Theo tờ Times of India, Bộ trưởng Giáo dục Ấn Độ Dharmendra Pradhan ngày 25/7 đã đệ đơn từ chức lên Thủ tướng Narendra Modi, sau nhiều tuần chịu sức ép từ làn sóng biểu tình của sinh viên trên khắp cả nước. Động thái này được xem là một thắng lợi lớn của phong trào phản đối, vốn nổi lên như một trong những thách thức nghiêm trọng nhất đối với chính phủ của Thủ tướng Modi trong nhiều năm qua.

Trong tuyên bố sau khi từ chức, ông Pradhan cho biết ông "vô cùng đau lòng" trước những diễn biến gần đây, song cho rằng các "thế lực chống quốc gia" đang tìm cách lợi dụng các cuộc biểu tình để phục vụ mục đích riêng.

Phong trào phản đối bắt đầu từ tháng 5, sau khi chính phủ buộc hàng triệu thí sinh phải thi lại kỳ thi tuyển sinh vào trường y trên toàn quốc vì đề thi bị rò rỉ. Nhiều sinh viên cho rằng ông Pradhan phải chịu trách nhiệm khi hàng loạt kỳ thi quốc gia trong thời gian qua đều xảy ra các vụ lộ đề.

Ngay sau khi thông tin từ chức được công bố, đám đông biểu tình gần khu đài thiên văn lịch sử Jantar Mantar ở thủ đô New Delhi đã đồng loạt reo hò ăn mừng.

"Tôi nghĩ đây chính là dân chủ", ông Abhijeet Dipke, 30 tuổi, người sáng lập phong trào thanh niên dẫn dắt các cuộc biểu tình, phát biểu. Tuy nhiên, ông khẳng định phong trào chưa dừng lại vì vẫn còn nhiều yêu cầu khác đối với chính phủ. "Chúng tôi sẽ không kết thúc như thế này", ông nói.

21 học sinh tự sát và sự ra đời của "Đảng Gián"

Ông Dipke thành lập Đảng Nhân dân Gián (Cockroach Janta Party - CJP) vào tháng 5, sau khi Chánh án Tòa án Tối cao Ấn Độ đưa ra phát biểu gây tranh cãi, ví giới trẻ như "gián". Ban đầu mang tính châm biếm, nhưng CJP nhanh chóng trở thành biểu tượng để hàng triệu thanh niên bày tỏ sự bất mãn với hệ thống giáo dục và tình trạng thiếu việc làm.

Đảng này ra đời chỉ vài ngày sau khi kỳ thi tuyển sinh trường y bị hủy. Trong thời gian chờ tổ chức thi lại, theo thống kê của CJP, ít nhất 21 học sinh đã tự sát.

Các cuộc biểu tình bắt đầu từ tháng 6 nhưng thực sự bùng phát trong tháng này, sau khi cảnh sát mạnh tay trấn áp đoàn người biểu tình đang tuần hành tới Quốc hội ở New Delhi. Từ đó, các cuộc biểu tình nhanh chóng lan rộng tới nhiều thành phố lớn như Mumbai, Kolkata và Chennai.

Một trong những yêu cầu của phong trào là chính phủ bồi thường 10 triệu rupee (khoảng 103.000 USD) cho gia đình mỗi học sinh đã tự sát. Ngoài ra, các thủ lĩnh biểu tình cũng yêu cầu điều tra và xử lý những cảnh sát bị cáo buộc sử dụng vũ lực đối với người biểu tình ôn hòa.

Trước khi từ chức, ông Pradhan nhiều lần bác bỏ các chỉ trích. Trên mạng xã hội, ông cáo buộc các đảng đối lập lợi dụng sinh viên để "tạo ra hỗn loạn". Trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng 6, ông còn gọi những người biểu tình là "đội B của khủng bố". Những phát biểu này được cho là càng khiến phong trào quyết tâm yêu cầu ông phải rời chức.'

Thách thức với Thủ tướng Modi

Yêu cầu cách chức ông Pradhan cũng đặt Thủ tướng Modi vào thế khó khi phải cân bằng giữa việc bảo vệ một đồng minh chính trị lâu năm và xoa dịu giới trẻ, lực lượng chiếm khoảng 40% dân số Ấn Độ.

Ông Pradhan là một chính trị gia kỳ cựu của đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP), từng được đánh giá có công giúp đảng giành chiến thắng trong nhiều cuộc bầu cử cấp bang và đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong gần ba thập kỷ hoạt động chính trị.

Tuy nhiên, vụ bê bối rò rỉ đề thi đã làm bùng phát những bất mãn âm ỉ về trách nhiệm của chính phủ, hệ thống giáo dục đầy áp lực và tình trạng thiếu việc làm. Theo một nghiên cứu công bố năm 2026, gần 40% thanh niên tốt nghiệp từ 15 đến 25 tuổi tại Ấn Độ đang thất nghiệp, trong khi số vụ tự sát trong giới học sinh, sinh viên tiếp tục tăng nhanh hơn mức tăng chung của toàn xã hội.

Sau thắng lợi buộc Bộ trưởng Giáo dục phải từ chức, phong trào sinh viên được dự báo sẽ tiếp tục thúc đẩy các yêu sách rộng hơn, bao gồm cải cách tư pháp và áp dụng hạn ngạch giới trong Quốc hội.