03:13 05/03/2026

Canada kêu gọi đẩy mạnh hợp tác giữa các cường quốc tầm trung

Theo phóng viên TTXVN tại Ottawa, ngày 4/3, Thủ tướng Canada Mark Carney kêu gọi các cường quốc tầm trung cần tăng cường hợp tác để củng cố vai trò và ảnh hưởng, trong bối cảnh trật tự quốc tế ngày càng thay đổi. Nhà lãnh đạo dẫn liên minh đang hình thành giữa Canada và Australia trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng như một ví dụ điển hình cho cách các quốc gia tầm trung có thể phối hợp hành động.

Chú thích ảnh
Thủ tướng Canada Mark Carney tại cuộc họp báo sau lễ tuyên thệ nhậm chức ở Ottawa, Canada, ngày 14/3/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Phát biểu này được đưa ra tại Viện Lowy nhân chuyến công du của Thủ tướng Carney tới Australia, trong đó ông nhấn mạnh hợp tác giữa hai nước về các khoáng sản chiến lược như lithium, uranium và quặng sắt có thể tạo ra nền tảng mới cho an ninh kinh tế và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thủ tướng Canada cho biết hai nước sở hữu nguồn tài nguyên rất lớn trong các loại khoáng sản có vai trò quan trọng đối với công nghiệp hiện đại và quốc phòng. Theo ông, Canada và Australia hiện sản xuất khoảng 34% lượng lithium toàn cầu, 32% nguồn cung uranium và 41% quặng sắt của thế giới. Những nguồn tài nguyên này được coi là nền tảng cho các ngành công nghệ mới, từ năng lượng sạch, pin xe điện cho tới quốc phòng và công nghệ cao.

Liên minh khoáng sản giữa hai nước, được chính thức hóa vào tháng 11/2025, thông qua một thỏa thuận nhằm tăng cường hợp tác giữa các mỏ và cơ sở chế biến khoáng sản. Thỏa thuận cũng hướng tới việc tạo điều kiện cho các khoản đầu tư của chính phủ vào các dự án khai thác và chế biến.

Thủ tướng Carney cho rằng liên minh này là minh chứng cho thấy các cường quốc tầm trung có thể gia tăng sức mạnh thông qua hợp tác, đặc biệt trong bối cảnh trật tự quốc tế đang thay đổi và cạnh tranh giữa các cường quốc ngày càng gay gắt. Ông cũng cho rằng các quốc gia như Canada, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước châu Âu có tiềm lực kinh tế và công nghệ rất lớn nếu phối hợp với nhau. Nhóm các nước này có tổng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) lớn hơn Mỹ, kim ngạch thương mại gấp 3 lần Trung Quốc và chi tiêu cho nghiên cứu phát triển cao nhất thế giới. Ngoài ra, các nước này cũng sở hữu nhiều trường đại học hàng đầu và có tầm ảnh hưởng lớn trong việc lan tỏa văn hóa trên toàn cầu.

Thủ tướng Canada nhấn mạnh rằng trong bối cảnh các cường quốc lớn ngày càng sử dụng thương mại như một công cụ gây sức ép chính trị, các cường quốc tầm trung cần tăng cường hợp tác để bảo vệ lợi ích của mình.

Những phát biểu này cũng phản ánh quan điểm mà ông Carney từng đưa ra tại Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) tại Davos (Thụy Sĩ) hồi đầu năm nay, khi ông cảnh báo rằng trật tự quốc tế dựa trên luật lệ đang bị suy yếu và các quốc gia cần tìm cách thích ứng với môi trường địa chính trị mới. Theo ông Carney, các cường quốc tầm trung không thể sử dụng sức mạnh như các cường quốc lớn, nhưng họ có thể đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập chương trình nghị sự quốc tế và xây dựng các liên minh hợp tác.

Nhà lãnh đạo Canada cho rằng các quốc gia cần tăng cường “quyền tự chủ chiến lược” trong những lĩnh vực then chốt như năng lượng, lương thực và khoáng sản quan trọng. Điều này nhằm đảm bảo rằng họ có thể duy trì khả năng tự cung cấp trong các lĩnh vực thiết yếu và không bị phụ thuộc quá mức vào bất kỳ quốc gia nào. Theo ông, chủ quyền trong thế kỷ XXI không chỉ liên quan đến quốc phòng hay năng lượng truyền thống mà còn gắn với khả năng tiếp cận các công nghệ chiến lược. Những lĩnh vực này bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), chất bán dẫn, hệ thống thanh toán, công nghệ năng lượng sạch, thông tin liên lạc và khoáng sản thiết yếu. Thủ tướng Canada cũng nhấn mạnh rằng việc xây dựng các mạng lưới liên minh linh hoạt giữa các quốc gia có cùng lợi ích là cách hiệu quả để bảo vệ chuỗi cung ứng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Hà Linh (TTXVN)