Khoảng 1.600 tàu vẫn đang mắc kẹt trong eo biển Hormuz, trong khi các hãng vận tải biển đối mặt với một tình huống vừa tốn kém vừa rủi ro, phải tìm cơ hội để rời khỏi eo biển này trong suốt hơn hai tháng qua.
Một tàu di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: AA/TTXVN
Theo kênh CNN ngày 6/5, chiến dịch mang tên Dự án Tự do của Tổng thống Donald Trump nhằm dẫn đường cho các tàu qua eo biển Hormuz chỉ kéo dài 48 giờ. Chỉ có hai tàu được dẫn qua. Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết chiến dịch này sẽ tạm dừng trong một thời gian ngắn để đánh giá liệu các bên có thể hoàn tất và ký kết thỏa thuận hay không.
Trong bối cảnh đó, các hãng tàu biển lại phải tự xoay xở. Họ không sẵn sàng gánh rủi ro khi đi qua eo biển Hormuz vì việc cho tàu rời đi có thể gây nguy hiểm cho cả hàng hóa lẫn thủy thủ đoàn.
Thiệt hại nào đối với một con tàu trị giá hàng triệu USD cũng sẽ khiến doanh nghiệp tổn thất lớn về tài chính và logistics. Các công ty bảo hiểm thường có điều khoản thời chiến trong hợp đồng, theo đó họ không bắt buộc phải chi trả cho các tàu bị mắc kẹt giữa vùng chiến sự. Vì vậy, việc cho tàu di chuyển qua eo biển Hormuz mà không có bảo hiểm tài chính đi kèm có thể dẫn đến chi phí cực kỳ lớn.
Dù vậy, theo ông Gene Seroka, Giám đốc điều hành Cảng Los Angeles, việc rời khỏi eo biển Hormuz, ngay cả khi có quân đội Mỹ hộ tống, vẫn đòi hỏi các hãng vận tải biển phải đánh giá rất cụ thể. Ông bình luận: “Họ sẽ cần phải có sự tin tưởng cao hơn nhiều vào an toàn và an ninh khi đi qua eo biển này trước khi đưa ra quyết định đó”.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), kể từ khi chiến sự giữa Mỹ và Iran bắt đầu, đã có 32 tàu trúng tên lửa, khiến 10 người thiệt mạng và ít nhất hàng chục người bị thương. IMO tiếp tục kêu gọi các tàu thận trọng tối đa và cho rằng hộ tống hải quân không phải là giải pháp bền vững lâu dài.
Trong khi đó, dữ liệu của công ty phân tích hàng hải Kpler cho thấy lưu lượng tàu chở hàng qua eo biển Hormuz trong tuần này đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Kpler chỉ ghi nhận duy nhất một lượt tàu đi qua eo biển này vào ngày 4/5 và hoàn toàn không có lượt nào vào ngày 5/5.
Ngày 4/5, lượt tàu duy nhất đi qua eo biển là tàu chở khí đốt Nooh Gas, vận chuyển hơn 11.000 tấn khí dầu mỏ hóa lỏng của Iran. Đây là con số thấp nhất kể từ khi cuộc chiến bùng phát sau các đợt tấn công của Mỹ và Israel vào Iran từ ngày 28/2. Trong điều kiện bình thường, có khoảng 120 lượt tàu qua lại mỗi ngày tại đây.
Trong diễn biến liên quan, ngày 6/5, phái đoàn Iran tại Liên hợp quốc đã kêu gọi các thành viên Hội đồng Bảo an bác dự thảo nghị quyết do Mỹ bảo trợ về vấn đề eo biển Hormuz. Thông cáo của phái đoàn Iran tại Liên hợp quốc nêu rõ: "Iran kêu gọi các quốc gia thành viên hành động trên cơ sở hợp lý, công bằng và nguyên tắc, không chịu áp lực, bác bỏ dự thảo đồng thời kiềm chế ủng hộ hoặc cùng bảo trợ cho dự thảo này".
Thông cáo nhấn mạnh rằng chấm dứt xung đột vĩnh viễn, dỡ bỏ phong tỏa hàng hải và khôi phục lưu thông là giải pháp khả thi duy nhất cho vấn đề eo biển Hormuz. Phía Iran cũng quan ngại Mỹ thúc đẩy dự thảo nghị quyết về tự do hàng hải có thể xuất phát từ các mục tiêu chính trị hơn là nhằm giải quyết khủng hoảng.
Tuyên bố trên được đưa ra chỉ một ngày sau khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thông báo nước này đã đệ trình dự thảo nghị quyết mới của Hội đồng Bảo an về vấn đề eo biển Hormuz, trong đó kêu gọi Iran chấm dứt tấn công, rải thủy lôi và thu phí tại tuyến hàng hải chiến lược này.