09:16 07/09/2026

Cách Trung Quốc sử dụng chó robot, AI để bảo đảm an toàn nhà máy điện hạt nhân

Đến công trường xây dựng thuộc dự án Điện hạt nhân CGN Lufeng ở Quảng Đông, không khó để bắt gặp chó robot đang tuần tra, kiểm tra an toàn phòng cháy chữa cháy.

Chú thích ảnh
Chó robot được giới thiệu tại Hội nghị Robot Thế giới 2026 ở Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 19/8/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Ban đầu, dáng vẻ của nó khá thong dong khi di chuyển với bước chạy chậm rãi trên nền bê tông. Tuy nhiên, ngay khi mỏ hàn bùng lên ngọn lửa, các cảm biến trên thân chó robot lập tức báo động. Chó robot có thể tiếp cận khu vực đang diễn ra công việc hàn cắt sinh nhiệt, chụp ảnh và kiểm tra xem quy trình có được thực hiện đúng hay không.

Tại dự án Điện hạt nhân Lufeng, chó robot là một mắt xích trong nỗ lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), robot và các công cụ quản lý số. Các công nghệ này không phải để phô diễn, mà đang được sử dụng nhằm nâng cao an toàn, hiệu quả và khả năng quản lý tại công trường xây dựng quy mô lớn, với khối lượng công việc luôn tấp nập.

Theo truyền thông Trung Quốc, đây là dự án điện hạt nhân thứ 9 của Tập đoàn Điện hạt nhân Trung Quốc (CGN). Dự án được quy hoạch bao gồm 6 tổ máy lò phản ứng nước áp lực, mỗi tổ máy có công suất một triệu kilowatt. Theo kế hoạch, khi cả 6 tổ máy đi vào vận hành, chúng dự kiến sẽ sản sinh khoảng 52 tỷ kilowatt-giờ điện mỗi năm và cắt giảm khoảng 48,05 triệu tấn khí thải carbon dioxide hàng năm.

Ông Xu Kai thuộc bộ phận an ninh và bảo hộ của công ty Điện hạt nhân CGN Lufeng, cho biết công trường này có khoảng 30.000 công nhân được cấp phép và diễn ra hơn 2.000 hoạt động thi công với các mức độ rủi ro khác nhau vào một ngày làm việc bình thường.

Để đảm bảo công trường phức tạp như vậy luôn ở trạng thái "có thể quan sát, kiểm soát và truy xuất nguồn gốc", công ty Điện hạt nhân CGN Lufeng đã xây dựng một trung tâm chỉ huy tích hợp. Thông tin về tiến độ thi công, trình độ chuyên môn của công nhân, tình trạng thiết bị và dữ liệu quan trắc môi trường được hiển thị tập trung trên các màn hình lớn, tạo điều kiện để các nhà quản lý theo dõi thay đổi thực tế.

Mỗi công nhân đều được liên kết với một hồ sơ kỹ thuật số bao gồm dữ liệu về quá trình đào tạo trước khi làm việc, các chứng chỉ chuyên môn và kết quả kiểm tra sức khỏe. Cổng kiểm soát ra vào sẽ tự động xác minh xem công nhân có đủ thẩm quyền cần thiết hay không trước khi cho phép họ vào khu vực làm việc.

Số lượng người ra vào tại mỗi cổng luôn hiển thị theo thời gian thực và kết nối dữ liệu này với hệ thống camera giám sát ở khu vực lân cận. Đối với các hoạt động có nguy cơ cao, công trường được phân chia thành các vùng rủi ro trên mô hình ba chiều. Các hệ thống giám sát liên tục thu thập dữ liệu và mọi chỉ số bất thường đều sẽ kích hoạt cảnh báo.

Ngoài ra, camera tích hợp AI đã được triển khai tại những khu vực trọng yếu nhằm phát hiện và ghi lại các mối nguy tiềm ẩn, chẳng hạn như việc công nhân không tuân thủ quy định về trang bị bảo hộ cá nhân, xâm nhập vào khu vực nguy hiểm, hút thuốc hay xuất hiện dấu hiệu hỏa hoạn.

Ông Xu Kai cho biết thêm rằng hệ thống này cho phép cảnh báo sớm theo thời gian thực và phản ứng nhanh chóng, giúp rút ngắn đáng kể khoảng thời gian từ khâu phát hiện mối nguy đến khi xử lý xong vấn đề. Theo công ty Điện hạt nhân CGN Lufeng, đơn vị này đã phát triển 33 ứng dụng kỹ thuật số nhằm hỗ trợ công tác giám sát thông minh, cảnh báo sớm, ứng phó và đánh giá.

Ông Cheng Lei, Phó trưởng phòng Kỹ thuật tại công ty Điện hạt nhân CGN Lufeng, cho biết một hệ thống dựa trên AI đang được sử dụng có khả năng so sánh dữ liệu quét tại công trường với bản vẽ và tiêu chuẩn thiết kế. Công nghệ đã giúp tăng hiệu quả kiểm tra thêm 75% và đạt độ chính xác nhận diện 100%, đồng thời giảm bớt nhu cầu leo trèo để thực hiện đo đạc của công nhân.

AI cũng đang được sử dụng như một công cụ hỗ trợ trong quá trình chạy thử hệ thống điện. Ông Wang Zhichao, giám sát viên cấp cao phụ trách chạy thử hệ thống phân phối điện của nhà máy, cho biết mỗi ngày công nhân phải thực hiện rất nhiều bước kiểm tra điều kiện tiên quyết. Hình ảnh có thể được tải lên để AI hỗ trợ rà soát, nhằm xác định xem các điều kiện đã được đáp ứng hay chưa và liệu có tồn tại rủi ro an toàn nào không. Tuy nhiên, ông Wang Zhichao khẳng định rằng kết quả do AI đưa ra không phải là quyết định cuối cùng, đồng thời nhấn mạnh rằng việc con người kiểm tra lại vẫn là điều cần thiết.

Quan điểm này nhận được nhiều đồng thuận tại công trường dự án Điện hạt nhân Lufeng. Các công cụ thông minh đang được sử dụng nhằm giảm thiểu những điểm mù và công việc lặp đi lặp lại nhưng không thể thay thế sự đánh giá chuyên môn trong quá trình xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

Công ty Điện hạt nhân CGN Lufeng cũng đang phát triển hệ thống quản lý tài liệu kỹ thuật số bao trùm toàn bộ vòng đời, giúp lưu trữ điện tử và đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc đối với tất cả các tài liệu kỹ thuật, sổ theo dõi thiết bị, hồ sơ an toàn và dữ liệu giám sát, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc