06:16 05/06/2026

Các trung tâm dữ liệu đang trở thành trụ cột nền kinh tế số Ấn Độ như thế nào?

Có ba yếu tố thúc đẩy quá trình chuyển đổi số của Ấn Độ trong thập kỷ qua: khả năng tiếp cận Internet rộng rãi, mô hình tiêu dùng ưu tiên thiết bị di động và hạ tầng công cộng số mở rộng nhanh chóng. Tuy nhiên, một yếu tố ít được chú ý nhưng mang tính quyết định đối với quá trình này là trung tâm dữ liệu.

Chú thích ảnh
Trung tâm dữ liệu của Tata Communications tại GIFT City (Gujarat, Ấn Độ) ngày 21/11/2022. Ảnh: Wikimedia Commons

Theo trang ibef.org ngày 4/6, các trung tâm dữ liệu cung cấp hạ tầng chung cho các nền tảng điện toán đám mây, hệ sinh thái thanh toán số, dịch vụ nội dung trực tuyến, ứng dụng doanh nghiệp và các tác vụ trí tuệ nhân tạo (AI). Khi nền kinh tế số tiếp tục mở rộng, các trung tâm dữ liệu đang chuyển từ vai trò hạ tầng hỗ trợ sang hạ tầng quốc gia thiết yếu, trong đó độ tin cậy, tính bảo mật và khả năng mở rộng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh tế.

Tầm quan trọng của các trung tâm dữ liệu

Các trung tâm dữ liệu là nền tảng cốt lõi giúp duy trì hoạt động của các hệ thống số và toàn bộ hạ tầng số. Chúng bảo đảm khả năng phản hồi đối với người dân thông qua việc hỗ trợ các dịch vụ có lưu lượng truy cập lớn như thanh toán, phân phối nội dung và các dịch vụ chính phủ điện tử.

Các trung tâm dữ liệu cũng giúp doanh nghiệp triển khai dịch vụ đám mây, cung cấp các giải pháp phân tích dữ liệu và phân phối phần mềm trên quy mô lớn, giảm nguy cơ gián đoạn hoạt động và nâng cao độ tin cậy của hệ thống. Tác động kinh tế của các trung tâm dữ liệu không chỉ giới hạn trong hoạt động vận hành mà còn thu hút đầu tư vào lĩnh vực điện năng, cáp quang và bất động sản, đồng thời tạo ra nhu cầu mới về kỹ năng kỹ thuật chuyên sâu, vận hành và an ninh mạng.

Song song với đó, các quy định về quản trị dữ liệu đang ngày càng chặt chẽ hơn. Đạo luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân Kỹ thuật số năm 2023 của Ấn Độ giúp tăng cường niềm tin vào hoạt động xử lý dữ liệu và chuyển dữ liệu xuyên biên giới, qua đó nâng cao tầm quan trọng của các môi trường lưu trữ dữ liệu tuân thủ quy định và được quản trị hiệu quả.

Triển vọng thị trường và tổng quan ngành

Trên toàn cầu, các trung tâm dữ liệu đã trở thành nguồn thu hút đầu tư và tăng trưởng kinh tế quan trọng. Theo Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), trong năm 2025, các trung tâm dữ liệu chiếm hơn 20% tổng giá trị các dự án mới trên toàn thế giới, với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 270 tỷ USD.

Khi nhu cầu đối với năng lực tính toán AI và các dịch vụ số sử dụng khối lượng dữ liệu lớn tăng lên, các quốc gia đang cạnh tranh ngày càng quyết liệt để thu hút đầu tư vào lĩnh vực này.

Các trung tâm dữ liệu, đặc biệt là những cơ sở được thiết kế cho các tác vụ AI, đã trở thành một thành phần thiết yếu của hạ tầng số hiện đại. Tại Ấn Độ, hiện có khoảng 70 tỷ USD giá trị các dự án trung tâm dữ liệu đang được triển khai, trong khi các dự án mới được công bố có tổng giá trị khoảng 90 tỷ USD. Điều này cho thấy tốc độ tăng trưởng nhanh chóng cũng như quy mô mở rộng lớn của ngành trong thời gian tới.

Thị trường trung tâm dữ liệu của Ấn Độ được định giá 5,55 tỷ USD trong năm 2025 và dự kiến đạt 13,11 tỷ USD vào năm 2034, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm 10,01% trong giai đoạn 2026-2034.

Ước tính công suất tải công nghệ thông tin của Ấn Độ ở mức khoảng 1,2-1,3 GW và dự kiến sẽ tăng mạnh khi nhu cầu về điện toán đám mây, lưu trữ dữ liệu và các ứng dụng AI tiếp tục gia tăng.

Các đơn vị tư vấn bất động sản thương mại và hạ tầng cũng nhấn mạnh rằng đẩy mạnh ứng dụng điện toán đám mây và các trường hợp sử dụng AI đang thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư toàn cầu, đưa Ấn Độ trở thành một trong những thị trường ưu tiên đối với đầu tư trung tâm dữ liệu.

Các sáng kiến và chính sách của chính phủ

Trong ngân sách liên bang năm tài khóa 2027, Chính phủ Ấn Độ đã công bố một bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy hạ tầng số quốc gia. Khi điện toán đám mây, các trung tâm dữ liệu AI và ngành điện tử tiên tiến ngày càng trở nên thiết yếu đối với tăng trưởng kinh tế, chính phủ đã áp dụng chính sách miễn thuế đến năm 2047 cho các công ty dịch vụ đám mây nước ngoài hoạt động thông qua các trung tâm dữ liệu đặt tại Ấn Độ.

Biện pháp này nhằm thu hút thêm các doanh nghiệp toàn cầu và củng cố vị thế của Ấn Độ là trung tâm số hàng đầu. Trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đối với năng lực tính toán AI tăng nhanh, nhiều quốc gia đang tìm cách thu hút các khoản đầu tư lớn vào trung tâm dữ liệu.

Chính sách miễn thuế đến năm 2047 nhằm tạo ổn định dài hạn và tăng niềm tin cho các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đám mây nước ngoài. Mục tiêu là thu hút các nhà cung cấp hàng đầu thế giới thiết lập hoạt động tại Ấn Độ và bảo đảm các hạ tầng số quan trọng được đặt trong nước.

Chính sách miễn thuế được áp dụng từ năm tài khóa 2027 đến năm tài khóa 2047, mang lại sự ổn định về thuế trong thời gian dài và giúp Ấn Độ trở thành điểm đến hấp dẫn hơn đối với các khoản đầu tư vào trung tâm dữ liệu.

Ngân sách cũng công bố chương trình Sứ mệnh Chất bán dẫn Ấn Độ (ISM) 2.0, tiếp nối các nỗ lực trước đó nhằm phát triển năng lực sản xuất chất bán dẫn trong nước. Giai đoạn mới tập trung củng cố hệ sinh thái điện tử cốt lõi của Ấn Độ và hỗ trợ các công nghệ vận hành hạ tầng số.

Trong năm tài khóa 2027, chính phủ đã phân bổ khoảng 108 triệu USD cho ISM 2.0. Sáng kiến này nhằm thúc đẩy sản xuất chất bán dẫn và thiết bị điện tử - những thành phần thiết yếu đối với trung tâm dữ liệu, hệ thống AI và các nền tảng tính toán tiên tiến.

Các trung tâm dữ liệu ngày càng trở thành trọng tâm của chính sách công do vai trò tại giao điểm giữa số hóa, quản lý dữ liệu và an ninh quốc gia. Chính phủ Ấn Độ xem các trung tâm dữ liệu là trụ cột của hạ tầng số quốc gia và gắn sự phát triển của lĩnh vực này với nhu cầu ngày càng tăng đối với điện toán đám mây, AI và học máy.

Cơ quan Quản lý Viễn thông Ấn Độ (TRAI) đã dành nhiều nỗ lực xây dựng hệ sinh thái trung tâm dữ liệu đồng thời giảm các rào cản pháp lý đối với phát triển hạ tầng. Đạo luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân Kỹ thuật số năm 2023 cũng tạo ra khuôn khổ pháp lý để quản lý dữ liệu cá nhân và dòng dữ liệu xuyên biên giới, qua đó củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Kết hợp giữa định hướng chính sách, tư vấn quản lý và các quy định bảo vệ dữ liệu giúp nâng cao tính ổn định và khả năng dự báo đối với các khoản đầu tư vào trung tâm dữ liệu.

Triển vọng tương lai

Làn sóng mở rộng số tiếp theo của Ấn Độ sẽ dựa trên triển khai AI, mô hình doanh nghiệp ưu tiên điện toán đám mây và các hệ thống thanh toán tức thời, cùng với các công nghệ truyền thông tiên tiến.

Các trung tâm dữ liệu sẽ ngày càng được nhìn nhận là hạ tầng thiết yếu quyết định hiệu quả vận hành, độ tin cậy của dịch vụ và niềm tin của người dùng. Hiện nay, trọng tâm là đẩy nhanh quá trình phê duyệt pháp lý, chuẩn bị hạ tầng tiện ích, mở rộng mạng cáp quang, nâng cao năng lực lưới điện và phát triển các hệ thống năng lượng tái tạo nhằm hỗ trợ các khu trung tâm dữ liệu mật độ cao.

Về lâu dài, việc phát triển hạ tầng sẽ mở rộng từ các thành phố lớn sang những khu vực mới có quỹ đất, nguồn điện và kết nối mạng phù hợp để triển khai điện toán biên và các hệ thống dự phòng cục bộ.

Nếu tốc độ phát triển hạ tầng theo kịp nhu cầu số ngày càng tăng, việc mở rộng các trung tâm dữ liệu sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế số Ấn Độ theo hướng an toàn, bền vững và cạnh tranh.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc