Vũ khí bị đóng băng là một trong những thách thức nghiêm trọng mà binh sĩ NATO phải đối mặt nếu xảy ra xung đột tại khu vực Bắc Cực, nơi điều kiện thời tiết khắc nghiệt gây ảnh hưởng lớn đến khả năng tác chiến và duy trì trang thiết bị quân sự.
Các binh sĩ NATO huấn luyện tại Phần Lan cho biết họ không thể để súng của mình quá nóng hoặc quá lạnh nếu muốn chúng hoạt động được ở Bắc Cực. Ảnh: Business Insider
Theo một bài viết đăng trên tờ Business Insider ngày 3/2, các binh sĩ NATO đang huấn luyện và đóng quân tại khu vực Bắc Cực gặp nhiều khó khăn khi sử dụng các loại vũ khí tiêu chuẩn trong điều kiện nhiệt độ thường xuyên xuống dưới 0 độ C. Nhiệt độ đóng băng, tuyết dày và độ ẩm cao khiến súng nhanh chóng bị trục trặc do hiện tượng đóng băng và ngưng tụ hơi nước, làm tăng nguy cơ kẹt đạn và hỏng hóc kỹ thuật.
Bài viết cho biết, trong một khóa huấn luyện sinh tồn và tác chiến mùa đông kéo dài một tháng tại miền Bắc Phần Lan, khoảng 20 binh sĩ NATO đã được huấn luyện cách vận hành vũ khí và trang thiết bị trong môi trường Bắc Cực. Khóa huấn luyện do Lữ đoàn Jaeger thuộc Quân đội Phần Lan tổ chức tại vùng Lapland, tập trung vào các kỹ năng sống sót, di chuyển và chiến đấu trong điều kiện lạnh giá.
Các huấn luyện viên cho biết một trong những yêu cầu quan trọng nhất là phải giữ vũ khí luôn khô ráo và ở trạng thái hoạt động ổn định. Binh sĩ được hướng dẫn không để súng bên ngoài lều trong thời gian dài, bởi trong các tình huống chiến đấu thực tế, vũ khí có thể bị đánh cắp hoặc hư hỏng. Tuy nhiên, việc mang súng vào trong lều ấm cũng tiềm ẩn rủi ro, do sự chênh lệch nhiệt độ có thể gây ngưng tụ hơi nước, sau đó đóng băng trở lại khi súng được đưa ra ngoài.
Thiếu tá Mikael Aikio, chỉ huy tiểu đội Bắc Cực của Lữ đoàn Jaeger, cho biết vấn đề lớn nhất đối với vũ khí trong môi trường này chính là sự biến đổi nhiệt độ liên tục. Theo ông, việc giữ cho súng không quá lạnh nhưng cũng không quá nóng là điều kiện then chốt để đảm bảo khả năng hoạt động. “Nếu vũ khí bị làm ấm quá mức, hơi nước sẽ ngưng tụ. Khi nhiệt độ giảm trở lại, nước đóng băng và gây ra trục trặc”, Thiếu tá Aikio giải thích.
Các binh sĩ NATO tham gia khóa huấn luyện tại miền Bắc Phần Lan cũng thừa nhận rằng việc vận hành vũ khí trong điều kiện thời tiết này là một thách thức lớn. Trung úy Laura Lähdekorpi, một quân nhân Phần Lan tham gia khóa học, cho biết việc bắn súng trong giá lạnh không hề dễ dàng. Găng tay dày cần thiết để giữ ấm tay lại khiến việc bóp cò trở nên khó khăn, trong khi việc tháo găng tay ra để thao tác chính xác hơn lại khiến tay tiếp xúc trực tiếp với khung kim loại lạnh giá của vũ khí.
“Tôi nghĩ chính bàn tay của mình là kẻ thù lớn nhất. Tôi phải giữ ấm cho chúng”, Lähdekorpi nói, đồng thời cho biết cô thường mang theo một chiếc chổi nhỏ để quét tuyết khỏi súng, đặc biệt là ở những bộ phận nhạy cảm như kính ngắm, nơi tuyết và hơi ẩm dễ tích tụ nhất.
Ngoài vũ khí cá nhân, các trang thiết bị quân sự khác cũng gặp nhiều hạn chế khi hoạt động tại Bắc Cực. Theo Business Insider, bất cứ vật dụng nào bị tuyết phủ trong thời gian dài đều có nguy cơ trở nên ẩm ướt.
Đại úy Vincent Lemelin, quân nhân Canada tham gia khóa huấn luyện chiến tranh Bắc Cực, cho biết không chỉ vũ khí mà hầu như mọi loại công nghệ đều gặp khó khăn trong môi trường này. “Tất cả các thiết bị đều bị ảnh hưởng, đặc biệt là những thứ cần sạc pin, như thiết bị bay không người lái,” ông nói.
Thiết bị bay không người lái cỡ nhỏ hiện được sử dụng rộng rãi cho các nhiệm vụ trinh sát, xác định mục tiêu và hỗ trợ hỏa lực trong xung đột tại Ukraine, và được dự kiến sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong các cuộc xung đột tương lai. Tuy nhiên, trong điều kiện Bắc Cực, khả năng hoạt động của các thiết bị này bị hạn chế đáng kể.
Thiếu tá Aikio cho biết thiết bị bay không người lái cần được xử lý đặc biệt trong môi trường cực lạnh. Việc để chúng tiếp xúc trực tiếp với thời tiết trên xe trước khi cất cánh có thể gây hư hại, trong khi khi đã bay lên, hiện tượng đóng băng trên các cánh quạt nhỏ, tầm nhìn hạn chế và nhiệt độ thấp có thể nhanh chóng làm giảm hiệu suất hoạt động.
Khóa huấn luyện tại Lapland diễn ra trong bối cảnh NATO ngày càng ưu tiên tăng cường khả năng phòng thủ ở Bắc Cực. Các quan chức phương Tây gần đây nhiều lần cảnh báo về việc Nga và Trung Quốc gia tăng hoạt động tại khu vực có ý nghĩa chiến lược này. Trong kịch bản xung đột, lực lượng NATO có thể phải tác chiến trên những chiến trường băng giá với điều kiện hậu cần và cơ sở hạ tầng hỗ trợ hạn chế.
Lapland, cũng như nhiều khu vực khác thuộc bảy quốc gia Bắc Cực của NATO, được đánh giá là một trong những nơi khó khăn nhất để tiến hành huấn luyện vào mùa đông. Cái lạnh thấu xương, ánh sáng Mặt Trời hạn chế và tuyết rơi dày buộc binh sĩ phải di chuyển chậm, thận trọng và tiêu tốn nhiều nguồn lực hơn để duy trì hoạt động.
Theo Đại úy Lemelin, việc học cách bảo quản và vận hành vũ khí, thiết bị trong điều kiện khắc nghiệt này là một phần quan trọng trong nỗ lực nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của NATO. Ông mô tả khóa huấn luyện là sự chuẩn bị cần thiết đối với liên minh trong bối cảnh môi trường Bắc Cực đang thay đổi nhanh chóng và sự hiện diện của các đối thủ cạnh tranh ngày càng rõ nét.