Năm nay, giá các loại nấm đang ổn định ở mức cao, bà con nông dân hy vọng có một vụ thu hoạch nấm “được mùa, được giá” để đón cái Tết sung túc.

Tăng tốc sản xuất

Những ngày này, tại xã Châu Đức, nhiều trại nấm hoạt động hết công suất. Gia đình ông Vũ Văn Khánh, ngụ ấp Liên Hiệp, đang bước vào giai đoạn thu hoạch rộ nấm mèo khô. Mỗi ngày, hàng chục lao động được thuê để thu hái, sơ chế và phơi nấm, bảo đảm tiến độ cung ứng cho thị trường dịp Tết.

Để chuẩn bị cho vụ sản xuất quan trọng nhất trong năm, ngay từ cuối tháng 8 âm lịch, gia đình ông Khánh đã chủ động chuyển đổi toàn bộ 39 trại từ trồng nấm linh chi và nấm bào ngư sang chuyên canh nấm mèo, với 400.000 bịch phôi. Theo tính toán, nấm mèo trồng từ tháng 9 Âm lịch sẽ cho thu hoạch từ đầu tháng 12 Dương lịch và kéo dài đến sau Tết, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Gia đình ông Khánh dự kiến đạt tổng sản lượng cả vụ Tết và sau Tết đạt khoảng 15 tấn. Với giá bán dao động từ 90.000 – 100.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí đầu tư hơn 1 tỷ đồng, gia đình ông ước lãi khoảng 400 triệu đồng.

“Mỗi ngày, cơ sở thu hoạch hàng trăm kilogam nấm mèo, chủ yếu cung cấp cho thương lái trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai và một số địa phương lân cận. Dịp Tết, nấm mèo rất hút hàng, năm nay thời tiết mát mẻ, giá cả ổn định nên chúng tôi kỳ vọng vụ Tết bội thu”, ông Khánh chia sẻ

Cùng chung không khí tất bật, gia đình ông Phạm Văn Tinh cũng ở xã Châu Đức, đang chăm sóc 20 trại nấm mèo với khoảng 200.000 bịch phôi. Dù đầu vụ gặp khó khăn do giống bị nhiễm bệnh khiến tỷ lệ hao hụt khoảng 30%, song nhờ thời tiết thuận lợi ở giai đoạn sau, nấm sinh trưởng tốt, sản lượng dần phục hồi. Dự kiến, vụ nấm Tết năm nay, gia đình ông Tinh thu được khoảng 7 – 8 tấn nấm mèo khô.

Theo thống kê, xã Châu Đức hiện có 21 hộ chuyên trồng nấm với diện tích khoảng 6,8 ha, các loại nấm chủ lực gồm nấm mèo, nấm bào ngư xám và nấm linh chi. Dù số lượng trại nấm của các hộ dân có giảm so với một số năm trước do chi phí đầu tư tăng, song nhờ áp dụng tiến bộ kỹ thuật và điều kiện thời tiết thuận lợi, sản lượng năm nay vẫn đạt khá, giá bán ổn định, mang lại niềm phấn khởi cho người sản xuất.

Nấm vào mùa đắt hàng

Không chỉ nấm mèo, các loại nấm tươi phục vụ bữa ăn hằng ngày và mâm cỗ Tết cũng đang được thị trường tiêu thụ mạnh. Tại xã Bình Giã, ông Trần Hài Hòa đang tất bật chăm sóc 30 nhà trồng nấm rơm. Trung bình mỗi tháng, trang trại của ông cho sản lượng từ 2 – 2,5 tấn; riêng dịp Tết, sản lượng ước đạt khoảng 1 tấn.

Theo ông Hòa, giá nấm rơm ngày thường dao động 65.000 – 70.000 đồng/kg nhưng vào dịp những ngày cận Tết tăng lên 90.000 – 100.000 đồng/kg. Với mức giá này, mỗi lứa nấm bán Tết mang lại lợi nhuận khoảng 40 triệu đồng. Tuy nhiên, nấm rơm lại có yêu cầu kỹ thuật cao hơn do cần nhiệt độ từ 30 – 35°C, trái ngược với điều kiện thời tiết mát lạnh cuối năm. Vì vậy, người trồng phải chủ động điều chỉnh môi trường trong nhà trồng, hạn chế mở cửa và sử dụng đèn sưởi để duy trì nhiệt độ ổn định cho nấm phát triển.

Trong khi đó, tại phường Tân Thành, chị Nguyễn Thị Hoài – người có hơn 24 năm gắn bó với nghề trồng nấm bào ngư đang tập trung chăm sóc 10 trại nấm với khoảng 250.000 bịch phôi để phục vụ thị trường Tết. Theo chị Hoài, để nấm phát triển tốt, cho sản phẩm đẹp, chất lượng, người trồng phải tuân thủ nghiêm ngặt các khâu từ chọn meo giống sạch bệnh, xử lý và hấp tiệt trùng giá thể, đến điều chỉnh nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm trong suốt quá trình sinh trưởng.

Nấm bào ngư phục vụ Tết được vào bịch từ đầu tháng 11 Âm lịch, sau khoảng 1,5 tháng bắt đầu cho thu hoạch, kéo dài từ 3 – 4 tháng. Hiện mỗi ngày, cơ sở của chị Hoài thu hoạch từ 400 – 500 kg nấm tươi. Với giá bán dao động từ 35.000 – 50.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, lợi nhuận cả vụ ước đạt khoảng 400 triệu đồng.

“Thời tiết năm nay khá thuận lợi cho nấm bào ngư phát triển, giá bán đang ở mức cao. Những ngày cận Tết, nấm bào ngư rất hút hàng, sản xuất ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó, giúp người trồng yên tâm gắn bó với nghề”, chị Hoài cho biết.

Theo đánh giá của nhiều hộ trồng nấm, thời tiết cuối năm nay tương đối ổn định, nhiệt độ mát mẻ, độ ẩm cao là điều kiện lý tưởng cho nhiều loại nấm sinh trưởng. Bên cạnh đó, nhu cầu tiêu dùng nấm trong dịp Tết ngày càng tăng, không chỉ trong các bữa tiệc tất niên, mâm cỗ gia đình mà còn đáp ứng xu hướng ăn chay, ăn sạch, ăn lành mạnh của người dân đô thị.

Thực tế cho thấy, nghề trồng nấm đã và đang giúp nhiều gia đình ở vùng ven trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh có thu nhập ổn định, từng bước vươn lên khá giả, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp đô thị giá trị cao. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là nguồn giống nấm. Phần lớn meo giống phải nhập từ các địa phương khác, chi phí cao, tiềm ẩn rủi ro về chất lượng, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất.

Người trồng nấm mong muốn địa phương sớm quan tâm đầu tư, hình thành các trung tâm sản xuất giống nấm đạt chuẩn, giúp chủ động nguồn nguyên liệu, giảm chi phí đầu vào và nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Đây được xem là yếu tố then chốt để nghề trồng nấm phát triển bền vững trong bối cảnh quỹ đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, chi phí sản xuất gia tăng.

Dù còn đối mặt với không ít thách thức về vốn đầu tư, kỹ thuật và rủi ro dịch bệnh, song với tín hiệu tích cực từ thị trường, giá bán ổn định và sức tiêu thụ mạnh dịp cuối năm, người trồng nấm tại TP. Hồ Chí Minh đang đặt nhiều kỳ vọng vào một mùa nấm Tết bội thu, góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống và khẳng định vai trò của nghề trồng nấm trong bức tranh nông nghiệp đô thị hiện đại.