Tại Phú Thọ, thời gian gần đây, thị trường vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh ghi nhận xu hướng tăng giá ở hầu hết các nhóm chủ lực so với cùng kỳ. Khảo sát thực tế, hiện nay trên địa bàn tỉnh giá thép xây dựng dao động từ 16 - 17 triệu đồng/tấn, tăng khoảng 8%; xi măng ở mức khoảng 1,6 triệu đồng/tấn, tăng 100 nghìn đồng/tấn; cát vàng dùng cho bê tông lên khoảng 700 nghìn đồng/m³, tăng 50 nghìn đồng/m³; đất san lấp cũng tăng khoảng 20 nghìn đồng/m³ và xuất hiện tình trạng khan hiếm cục bộ. Biến động này đã đẩy nhiều nhà thầu vào tình thế khó khăn khi chi phí thực tế vượt xa dự toán, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và hiệu quả các dự án.

Trước thực trạng đó, UBND tỉnh Phú Thọ đã chỉ đạo quyết liệt các sở, ngành, địa phương triển khai các giải pháp toàn diện nhằm kiểm soát giá và đảm bảo nguồn cung vật liệu xây dựng. Theo đó, Sở Xây dựng được giao nhiệm vụ thường xuyên theo dõi sát diễn biến thị trường, kịp thời công bố giá vật liệu, giá nhân công, ca máy và chỉ số giá xây dựng theo tháng hoặc sớm hơn khi có biến động. Việc công bố giá phải đảm bảo bám sát thị trường, phản ánh đúng chi phí nhiên liệu và vận chuyển, tạo cơ sở cho các đơn vị lập, điều chỉnh dự toán, tránh tình trạng đình trệ dự án. Cùng với đó, công tác thanh tra, kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá được tăng cường, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, nâng giá bất hợp lý, nhất là đối với vật liệu phục vụ đầu tư công.

Ở lĩnh vực tài nguyên, Sở Nông nghiệp và Môi trường tập trung đẩy nhanh tiến độ thẩm định, cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng; rà soát trữ lượng, xem xét nâng công suất các mỏ đủ điều kiện nhằm đáp ứng nhu cầu đất đắp, cát, đá cho các công trình trọng điểm. Đồng thời, chủ động tháo gỡ vướng mắc liên quan đến đất đai, bồi thường, tái định cư, bàn giao mặt bằng những “nút thắt” lớn ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Sở Công Thương được giao nhiệm vụ đảm bảo nguồn cung xăng dầu, nhiên liệu phục vụ thi công, đồng thời tăng cường quản lý thị trường, ngăn chặn gian lận thương mại, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và tình trạng găm hàng, tăng giá bất hợp lý.

Đối với các Ban Quản lý dự án, tỉnh yêu cầu siết chặt kỷ luật đầu tư công, đẩy nhanh tiến độ thi công, nghiệm thu, thanh toán và giải ngân vốn; đồng thời chủ động phối hợp với địa phương trong bồi thường, giải phóng mặt bằng. Ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, các chủ đầu tư phải khảo sát kỹ nguồn vật liệu, xác định rõ trữ lượng, chất lượng, cự ly vận chuyển, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả kinh tế của dự án…

Tại Đồng Nai, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Đồng Nai đang tổ chức triển khai thi công đồng loạt nhiều công trình, dự án quan trọng quốc gia và các dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh.

Trong số đó, Dự án thành phần 1 thuộc Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu giai đoạn 1 và Dự án thành phần 3 thuộc Dự án đường Vành đai 3 - Thành phố Hồ Chí Minh đang được các nhà thầu tập trung thi công các hạng mục cấp phối đá dăm gia cố xi măng và mặt đường bê tông nhựa trên toàn tuyến; đồng thời huy động tối đa nguồn lực về nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công “3 ca 4 kíp”, phấn đấu hoàn thành, đưa vào khai thác trước ngày 30/4/2026. Bên cạnh đó, các dự án trọng điểm khác như Dự án đường 25B và Dự án đường 25C đang được triển khai, mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/6/2026.

Tuy nhiên hiện nay, trong quá trình tổ chức thi công, đang phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc, chủ yếu liên quan đến biến động giá và nguồn cung nhiên liệu, vật liệu xây dựng, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện các dự án.

Cụ thể, giá xăng dầu, đặc biệt là dầu diesel tăng cao đã làm tăng chi phí vận hành máy móc, thiết bị thi công và chi phí vận chuyển vật liệu, gây áp lực lớn đến công tác tổ chức thi công của các nhà thầu. Đặc biệt đối với vật liệu bê tông nhựa, giá tăng khoảng 20% đến 25%.

“Qua báo cáo của các đơn vị cung cấp cho thấy, nguồn cung nhựa đường đang gặp nhiều khó khăn, một số nhà cung cấp đã tạm ngưng tiếp nhận đơn hàng mới; lượng nhựa đường tồn trữ tại các bồn không đảm bảo nguồn cung từ tháng 4/2026 trở đi, trong khi nguồn nhập khẩu đang bị gián đoạn và chưa có phương án bổ sung kịp thời”, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Đồng Nai cho biết.

Ngoài ra, giá các loại vật liệu xây dựng chủ yếu khác như bê tông xi măng, thép xây dựng, cát, đá,... cũng có xu hướng tăng do tác động dây chuyền từ giá nhiên liệu, làm gia tăng chi phí khai thác, sản xuất và vận chuyển. Những biến động này đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công, đặc biệt trong giai đoạn các dự án đang bước vào cao điểm thi công thảm bê tông nhựa mặt đường, yêu cầu khối lượng vật liệu lớn và tiến độ gấp

Trước tình hình đó, UBND tỉnh đã có công văn số 5044/UBND-KTN về việc tham mưu giải pháp xử lý tình hình biến động giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng ảnh hưởng đến các dự án, công trình đang triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh. Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai  yêu cầu Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức rà soát, đánh giá đầy đủ mức độ ảnh hưởng của biến động giá nhiên liệu đến giá vật liệu xây dựng trên địa bàn; thực hiện công bố chỉ số giá xây dựng, giá vật liệu xây dựng theo quy định, bảo đảm kịp thời, sát với diễn biến thị trường, phục vụ công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng; chủ động theo dõi, tổng hợp tình hình, kịp thời báo cáo, đề xuất UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo đối với các vấn đề phát sinh.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tăng cường kiểm tra hoạt động khai thác, kinh doanh vật liệu xây dựng phục vụ các dự án trên địa bàn; kịp thời chấn chỉnh, xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định; bảo đảm nguồn cung vật liệu hợp pháp, ổn định, đáp ứng nhu cầu triển khai các dự án.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng chủ động rà soát, cập nhật biến động giá vật liệu xây dựng, giá nhiên liệu trong quá trình lập, thẩm định, điều chỉnh tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng công trình theo quy định; tăng cường quản lý chi phí đầu tư xây dựng, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng vật liệu, hạn chế thất thoát, lãng phí; tổ chức quản lý chặt chẽ việc thực hiện hợp đồng xây dựng; yêu cầu các nhà thầu thi công, cung cấp vật liệu thực hiện đúng các điều khoản hợp đồng đã ký kết, đặc biệt về giá, nguồn cung, tiến độ và chất lượng.