Tuy chưa có ca bệnh, Việt Nam vẫn cần cảnh giác nguy cơ lây nhiễm virus Hanta từ loài chuột.
Virus Hanta thường lây lan qua phân khô của động vật gặm nhấm. Ảnh: Getty Images
Khả năng gây bệnh nguy hiểm
Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), thông tin từ WHO cho biết: Đầu tháng 5/2026 đã xuất hiện chùm ca viêm đường hô hấp cấp nặng trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương.
Tính đến ngày 4/5/2026, đã có 7 trường hợp được ghi nhận liên quan đến virus này (2 trường hợp được xác nhận nhiễm virus Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ); trong đó có 3 trường hợp tử vong, 1 trường hợp nguy kịch và 3 trường hợp có triệu chứng nhẹ.
Trước thông tin quốc tế về chùm ca bệnh do virus Hanta, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cung cấp thông tin để người dân chủ động phòng bệnh và không hoang mang.
Cụ thể, virus Hanta là nhóm virus có thể gây bệnh nặng ở người, như hội chứng phổi do virus Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh do virus Hanta; việc điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
Bệnh do virus Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm (đặc biệt là chuột) sang người. Đường lây truyền chủ yếu qua nước tiểu, phân, nước bọt của chuột nhiễm bệnh và tại nơi chuột nhiễm bệnh làm tổ hay trú ẩn, bị chuột cắn hoặc tiếp xúc trực tiếp, sau đó đưa lên mắt, mũi, miệng. Khi quét dọn, hút bụi hoặc dọn nhà, dọn kho nơi có chuột nhiễm bệnh trú ẩn, chất thải khô của chuột có thể phát tán thành bụi rất nhỏ trong không khí; người hít phải bụi có chứa mầm bệnh có thể bị nhiễm virus Hanta. Việc lây truyền bệnh từ người sang người rất hiếm, nhưng đã được ghi nhận trên y văn.
Theo đó, thời gian ủ bệnh của bệnh do virus Hanta thường từ 2-4 tuần, có thể tới 8 tuần. Người bệnh có thể sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy; sau đó có thể đột ngột ho, tức ngực, khó thở, mệt lả, tụt huyết áp.
Để chủ động các biện pháp phòng bệnh, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) vẫn đang tiếp tục phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan để theo dõi tình hình, cập nhật thông tin và hướng dẫn các địa phương triển khai biện pháp phòng, chống dịch kịp thời, phù hợp.
Cảnh giác với đường lây truyền là loài chuột
Theo Cục Phòng bệnh, đến nay, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Hanta trên người. Tuy nhiên, trong bối cảnh ở nước ta, loài chuột khá phổ biến; để chủ động phòng, chống dịch bệnh do virus Hanta và các bệnh dịch khác lây truyền từ chuột sang người, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp như:
Không chạm tay trực tiếp vào chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc ổ chuột.
Khi dọn dẹp nơi có dấu vết của chuột, người dân cần mở cửa cho thông thoáng, đeo găng tay và khẩu trang; phun ướt khu vực có phân, nước tiểu hoặc nơi chuột làm tổ bằng dung dịch khử khuẩn hoặc nước tẩy rửa thông thường trước khi lau dọn. Đặc biệt, không quét khô, không dùng máy hút bụi hoặc máy thổi, vì có thể làm bụi nhỏ chứa mầm bệnh bay trong không khí, người hít phải bụi này có thể bị nhiễm bệnh.
Người dân rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn vệ sinh, xử lý rác, tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có nguy cơ.
Các gia đình cần bịt kín khe hở để chuột không vào nhà; đặt bẫy khi cần; cất thức ăn, nước uống trong đồ chứa kín; thu gom rác hằng ngày để không thu hút chuột.
Sau khi tiếp xúc với chuột hoặc nơi có phân, nước tiểu, nơi chuột làm tổ, nếu xuất hiện sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy, người dân cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ nguy cơ tiếp xúc với chuột để được khám, điều trị kịp thời.
“Mặc dù chưa ghi nhận ca mắc bệnh do virus Hanta ở nước ta, nhưng mỗi người dân vẫn cần chủ động phòng bệnh bằng cách kiểm soát tốt các nguy cơ lây bệnh từ chuột”, đại diện Cục Phòng bệnh cảnh báo.