Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, Viện Khí tượng Cuba (Insmet) mới đây cảnh báo El Nino có thể khiến nhiệt độ tăng cao, lượng mưa giảm và nguy cơ hạn hán, thiếu nước gia tăng. El Nino - Dao động phương Nam (ENSO) hình thành khi nhiệt độ bề mặt nước biển ở khu vực trung tâm và phía Đông xích đạo Thái Bình Dương cao hơn mức bình thường, từ đó làm thay đổi hoàn lưu khí quyển trên phạm vi rộng.

Insmet dự báo mùa Hè năm nay tại Cuba có thể nóng và khô hơn do tác động kết hợp của các yếu tố khí quyển và đại dương. Trong điều kiện El Nino, hoạt động bão tại lưu vực Đại Tây Dương thường giảm, song không loại trừ nguy cơ bão tấn công.

Theo dự báo, mùa bão năm nay được đánh giá "ít hoạt động hơn bình thường", song Cuba vẫn có 40% khả năng chịu ảnh hưởng trực tiếp của ít nhất một cơn bão và 75% khả năng chịu ảnh hưởng trực tiếp của một cơn bão nhiệt đới trong mùa bão kéo dài đến ngày 30/11. Dự kiến có tới 11 xoáy thuận nhiệt đới hình thành, trong đó 8 cơn ở lưu vực Đại Tây Dương, 2 cơn ở biển Caribe và 1 cơn ở Vịnh Mexico. Khoảng 5 cơn có thể đạt cấp bão, trong đó 2 cơn có khả năng trở thành bão lớn (cấp 3 trở lên theo thang Saffir-Simpson).

Cuba vẫn đang khắc phục hậu quả của bão Melissa đổ bộ năm 2025. Cơn bão với sức gió lên tới 200 km/h và lượng mưa lên tới 400 mm tại một số khu vực đã gây thiệt hại cho hơn 116.000 ngôi nhà, khoảng 600 cơ sở y tế, hơn 2.000 trường học, khoảng 100.000 ha cây trồng cùng nhiều công trình giao thông, viễn thông, điện và cấp nước.

Tại Mexico, các chuyên gia và cơ quan môi trường ngày 18/8 cảnh báo El Nino có thể làm trầm trọng hơn tình trạng hạn hán và thiếu nước, đe dọa cân bằng sinh thái, an ninh lương thực và ổn định kinh tế.

Theo phóng viên TTXVN tại Mexico, phát biểu tại hội nghị ở thủ đô Mexico City, các chuyên gia lưu ý tác động của El Nino sẽ không đồng đều giữa các khu vực và có thể làm tăng nguy cơ xảy ra đồng thời hạn hán kéo dài ở một số nơi trong khi các khu vực khác hứng chịu mưa lớn, lũ lụt và các hiện tượng khí tượng thủy văn cực đoan.

Miền Bắc Mexico được dự báo có nguy cơ trải qua các đợt hạn hán kéo dài, với nhiệt độ có thời điểm vượt 45 độ C. Trong khi đó, khu vực ven Thái Bình Dương có thể phải đối mặt với mùa bão hoạt động mạnh cùng nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan.

Giới chuyên gia cho rằng lượng mưa gia tăng theo mùa không đồng nghĩa với việc tình trạng thiếu nước sẽ được giải quyết, bởi nguồn nước có thể phân bố không đều và không đủ bù đắp tình trạng thiếu hụt kéo dài. Khoảng 25% dân số Mexico hiện chưa được tiếp cận trực tiếp với nguồn nước, khiến vấn đề hạn hán trở thành thách thức trên phạm vi cả nước, tác động tới đời sống người dân và các chuỗi cung ứng. Biến đổi khí hậu cũng đặt ngành nông nghiệp và thực phẩm trước những rủi ro ngày càng lớn, từ mất mùa, gia tăng chi phí sản xuất đến nguy cơ giá lương thực tăng.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia khuyến cáo cần huy động nguồn lực tài chính và tăng cường phối hợp giữa các bên nhằm nâng cao hiệu quả ứng phó. Trong đó, sự tham gia của Bộ Tài chính và Tín dụng công Mexico cùng Liên đoàn các chủ doanh nghiệp Mexico (COPARMEX) là cần thiết để huy động nguồn lực đầu tư cho cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tại sự kiện, Tổng Vụ trưởng phụ trách quản lý và bảo tồn biển và vùng ven biển thuộc Semarnat bà Margarita Caso nhấn mạnh Mexico cần chủ động thích ứng với các điều kiện thời tiết cực đoan do El Nino gây ra, đồng thời kêu gọi tăng cường ứng dụng công nghệ và hệ thống giám sát nhằm bảo vệ những hệ sinh thái quan trọng, trong đó có các khu rừng tảo lớn tại bang Baja California và các rạn san hô.

Về phần mình, Phó Vụ trưởng phụ trách môi trường thuộc các Quỹ tín thác liên quan đến nông nghiệp (FIRA) bà Tania Pérez nhận định Mexico vẫn có thể chủ động triển khai các giải pháp thích ứng như thu gom nước mưa, hiện đại hóa hệ thống tưới nhỏ giọt và xử lý nước thải, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nước và giảm tác động của các hiện tượng khí hậu cực đoan.

Trong khi đó, tại Chile, mưa lớn bất thường ở miền Bắc đã gây lũ quét, sạt lở và thiệt hại trên diện rộng. Ngày 18/8, Tổng thống Jose Antonio Kast tuyên bố tình trạng khẩn cấp do thảm họa tại tỉnh Tocopilla, thuộc vùng Antofagasta, đồng thời huy động các nguồn lực cần thiết để ứng phó.

Mưa lớn tại khu vực sa mạc phía Bắc Chile đã gây dòng chảy mạnh, kéo theo bùn đất và đá từ các sườn núi, làm nhiều khu vực bị ngập, buộc người dân phải sơ tán. Cơ quan Phòng ngừa và Ứng phó thảm họa quốc gia Chile đã ban bố cảnh báo đỏ và yêu cầu sơ tán tại một số khu vực. Bộ Giáo dục cũng đình chỉ hoạt động dạy học tại nhiều địa phương ở các vùng phía Bắc, trong khi Bộ Y tế cho biết 5 cơ sở y tế không thể hoạt động và bệnh nhân đã được chuyển tới các bệnh viện khác.