Việc đưa các ao, hồ vào danh mục nhằm bảo vệ nguồn nước, cảnh quan môi trường, tăng khả năng điều tiết, tiêu thoát nước và phòng, chống ngập lụt đô thị.

Theo danh mục, hồ chứa nước ngọt tại ấp Vĩnh Thạnh, xã Vĩnh Tường là công trình có diện tích mặt nước lớn nhất, khoảng 21,035 ha, dung tích 982.254 m3. Hồ có chức năng chủ động cung cấp nước trong mùa khô, điều tiết và trữ nước vào mùa lũ để phục vụ sinh hoạt, sản xuất, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh nguồn nước. Đơn vị quản lý là Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp.

Hồ chứa nước ngọt tại xã Vĩnh Tường còn gọi là Hồ nước ngọt Hậu Giang có quy mô 50 ha, diện tích mặt hồ khoảng 21 ha. Công trình có tổng vốn đầu tư hơn 160 tỷ đồng, quyết định đầu tư năm 2018. Dù hoàn thành từ năm 2024 nhưng đến nay hồ vẫn chưa thể đưa vào vận hành do quy trình vận hành, khai thác công trình đến nay chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Để đưa hồ vào vận hành, trước mắt, hồ cần được đầu tư các hạng mục phục vụ cấp nước như trạm bơm, đường ống đấu nối và công trình bổ sung nguồn nước, với tổng vốn khoảng 588 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2030, nhằm khai thác hồ theo hướng đa mục tiêu.

Tại phường Ninh Kiều, thành phố đưa hồ Búng Xáng và hồ Xáng Thổi vào danh mục không được san lấp. Hồ Búng Xáng có diện tích mặt nước 18 ha, trong khi hồ Xáng Thổi có diện tích 6,5 ha. Hai hồ được xác định chức năng tạo cảnh quan môi trường, chống ngập đô thị và điều hòa vi khí hậu. Cả hai hồ do UBND phường Ninh Kiều quản lý; riêng hồ Xáng Thổi thuộc trường hợp phải lập hành lang bảo vệ nguồn nước.

Tại phường Sóc Trăng, hồ nước ngọt có diện tích mặt nước 3,87 ha được đưa vào danh mục với chức năng phục vụ dân sinh. Công trình do Trung tâm Văn hóa - Thể thao Sóc Trăng quản lý và cũng thuộc diện phải lập hành lang bảo vệ nguồn nước.

Ở xã Mỹ Phước, hai ao trữ nước được xác định gồm Ao trữ nước 1 diện tích 3 ha và Ao trữ nước 2 diện tích 1,5 ha. Hai ao nằm tại ấp Phước An B, có chức năng phòng, chống cháy rừng và do Bảo tàng Sóc Trăng quản lý. Trong đó, Ao trữ nước 1 thuộc diện phải lập hành lang bảo vệ nguồn nước.

Tại phường Vị Thanh, có 3 hồ được đưa vào danh mục; trong đó, Hồ Sen tại Khu vực 4 có diện tích 1,694 ha, dung tích 25.410 m3; Hồ Tam Giác có diện tích 1,066 ha, dung tích 19.195 m3; Hồ Sen tại Khu vực 5 có diện tích 0,7 ha, dung tích 10.500 m3. Các hồ này đều có chức năng thoát nước, chống ngập úng và do UBND phường Vị Thanh quản lý.

Hồ cuối cùng trong danh mục là hồ Xáng Thổi tại khu vực III và VI, phường Ngã Bảy, diện tích mặt nước 5,844 ha. Hồ có chức năng thoát nước, chống ngập đô thị, do UBND phường Ngã Bảy quản lý và thuộc diện phải lập hành lang bảo vệ nguồn nước.

Phó Chủ tịch UBND UBND thành phố Cần Thơ Trần Chí Hùng yêu cầu các tổ chức, cá nhân quản lý hồ, ao thuộc danh mục sử dụng đúng mục đích, không tự ý san lấp, cải tạo; đồng thời kiểm soát chặt chẽ hành vi lấn chiếm, xây dựng công trình trái phép, xả rác thải, nước thải sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh trực tiếp vào hồ, ao. Khi phát hiện vi phạm, các đơn vị phải kịp thời thông báo và phối hợp cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.

UBND các xã, phường có trách nhiệm tuyên truyền để cộng đồng không xả chất thải chưa xử lý vào hồ, ao, không tự ý san lấp, cải tạo; đồng thời theo dõi, kiểm tra, kịp thời ngăn chặn các hành vi lấn chiếm, san lấp có nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng cảnh quan, làm giảm hiệu quả tiêu thoát nước, phòng, chống ngập lụt và ảnh hưởng an toàn cung cấp nước cho sinh hoạt.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao công bố danh mục đến các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân liên quan và cập nhật vào Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tài nguyên nước quốc gia. Danh mục sẽ được rà soát, tham mưu điều chỉnh, bổ sung định kỳ 5 năm hoặc trong trường hợp cần thiết.