ thuật hiển thị trên ảnh như răng bị biến dạng, gọng kính dính liền vào da hay nền ảnh nhòe vào tóc để nhận ra hình ảnh giả. Tuy nhiên, các hệ thống AI tiên tiến hiện nay đã loại bỏ gần như hoàn toàn các lỗi này, tạo ra những khuôn mặt hoàn hảo đến mức mắt thường khó phát hiện.
Nghiên cứu đã thực hiện thử nghiệm trên 125 tình nguyện viên, bao gồm cả những người có khả năng nhận diện khuôn mặt đặc biệt (super-recognisers). Theo kết quả nghiên cứu, hiệu năng phân biệt hình ảnh AI của người bình thường chỉ tiệm cận mức ngẫu nhiên, trái ngược hoàn toàn với sự tự tin vào khả năng phán đoán của chính họ. Nghiên cứu cũng ghi nhận một nghịch lý rằng nhóm người có năng khiếu bẩm sinh về nhận diện cũng không thể hiện được sự vượt trội rõ rệt. Độ chính xác của nhóm này đối với khuôn mặt nhân tạo thấp hơn đáng kể so với khi thực hiện các bài kiểm tra nhận diện thực thể người.
Theo Phó Giáo sư Amy Dawel thuộc ANU, các khuôn mặt do AI tạo ra hiện nay không còn xuất hiện những sai sót kỹ thuật về đồ họa, mà trái lại, thường có vẻ ngoài "hoàn hảo tới mức không thật”. Do vậy, những đặc điểm như tỷ lệ đối xứng tuyệt đối hay sự hài hòa về mặt thống kê - vốn được xem là tiêu chuẩn của cái đẹp - giờ đây được coi là "dấu hiệu nhận diện" hình ảnh nhân tạo.
Các chuyên gia cảnh báo trong kỷ nguyên số hiện nay, niềm tin truyền thống vào tính chân thực của dữ liệu hình ảnh đang đứng trước những thách thức nghiêm trọng. Tuy nhiên, sự tự tin sai lầm của con người lại có thể khiến các cá nhân và tổ chức dễ bị tấn công trước các hành vi lừa đảo, tài khoản giả mạo trên mạng xã hội hay các nền tảng tuyển dụng. Do đó, thay vì tìm kiếm các thủ thuật nhận diện đơn thuần, chuyên gia này khuyến nghị cộng đồng cần nâng cao tinh thần cảnh giác và chủ động thay đổi tư duy để thích nghi với sự phát triển không ngừng của công nghệ tạo hình ảnh AI.