03:14 14/03/2026

Các nước chạy đua ứng phó cú sốc năng lượng và lương thực

Các chính phủ từ châu Á đến châu Âu đang khẩn trương triển khai hàng loạt biện pháp từ trợ giá nhiên liệu, áp trần giá cả đến giải phóng kho dự trữ chiến lược nhằm bảo vệ người tiêu dùng trước đà tăng phi mã của giá năng lượng và lương thực do cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran gây ra.

Chú thích ảnh
Bơm xăng cho phương tiện tại một trạm xăng ở Quezon, Philippines. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Căng thẳng leo thang đã làm tê liệt 20% nguồn cung dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu từ Trung Đông. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đây là sự kiện gây gián đoạn nguồn cung năng lượng lớn nhất mà lịch sử thế giới từng ghi nhận. Chốt phiên 13/3, giá dầu Brent giao kỳ hạn tăng 2,68 USD (tương đương 2,67%) lên mức 103,14 USD/thùng, tăng hơn 40% so với thời điểm cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran bắt đầu diễn ra vào cuối tháng 2/2026.

Ngân hàng J.P. Morgan nhận định thách thức lớn nhất hiện nay là các quốc gia nhập khẩu sẽ duy trì nguồn cung trong bao lâu trước khi tình trạng thiếu hụt trở nên trầm trọng hơn. Tại Hàn Quốc, chính phủ đang xem xét cung cấp thêm các phiếu năng lượng cho những hộ gia đình dễ bị tổn thương, đồng thời chuẩn bị kế hoạch dự phòng tăng cường phát điện từ năng lượng hạt nhân và than đá nếu nguồn cung LNG từ Trung Đông tiếp tục đình trệ. Tại Ấn Độ, chính quyền kêu gọi người dân không hoảng loạn tích trữ khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và khuyến khích chuyển sang dùng khí thiên nhiên qua đường ống để giảm áp lực nguồn cung.

Các chính phủ cũng đang hành động quyết liệt để ngăn chặn chi phí năng lượng đẩy lạm phát lương thực lên cao. Tại Ai Cập – quốc gia nhập khẩu lúa mì lớn nhất thế giới - chính quyền đã áp trần giá bánh mì tại các tiệm tư nhân nhằm ổn định mặt hàng thiết yếu này. Trong khi đó, Trung Quốc quyết định mở kho dự trữ phân bón quốc gia ngay trước mùa vụ Xuân để ổn định giá thành và đảm bảo nguồn cung cho nông dân.

Ở nhiều khu vực, chính phủ đang trực tiếp tham gia điều tiết thị trường để giảm chi phí điện, nước cho người dân. Philippines cân nhắc quy định lại giá điện và tăng cường nhiệt điện chạy bằng than. Tại châu Âu, trong bối cảnh giá khí đốt chuẩn tại Hà Lan hiện cao hơn khoảng 50% so với trước xung đột, Ủy ban châu Âu (EC) đang chuẩn bị hướng dẫn cho phép áp dụng linh hoạt các quy định nhập khẩu khí đốt nhằm đẩy nhanh tiến độ tiếp nhận các nguồn cung thay thế.

Nhiều nước cũng đang sử dụng ngân sách làm "lá chắn" cho người dân. Malaysia đã tăng khoản chi dành cho trợ cấp xăng dầu lên khoảng 510 triệu USD để giữ ổn định giá xăng RON95. Italy cân nhắc cắt giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu, đồng thời cảnh báo sẽ đánh thuế cao hơn đối với các doanh nghiệp trục lợi từ khủng hoảng. Tương tự, Australia thực hiện giải phóng dự trữ xăng dầu nội địa và nới lỏng các tiêu chuẩn chất lượng nhiên liệu để tăng nguồn cung cấp tại các vùng nông thôn.

Tại Brazil, chính phủ đã cắt giảm thuế dầu diesel và áp thuế xuất khẩu dầu thô để bình ổn giá nội địa. Nhìn chung, các biện pháp can thiệp này phản ánh nỗ lực toàn cầu nhằm kiểm soát tác động của cuộc xung đột, trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang đối mặt với những bất định khó lường.

Hương Thủy/TTXVN (Tổng hợp)