Ngày 27/8, Hội nghị Bộ trưởng Du lịch Campuchia - Lào - Myanmar - Việt Nam (CLMV) lần thứ 8 và Hội nghị Bộ trưởng Du lịch chiến lược hợp tác kinh tế Ayeyawady - Chao Phraya - Mekong (ACMECS) lần thứ 7 đã được tổ chức trong khuôn khổ Hội chợ Du lịch Quốc tế TP Hồ Chí Minh lần thứ 20 (ITE HCMC 2026).

Theo cơ chế luân phiên, CLMV lần thứ 8 do Việt Nam làm Chủ tịch; ACMECS lần thứ 7 do Myanmar làm Chủ tịch. Năm nay, Việt Nam đăng cai, bảo đảm địa điểm và công tác tổ chức hai hội nghị tại TP Hồ Chí Minh. Sự kiện quy tụ đại diện cơ quan quản lý du lịch Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam. Các bên cùng đánh giá kết quả hợp tác thời gian qua, trao đổi giải pháp nâng cao khả năng thích ứng của ngành du lịch và thống nhất định hướng phát triển tiểu vùng Mekong thành khu vực điểm đến hấp dẫn, có trách nhiệm và đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Một trong những kết quả quan trọng của hai hội nghị trên là việc các bên thống nhất các kế hoạch hợp tác du lịch giai đoạn 2026 - 2028. Nội dung tập trung vào tăng cường liên kết điểm đến, xúc tiến chung, xây dựng sản phẩm xuyên biên giới, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển du lịch bền vững, có trách nhiệm, dựa vào cộng đồng.

Việc xây dựng các kế hoạch cho giai đoạn 2026 - 2028 đã được xác định trong đề án tổ chức chuỗi hội nghị quốc tế về du lịch tại Việt Nam năm 2026. Thông điệp “Bốn quốc gia, Một điểm đến” của CLMV và “Năm quốc gia, Một điểm đến” của ACMECS tiếp tục là định hướng xuyên suốt. 

Thay vì chỉ quảng bá từng thị trường riêng lẻ, các quốc gia hướng đến kết nối hành trình, tạo điều kiện để du khách trải nghiệm nhiều điểm đến trong cùng chuyến đi. Đây là cách cộng hưởng lợi thế về di sản, thiên nhiên, văn hóa, ẩm thực và hệ thống giao thông của toàn tiểu vùng.

Theo đó, du lịch cộng đồng được xác định là một trong những hướng đi có khả năng đưa lợi ích từ tăng trưởng du lịch đến gần người dân hơn. Tại vùng sâu, vùng xa và khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số, kiến trúc nhà ở, nghề thủ công, ẩm thực, lễ hội và nghệ thuật truyền thống có thể trở thành những sản phẩm đặc trưng nếu được khai thác phù hợp.

Khi người dân trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ, giới thiệu văn hóa và quản lý điểm đến, nguồn thu từ du lịch có thể được giữ lại nhiều hơn tại địa phương. Tuy nhiên, phát triển sản phẩm phải đi cùng bảo vệ cảnh quan, gìn giữ bản sắc và bảo đảm sự tham gia thực chất của cộng đồng, tránh thương mại hóa quá mức các giá trị truyền thống.

Theo các báo cáo được trình bày tại hai hội nghị, trong 6 tháng đầu năm 2026, khu vực CLMV đón khoảng 17,1 triệu lượt khách quốc tế. Cùng thời gian, năm nước ACMECS đón khoảng 33,08 triệu lượt khách. Khách đi lại giữa các nước thành viên đạt 4,25 triệu lượt, tương đương gần 13% tổng lượng khách.

Ngoài ra, trong năm 2025, tiểu vùng ACMECS đón khoảng 65,27 triệu lượt khách quốc tế, mang lại doanh thu du lịch khoảng 94,08 tỷ USD. Những số liệu này cho thấy quy mô đáng kể của thị trường, đồng thời phản ánh dư địa mở rộng khách nội khối thông qua các tuyến du lịch liên quốc gia, giao thông thuận tiện và hoạt động quảng bá chung.

Phát biểu tại hội nghị, bà Lâm Thị Phương Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam, đề nghị các quốc gia tiếp tục chung tay chuyển những cam kết thành chương trình, tuyến và sản phẩm du lịch cụ thể. CLMV đặt mục tiêu phấn đấu duy trì tăng trưởng hai con số về lượng khách quốc tế trong giai đoạn 2026 - 2028, qua đó nâng sức cạnh tranh chung của khu vực. 

Ngoài ra, để hiện thực hóa mục tiêu, các nước cần phối hợp xúc tiến tại thị trường trọng điểm, xây dựng hành trình nhiều quốc gia, tăng kết nối đường bộ và hàng không, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp hình thành chuỗi cung ứng dịch vụ chung. Với du lịch cộng đồng, người dân cần được đào tạo kỹ năng đón khách, quản lý cơ sở lưu trú, xây dựng sản phẩm và bảo vệ môi trường.

Theo các chuyên gia du lịch, khi các cam kết được triển khai thực chất, hợp tác CLMV và ACMECS không chỉ góp phần tăng lượng khách, doanh thu mà còn mở rộng việc làm, nâng cao thu nhập và bảo tồn di sản. Đây là cơ sở để người dân trở thành chủ thể của hoạt động du lịch, cùng các cơ quan quản lý và doanh nghiệp kiến tạo một tiểu vùng Mekong phát triển bền vững.