Những lo ngại về độ bền động cơ, mức tiêu hao nhiên liệu hay khả năng tương thích với phương tiện đã được các chuyên gia và nhà sản xuất giải đáp.

Bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi xanh

Theo ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), việc phát triển nhiên liệu sinh học đã được Việt Nam hoạch định từ nhiều năm trước. Trong bối cảnh nguồn nhiên liệu hóa thạch ngày càng cạn kiệt và cam kết đưa phát thải ròng về mức “0” vào giữa thế kỷ này, nhiên liệu sinh học được xem là giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ môi trường và nâng cao tính tự chủ năng lượng.

Không chỉ mang ý nghĩa môi trường, xăng E10 còn mở ra cơ hội phát triển chuỗi giá trị trong nước, từ vùng nguyên liệu nông nghiệp, sản xuất ethanol đến logistics và phân phối nhiên liệu. Điều này góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo thêm đầu ra cho ngành nông nghiệp. Việc đưa xăng E10 vào sử dụng không chỉ nhằm thực hiện các cam kết về môi trường mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia khi giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Theo các chuyên gia, xăng E10 là hỗn hợp gồm 90% xăng khoáng và 10% ethanol nhiên liệu, loại nhiên liệu tái tạo được sản xuất từ các nguyên liệu sinh học như sắn, mía hoặc ngô.

Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết, hơn 65 quốc gia và vùng lãnh thổ, chiếm khoảng 97% dân số thế giới đã sử dụng xăng sinh học; trong đó E10 được xem là loại nhiên liệu phổ biến nhất. Nhiều nền kinh tế lớn như Mỹ, Canada, Australia, Thái Lan, Trung Quốc hay các nước châu Âu đã sử dụng E10 trong nhiều năm và xem đây là giải pháp hiệu quả để giảm phát thải từ lĩnh vực giao thông.

Ở góc độ an ninh năng lượng, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam nhận định, việc mở rộng sử dụng E10 sẽ giúp giảm khoảng 10% đối với mặt hàng xăng vào nhiên liệu hóa thạch. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu thường xuyên chịu tác động bởi xung đột địa chính trị, đây được xem là bước đi chiến lược nhằm nâng cao khả năng tự chủ của nền kinh tế…

Cân bằng mục tiêu môi trường và nhu cầu sử dụng 

Bên cạnh những lợi ích được ghi nhận, vấn đề người tiêu dùng quan tâm nhất hiện nay vẫn là liệu xăng E10 có ảnh hưởng đến động cơ ô tô, xe máy hay không. Đây là nội dung được thảo luận nhiều nhất trong thời gian qua khi xuất hiện nhiều thông tin trái chiều trên mạng xã hội về khả năng E10 gây ăn mòn động cơ, làm hỏng đường ống dẫn nhiên liệu hoặc khiến xe hao xăng hơn.

Theo bà Sayaka Arai, Tổng giám đốc Công ty Honda Việt Nam (đơn vị chiếm 84,7% thị phần xe máy Việt Nam) kiêm Chủ tịch Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), việc người tiêu dùng thận trọng trước một loại nhiên liệu mới là điều dễ hiểu.

Tuy nhiên, với các dòng xe máy chính hãng được sản xuất và phân phối trong nhiều năm gần đây, các nhà sản xuất đã nghiên cứu, thử nghiệm và tính toán khả năng tương thích với nhiên liệu có pha ethanol ở tỷ lệ E10.

Bà Sayaka Arai cho biết, phần lớn xe máy đang lưu hành hiện nay, đặc biệt là các mẫu xe sử dụng hệ thống phun xăng điện tử (FI), đều được thiết kế phù hợp để sử dụng xăng E10. Do đó, những lo ngại về việc nhiên liệu này gây hư hỏng động cơ trong điều kiện sử dụng bình thường là không có nhiều cơ sở.

Đối với hiện tượng được phản ánh như khó khởi động hoặc giảm công suất sau khi chuyển sang E10, đại diện VAMM cho rằng nguyên nhân có thể đến từ đặc tính tẩy rửa của ethanol. Quá trình này có thể làm bong các cặn bẩn tích tụ lâu ngày trong hệ thống nhiên liệu, khiến lọc xăng hoặc kim phun bị tắc. Tuy nhiên, đây không phải là lỗi do E10 làm hỏng động cơ mà hoàn toàn có thể khắc phục thông qua bảo dưỡng kỹ thuật.

Với các dòng xe đời cũ sử dụng chế hòa khí, các nhà sản xuất khuyến nghị người dùng nên tham khảo hướng dẫn của hãng hoặc liên hệ đại lý chính hãng để được tư vấn loại nhiên liệu phù hợp. Tương tự, người sử dụng xe phân khối lớn hoặc các dòng xe nhập khẩu đặc thù cũng nên tham khảo khuyến cáo nhiên liệu trong sổ tay hướng dẫn đi kèm theo xe.

Liên quan đến vấn đề hao nhiên liệu, nhiều ý kiến cho rằng E10 có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng nên xe sẽ tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia kỹ thuật, mức chênh lệch nếu có chỉ ở khoảng rất nhỏ và khó nhận biết trong điều kiện sử dụng thực tế.

Đáng chú ý, nghiên cứu do VAMM phối hợp với Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thực hiện năm 2024 trên một số mẫu xe máy đang lưu hành cho thấy việc sử dụng E10 không ảnh hưởng đến khả năng khởi động và gia tốc của xe trong điều kiện vận hành thông thường.

Bên cạnh đó, nhiên liệu E10 còn giúp giảm đáng kể lượng khí thải độc hại như CO và HC nhờ quá trình cháy diễn ra hoàn thiện hơn. Đây được xem là lợi ích quan trọng trong bối cảnh các đô thị lớn đang phải đối mặt với áp lực ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng.

Ông Gianluca Fiume, Tổng Giám đốc Công ty Piaggio Việt Nam cũng khẳng định, toàn bộ các mẫu xe mang thương hiệu Piaggio và Vespa đang được phân phối chính hãng trên thị trường đều có khả năng vận hành ổn định với xăng sinh học E10 mà không ảnh hưởng đến hiệu suất hay độ bền của động cơ. Các dòng xe Vespa và Piaggio sử dụng động cơ i-Get và HPE không bị ảnh hưởng bởi thành phần ethanol trong xăng E10, đồng thời vẫn đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt theo quy chuẩn Việt Nam và tiêu chuẩn Euro của châu Âu.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng điều quan trọng nhất không nằm ở việc sử dụng E10 hay xăng khoáng, mà là sử dụng nhiên liệu đạt chuẩn và tuân thủ lịch bảo dưỡng định kỳ theo khuyến nghị của nhà sản xuất. Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển giao thông bền vững, xăng E10 được xem là giải pháp phù hợp để cân bằng giữa mục tiêu môi trường và nhu cầu sử dụng phương tiện của người dân.

Những kết quả nghiên cứu cùng kinh nghiệm thực tế từ nhiều quốc gia cho thấy phần lớn các lo ngại về khả năng gây hại cho động cơ hiện nay đã có cơ sở khoa học để giải đáp, giúp người tiêu dùng yên tâm hơn khi sử dụng loại nhiên liệu mới này.